Οι μικρές, καθημερινές μας πτήσεις

Κάποιες μέρες ξημερώνει, έχεις όλο το χρόνο στη διάθεση σου και θες να βγεις να περπατήσεις... Όχι να πας για καφέ, ή να ψωνίσεις, ή να δεις κάποιο φίλο, ή οτιδήποτε. Να κάνεις τη βόλτα σου, μόνος.

Κατεβαίνεις κέντρο, περπατάς, γυρνάς Μοναστηράκι, Πλάκα... παρατηρείς τον κόσμο, αφήνεσαι στους ήχους, τα χρώματα, την κίνηση των περαστικών. Ο ήλιος ζεστός, νωχελικός, σε λούζει με φιλόξενες ακτίνες. Βάζεις μουσική στ' ακουστικά και πιάνεις τον εαυτό σου να γίνεται όλο και περισσότερο ελαφρύς. Τα πόδια σου, ανεπαίσθητα, σταδιακά, φαίνεται να χάνουν την επαφή τους με το έδαφος.

Η μουσική - που αρχικά είχες σε χαμηλή ένταση, μα σταδιακά τη δυναμώνεις - σε παρασέρνει σε αέρινους λαβύρινθους φαντασιώσεων, χορού, ταξιδιού και έρωτα. Και συ υφαίνεις τα νήματα του ανέμου, πλάθοντας κάστρα μες στα σύννεφα.

Οι νότες και ο ήλιος σου γεννούν εικόνες, σκέψεις που εισχωρούν κάτω απ' το χαλί της πραγματικότητας, το σηκώνουν, τινάζουν παιχνιδιάρικα τη σκόνη και το στρέφουν από την ανάποδη. Αυτό που κοιτάζεις είναι η πραγματικότητα φιλτραρισμένη από το φανταστικό πέπλο που έχεις χτίσει - εσύ, παρέα με τον ήλιο και τις νότες. Ο κόσμος γύρω, πλήθος συνοδοιπόρων, στα δρομάκια, στα μαγαζιά, στο τρένο, φαντάζει όμορφος στα μάτια σου. Εκείνος ο τύπος που περνάει από κοντά σου... Θες να του πεις ένα "κόλλα το ρε φίλε". Εκείνη η κοπέλα που κάθεται απέναντι σου - την παρατηρείς και θες να την πλησιάσεις και να της πεις πόσο όμορφη τη βρίσκεις. Αυτό μόνο και να φύγεις. Ο έρωτας σε κατακλύζει, και εκείνος δε γνωρίζει πρόσωπο, βρίσκεται παντού - η μία κοπέλα δίνει τη θέση της στην άλλη, μετά στην άλλη. Νιώθεις σα τον Πάνα, γυρίζοντας στα δάση, δυνατός, αγνός και πρόστυχος συνάμα, ενώ σε περιτριγυρίζουνε οι Νύμφες.

Αισθάνεσαι πως αυτός ο κόσμος είναι ο καλύτερος, ο μόνος δυνατός, πως η ουτοπία είναι εδώ, η επανάσταση πέτυχε, η φύση είναι παντού και το παρόν απολαμβάνει τον εαυτό του, χωρίς να ζητά λογαριασμό από το μέλλον, χωρίς να ντρέπεται το παρελθόν.

Έχεις γίνει ένα αερόστατο και ίπτασαι. Και οι άνθρωποι φαντάζουν σα μυρμήγκια, ενδιαφέροντες, και οι πολιτείες τους χαριτωμένες. Μέθυσες, μα ουσία σου υπήρξε ο ήλιος, η μουσική και τα όμορφα πρόσωπα του πλήθους.

Κάθε μεθύσι όμως κάποια στιγμή τελειώνει. Πεταμένα φέιγ βολάν στο πεζοδρόμιο με διαφημιστικά χαμόγελα πολιτικών. Ψηφίστε εμένα για να γίνει καλύτερος ο κόσμος. Σκυθρωπά πρόσωπα, που για κάποιο λόγο πριν δεν έβλεπες. Μια χαραμάδα μέσα σου, από την οποία εισχωρούν σκέψεις δυσάρεστες. Μια μορφή στο τρένο, που σου θύμισε μια φιλία που τώρα δεν υπάρχει. Υποχρεώσεις. Αβεβαιότητα. Ο χρόνος που κυλάει. Ένα τσίμπημα άγχους.

Το αερόστατο προσγειώθηκε στο έδαφος. Η μουσική δε σε μεθάει πια, ο ήλιος φαντάζει φορτικός. Η φαντασία ανήκει στη σφαίρα τ' ουρανού, η πραγματικότητα είναι άλλη. Αποζητάς την ησυχία του σπιτιού σου. Καιρός να περπατήσεις στα δυο σου πόδια πάλι.

Κι όμως. Το αερόστατο είναι ακόμα εκεί, σε περιμένει.

Και γνωρίζεις πως κάποια στιγμή, σύντομα, θα το επαναλάβεις. Εσύ, η μουσική και ο ήλιος. Γιατί είναι αυτές ακριβώς, οι μικροσκοπικές, φευγάτες πτήσεις, που καθιστούν το βάδισμα της καθημερινότητας μας ελαφρύτερο...

Το Νόημα της Πολιτικής

Η πολιτική δεν είναι επάγγελμα. Δεν ανήκει σε ειδικούς. Δε χρειάζεται ειδική παιδεία, ή σπουδές. Σε κάνουν όμως να πιστεύεις πως έτσι είναι, έτσι ήταν πάντα.

Πρόκειται για τη διαχείριση των δημοσίων πραγμάτων. Των οποίων είσαι μέρος, όσο και αν θεωρείς πως ανήκεις σε κάποια άλλη σφαίρα, απομονωμένη από τον κόσμο. Μα για δες, ζεις σε αυτόν τον κόσμο, εργάζεσαι σ' αυτόν τον κόσμο, ονειρεύεσαι σ' αυτόν τον κόσμο, μιλάς με τη γλώσσα αυτού του κόσμου, φέρεις εντός σου τις ιδέες και αναπαραστάσεις που αυτός ο κόσμος δημιούργησε.

Τα του οίκου σου. Μα, πράγμα περίεργο, πάντα κάποιοι άλλοι αναλαμβάνουν να μιλήσουν για σένα. Να αντιπροσωπεύσουν τα δικαιώματα σου. Να εκφράσουν τις επιθυμίες σου, να τις υλοποιήσουν, σα τζίνια στο λυχνάρι. Και συ τι κάνεις? Τρίβεις το λυχνάρι, μια ζωή.

Πάντα λίγοι θα μιλούν για σένα, γιατί ο ίδιος τους αφήνεις. Γιατί νιώθεις μικρός κι ασήμαντος - τα κοινωνικά ζητήματα είναι πολύ μεγάλα για σένα, η πολιτική είναι κάτι ξένο, αφιλόξενο, ενοχλητικό, περίεργο. Ένας σκοτεινός κόσμος με σκιές που φωνάζουνε αδιάκοπα.

Δες όμως - είσαι εσύ εκείνος που κραδαίνεις τον φακό. Εσύ γεννάς εκείνες τις σκιές.

Η πολιτική δεν είναι επάγγελμα. Σημαίνει να μπορείς να εκφράζεις ο ίδιος, σε δημόσια σφαίρα, τις σκέψεις, τις ελπίδες, τα παράπονα σου. Να σου παρέχεται, θεσμικά, η δυνατότητα να κάνεις κάτι τέτοιο. Να έχει δημιουργηθεί η παιδεία εκείνη, που θα σε κάνει να ενδιαφέρεσαι, να ασχολείσαι, να μην αδιαφορείς. Και, συλλογικά, να παίρνετε αποφάσεις - εσύ, οι πάντες, όχι κάποιος ειδικός.

Μα προτιμάς να αποφύγεις την ευθύνη. Ας τα θαλασσώσουν οι άλλοι. Έτσι εσύ μπορείς εύκολα μετά να στρέψεις πάνω τους το δάχτυλο. "Φταίνε αυτοί, όχι εγώ, εκείνοι είναι σκάρτοι, εγώ είμαι μια χαρά".

Η πολιτική δεν είναι επάγγελμα. Ούτε θρησκεία. Μα εσύ πάντα θα γυρεύεις κάποιον Μεσσία να σε σώσει.

Σε αυτές τις Εκλογές, Ψηφίζουμε ΟΛΟΙ το Φονικό Κουνέλι!

Αγαπητό αναγνωστικό μου κοινό. Λαέ της Ελλάδος. Μία νέα εποχή έρχεται για όλους μας. Μια εποχή με σημαία την ελπίδα. Τη χαρά. Το όνειρο.

Αποφάσισα να θέσω υποψηφιότητα για τις επερχόμενες εκλογές. Καθώς έβλεπα, αριστερά και δεξιά μου, κόσμο και κοσμάκη, γνωστούς και άγνωστους, συγγενείς, φίλους και εχθρούς, να δηλώνουν υποψηφιότητα, σκέφτηκα: Γιατί όχι και γω. Γιατί να μη κατέβει υποψήφιο το Φονικό Κουνέλι, κύριοι;

Το σκέφτηκα αρκετή ώρα. Μετά από πέντε λεπτά πήρα την απόφαση. Μια απόφαση για την οποία θα γράφουν στο μέλλον τα εγχειρίδια της Ιστορίας. Ήρθε η στιγμή να σημάνουν οι καμπάνες!

Λαέ της Ελλάδος. Το Φονικό Κουνέλι δεν υπόσχεται. Πραγματοποιεί! Ήρθε, πια, ο καιρός να ευτυχήσεις!

Ασφαλώς η ενασχόλησή μου με την πολιτική δεν συνιστά κάτι καινούργιο. Έχοντας σπουδάσει στα καλύτερα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, ντροπιάζοντας τους καθηγητές με τις εξαιρετικές μου επιδόσεις, διετέλεσα οικονομικός σύμβουλος και γερουσιαστής (αν και νέος στην ηλικία), ενώ εξετέλεσα χρέη προέδρου στις πολιτείες του Μίσιγκαν, του Τένεσσί, του Άρκανσο, του Γουέστ Βιρτζίνια, του Κεντάκυ Φράιντ Τσίκεν και του ΜακΝτόναλντς.

Τον καιρό εκείνο ήμουν με τους Ρεπουμπλικάνους και οι πολιτικές μου πεποιθήσεις εντάσσονταν στον χώρο της φιλελεύθερης παράδοσης. Σταθερότητα. Χαμηλοί φόροι. Περηφάνια για τη σημαία. Ουίσκι. Σκλάβοι. Οι παντοτινές αξίες του Νότου.

Εν συνεχεία, επήλθε μια ριζοσπαστική στροφή. Η επανάσταση στη Ρωσία (είμαι μεγαλύτερος σε ηλικία απ' ότι δείχνω) κατέδειξε στον κόσμο ποιό ήταν το χρώμα του μέλλοντος, και το χρώμα εκείνο ήταν το Κόκκινο. Άφησα πίσω τις φυτείες του Νοτιά, πήρα μαζί μου ένα μπουκάλι μπέρμπον για αναμνηστικό (και μια σκλάβα να με περιποιείται) και αποφάσισα να γίνω κομμουνιστής.

Ήμουν εκεί όταν οι εργάτες κατέκλυζαν τα χειμερινά ανάκτορα. Ήμουν εκεί όταν ο Λένιν και ο Τρότσκι έκαναν τη θριαμβευτική εμφάνισή τους. Ήμουν εκεί όταν οι δείκτες του πλανήτη σήμαναν την ώρα του Προλεταριάτου.

Καθώς περνούσε ο καιρός, με κατέλαβαν άφθονες καλλιτεχνικές ανησυχίες. Η επανάσταση συνέχιζε να με ελκύει, μα ήταν περισσότερο μια επανάσταση μέσω της Έκφρασης, της Τέχνης. Άφησα λοιπόν τη Ρωσία, έσκαψα μια τρύπα και κατέληξα στα πράσινα λιβάδια της Αγγλίας.

Στο διάστημα της παραμονής μου στην Αγγλία γνώρισα τους συντελεστές μιας ταινίας που έλεγαν θα κάνει πάταγο. Μου πρότειναν να συμμετάσχω. Το σκεπτόμουν.

Το αρχικό πόστερ της ταινίας ήταν το ακόλουθο:

To σκέφτηκα καλά και συνειδητοποίησα πως ήμουν διατεθειμένος να συμμετέχω μόνο αν είχα τον ρόλο του πρωταγωνιστή.

Είχαμε πια μπει στη δεκαετία του 60. Τα πολιτικά συνθήματα του παρελθόντος δεν είχαν πια την ίδια πέραση. Η επαφή μου με το Star System με έκανε να συνειδητοποιήσω πως οι καιροί είχαν ανάγκη από νέες μορφές κοινωνικής και πολιτικής έκφρασης. Η μουσική υπήρξε σημαιοφόρος της νέας εποχής και τα είδωλά της ασκούσαν τη μεγαλύτερη επιρροή στους νέους.

Έγινα κι γω μέρος του κινήματος των καιρών και γνώρισα ορισμένα από τα μεγαλύτερά του πρότυπα. Σε ένα μάλιστα εξ' αυτών, επ' ονομαζόμενο "Beatles", πρότεινα να διασχίσουμε έναν δρόμο, σε μια αστική γειτονιά της πόλης. Μας απαθανάτισαν στην ακόλουθη φωτογραφία:

Η πολύπειρή μου γνώση με έφερε κάποια μέρα στην Ελλάδα. Γνώριζα πως ήμουν έτοιμος να φέρω πια την Αλλαγή. Το έτος ήταν 1981, και ένας οικονομολόγος που είχα γνωρίσει στις ΗΠΑ, άντλησε έμπνευση από μένα.

Οικοδομήσαμε μαζί ένα κόμμα, με την επωνυμία "Πανελλήνιο ΦΟνικό Κουνέλι", εν συντομία, ΠΑΦΟΚ. Ο κόσμος μας αγάπησε. Ιδού και η προεκλογική μας αφίσα. Δείτε με πόση πίστη έχει στρέψει πάνω μου το βλέμμα ο οικονομολόγος-πολιτικός. Δείτε με τι περίσσιο θαυμασμό με κοιτάζει, ενώ ατενίζω τους ορίζοντες του μέλλοντος.

Δυστυχώς ο συγκεκριμένος κύριος υπήρξε πολύ λαοπλάνος για τα γούστα μου. Εγκατέλειψα σύντομα το κόμμα και άφησα σ' αυτόν τη διαχείρισή του.

Για πολλά χρόνια μετά περιπλανιόμουν μόνος, έχοντας αφήσει τον στίβο της πολιτικής δράσης για τα καλά ξωπίσω μου.

Ο καιρός ωστόσο πέρασε... Κόσμος ήρθε κι έφυγε... Και κάποια στιγμή, σα κεραυνό, με χτύπησε η επιφοίτηση. "Η χώρα με χρειάζεται!". [ξανά]

Έτσι λοιπόν αποφάσισα να βγω ξανά στον στίβο της πολιτικής. Το όραμα φάνταζε ζωντανό μπροστά στα μάτια μου...

Μαζί μου φέρνω όλη την περασμένη εμπειρία μου, το πλήθος των πολιτικών και δημιουργικών ενασχολήσεών μου, εκείνων που έπλασαν το όραμά μου.

Το όραμα που έχω για εσάς όλους.

Ένα όνειρο. Αυτό φέρνω, σε σένανε, Λαέ. Το όνειρό μου. Το οποίο παρεμπιπτόντως είναι (και πρέπει να είναι) και δικό σου όνειρο. Όλων μας.

Κοιμήσου λοιπόν, αφέσου στη γλυκιά αγκάλη του ύπνου. Δε χρειάζεται να νιώσεις πως σου πιάνουμε τον κώλο - στον ύπνο πάντα είναι καλύτερα. Κοιμήσου και άφησε εμάς να δουλέψουμε για σένα. Με ευθύνη. Με αποφασιστικότητα. Με όραμα το Αύριο.

Σας καλώ όλους και όλες λοιπόν, να ρίξετε την ψήφο σας εκεί που πρέπει. Ήρθε επιτέλους ο καιρός, ο τόπος πια ν' αλλάξει!

Βάλτε τραγούδι, σύρτε τον χορό, έφτασε η ώρα!

Το Φονικό Κουνέλι. Δύναμη Αισιοδοξίας. Δύναμη Ελπίδας.

Ένα κουνέλι. Ένα όραμα. Ένας λαός. Μία ελπίδα. Ένα καρότο.


ΥΓ - Και αν για κάποιο λόγο διαπιστώσεις πως τίποτα δεν άλλαξε μετά, και αν τα πάντα μείνουν ίδια, σκέψου αυτό μονάχα: θα έχεις αναδείξει τουλάχιστον ένα χνουδωτό κουνέλι, στη θέση όλων αυτών των λιγδιάρηδων κοιλαράδων με τις γραβάτες και τα προβλέψιμα χαμόγελα. Κάτι είναι κι αυτό.

Γι' αυτό λοιπόν....

Ο Βάτραχος και η Πριγκίπισσα

Η πριγκίπισσα πλησίασε διστακτικά το βάτραχο. Εκείνος είχε το βλέμμα του καρφωμένο πάνω της. Πόσο όμορφη φάνταζε μπροστά στο αξιοθρήνητο μικρό βατραχάκι! Ήταν ντυμένη σε ένα μεταξένιο φόρεμα και τα μακριά μαλλιά της έρεαν σαν μέλι.

Πλησίασε ακόμα πιο κοντά. Έσκυψε και κοίταξε το βάτραχο. Αναστέναξε. "Και αν είσαι ο πρίγκιπας που πάντα αναζητούσα, εσύ, γλοιώδη βάτραχε; Μήπως ένα μου φιλί σε μεταμόρφωνε, έλυνε τα μάγια; Μήπως μεμιάς γινόσουν ωραίος και ψηλός, ένας γοητευτικός άντρας, με βαθιά πράσινα μάτια και ακαταμάχητο χαμόγελο;"

Ο βάτραχος την κοίταζε ατάραχος. Μια σπίθα τρεμόπαιξε στα μάτια του. Ο λαιμός του φούσκωσε.

Η πριγκίπισσα αναστέναξε και άπλωσε το ντελικάτο, φιλντισένιο χέρι της. "Αχ, που ακούστηκε άνθρωπος να φιλάει ένα μικρό, σιχαμένο βάτραχο! Μια πριγκίπισσα όπως εγώ, η ομορφότερη και συνάμα η πιο εύθραυστη του βασιλείου, να πέφτει τόσο χαμηλά, ορμώμενη από μια μικρή ελπίδα; Ωστόσο... η ελπίδα αυτή πόση δύναμη μου δίνει, πως φτερουγίζει η καρδιά μου!"

Ο βάτραχος είχε καρφωμένο το βλέμμα του απάνω της. Το υγρό του δέρμα γυάλιζε στον ήλιο.

"Τώρα θα κλείσω τα μάτια...", έκανε η πριγκίπισσα. "Θα σβήσω κάθε σκέψη και θα σε φιλήσω, βάτραχε. Πιστεύω, πιστεύω πως το φιλί μου μπορεί να αλλάξει τα πάντα, ω, πως το πιστεύω!"

Ο βάτραχος έκλεισε για μια στιγμή τα μάτια του. Η πριγκίπισσα έσκυψε αργά, διστακτικά. Ευτυχώς που δεν την έβλεπε κανένας, σκέφτηκε. Τι ξεπεσμός, τι ντροπή. Μα η ελπίδα, αχ η ελπίδα!

Τον φίλησε.

Μια λάμψη. Καπνός ξεχύθηκε παντού. Ένα σύννεφο απλώθηκε.

.

.

.

Όταν διαλύθηκαν τα σύννεφα, δύο βάτραχοι έστεκαν στην όχθη. Ο ένας βάτραχος, ο θηλυκός, έμοιαζε ξαφνιασμένος. "Όχι, δεν είναι δυνατόν!", σκέφτηκε πανικόβλητος. Μα ο άλλος βάτραχος την κοίταζε και τα μάτια του έλαμπαν από άγρια χαρά. "Χαχαχα! Τα κατάφερα!", φώναξε. "Η ευχή μου πραγματοποιήθηκε! Τώρα είσαι και συ όπως εγώ!"

ΒΡΕΚΕΚΕΞ.

Aναμνήσεις σε Χρώματα και Νότες

Η μουσική συνιστά ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας μου... Αγαπώ να γυροφέρνω στον ανεξάντλητο της χάρτη σαν εξερευνητής και να μοιράζομαι όσα μαθαίνω κι αγαπώ με όσους ενδιαφέρονται να τα μοιραστούν μαζί μου. Κοιτώντας πίσω όμως, σκέφτομαι: Ποιές είναι οι παλιότερες μουσικές μου αναμνήσεις?

Πρέπει να ήταν 1986, μικρό παιδάκι ο ίδιος, νηπιαγωγείο, και η αδερφή μου έβαζε να παίζει συνεχώς μια κασέτα, με τραγούδια που είχε γράψει από το ραδιόφωνο. Ή μήπως ήταν γραμμένη σε βίντεο, από τη μουσική εκπομπή της ΕΡΤ της εποχής (μία ήταν η μουσική εκπομπή όλη κι όλη). Μάλλον ήταν και τα δύο μαζί, καθώς θυμάμαι ήχο και εικόνα να συναγωνίζονται για μια θέση στο νου μου.

Ποπ επιτυχίες των καιρών. Όμορφες, πολύχρωμες τσιχλόφουσκες, τέτοιες που μόνο τα Eighties κατόρθωσαν να δώσουν. Ανάμεσα τους ήταν το "Wake Me Up Before You Go Go" των Wham, τα τραγούδια της Madonna της εποχής ("Papa Don't Preach", "La Isla Bonita"), το soundtrack του "Karate Kid", λίγο καιρό μετά θα ερχόταν και η ταινία "Moonwalker" του Michael Jackson, ενώ στα ελληνικά τραγούδια που άκουγα θυμάμαι το "Πάμε για Τρέλες Στις Σευχέλες" τις Πωλίνας και το "Δε Ξαναβόσκω Άλλες Βοβάλες" (άκα, "Κακοσάλεσι") του Μηλιώκα. Τα θυμάμαι αυτά, τα είχε γράψει η αδερφή μου στην κασέτα και έπαιζαν.

Και φυσικά οι λατρεμένοι μου τότε Modern Talking, η αφίσα των οποίων υπήρξε και η πρώτη που κρέμασα ποτέ πάνω από το κρεβάτι μου - αυτή και η αφίσα του David Hasselhoff από τον "Ιππότη της Ασφάλτου". 

Τις είχα πάρει αμφότερες από την "Σούπερ Κατερίνα" και τη "Μανίνα" που διάβαζε η αδερφή μου.

Μεταξύ αυτών των τραγουδιών, έμπαινε και έβγαινε τακτικά στο κασετόφωνο η κασέτα με τα τραγούδια των... Στρουμφ. Το "Brother Louie" και το "Σχολείο των Στρουμφ" συναγωνίζονταν το ένα το άλλο, για το ποιό θα έχει τα περισσότερα ακούσματα.

Πέρασαν τα χρόνια, μεγάλωσα (τρομάρα μου), ανακάλυψα και ανακαλύπτω συνεχώς νέα όμορφα πράγματα στη μουσική... Το ελληνόφωνο ροκ της εφηβείας παρέδωσε τη θέση του στο heavy metal... Κάποια στιγμή ήρθε το gothic και τα ατμοσφαιρικά ακούσματα, ενώ οι Pink Floyd έσπασαν κάθε μουσικό φραγμό μέσα μου. Στην πορεία θα ασχολούμουν με την punk, το new wave, το alternative, το grunge, τους ηλεκτρονικούς ήχους, θα ανακάλυπτα τους μεγάλους Έλληνες συνθέτες (Θεοδωράκη, Λοΐζο, κλπ), τους ρεμπέτες, θα έψαχνα περισσότερο τα κέλτικα και τις έθνικ μουσικές, πέρα ως την Ανατολή, ενώ πριν λίγα χρόνια βιώσα τη σημαντικότερη ίσως μουσική διεύρυνση της ενήλικης ζωής μου, συνειδητοποιώντας τη μαγεία της μαύρης μουσικής. Ξεκινώντας από τη τζαζ, προχωρώντας στη soul, τη funk, τα blues. Kαι από κει ξανά πίσω στην αρχή, γιατί ένας κύκλος είναι όλα.

Κι όμως, όλα ξεκίνησαν για μένα από εκείνα τα απλά pop hits των 80's. Και αυτή την κασέτα που ακούγαμε με την αδερφή μου. Τραγούδια-αντανάκλαση μιας εποχής που χαίρομαι που πρόλαβα να ζήσω, έστω και για λίγο. Πολύχρωμη, συχνά κακόγουστη, κιτς, μα αθώα ταυτόχρονα και όμορφη. Πριν την κρίση, πριν την ιδιωτική τηλεόραση, πριν τα κινητά τηλέφωνα, πριν το ίντερνετ. Τότε που μαθαίναμε για μουσική βλέποντας εκείνη τη μία, εβδομαδιαία εκπομπή στην τηλεόραση... ή διαβάζοντας το "Μπλεκ" και τη "Μανίνα".

Σαν εκείνα τα παγωτά που τρώγαμε μικροί, τα κυπελάκια με το δώρο-αυτοκινητάκι από κάτω. Μικρή ποσότητα του παγωτού, χαζά τα δωράκια, μα σκεφτείτε τι χαρά παίρναμε.


Κάπως έτσι.

Η Πολιτεία του Χρόνου

(Giovani Bellini, "Sacred Allegory")

Το παρελθόν ποτέ δεν είναι ίδιο. Πάλλεται μέσα μας, άλλοτε βρυχάται σαν ηφαίστειο, απειλώντας να σπάσει τα τοιχώματα μας, άλλοτε ρέει σα ποτάμι, σταγόνες δροσερές, βρόχινες, γεννοβολούσες σκέψεις, λόγια, γλυκές εικόνες, εκεί που η φαντασία σμίγει με την πραγματικότητα.

Το παρελθόν, οι αναμνήσεις, τα βιώματα, ζουν και τρέφονται απ’ το κάθε μας παρόν – μα συχνά το παρόν μας γίνεται τροφή τους. Ένα πελώριο στόμα, ανελέητο, αχόρταγο, στις δαγκάνες του οποίου τριγυρίζεις. Για δες όμως, άλλες φορές το τέρας εξαφανίζεται και τη θέση του παίρνει ένα όμορφο πλάσμα, με μάτια γεμάτα συγκατάβαση. «Ναι, καταλαβαίνω τώρα», λες, κοιτάζοντας το.

Το παρελθόν δεν είναι σταθερό. Κάθε ώρα, κάθε στιγμή μεταβάλλεται, αλλάζει, με κάθε σκέψη που κάνουμε γι’ αυτό. Ένα βίωμα, μια παλιά εμπειρία, μια απλή στιγμή που ζήσαμε, φαίνεται ν’ αποκτούν καινούργιο νόημα με κάθε τους ανάμνηση, σε μια διαφορετική στιγμή του χρόνου. Βλέπεις κάτι που δεν είχες δει παλιότερα, βρίσκεις ένα νόημα που παλιά φάνταζε κρυφό. Αλλάζεις διαρκώς, και μαζί με σένα αλλάζει το παρελθόν σου.

Οι όμορφες στιγμές, όλα όσα θυμάσαι και χαμογελάς και χαίρεσαι που έζησες, κάποιες φορές φτάνουν να σε στοιχειώσουν με τη σκέψη τους. Συμβαίνει όταν τα φώτα στο σπίτι έχουν κλείσει και οι διάδρομοι είναι άδειοι – και συ φέρνεις στο νου τις στιγμές που το φως φεγγοβολούσε και οι διάδρομοι έσφυζαν με χαρά και κίνηση.

Και οι δύσκολοι καιροί, η συσσωρευμένη δυσαρέσκεια, το πλήθος των απογοητεύσεων, οι αρνήσεις, η πικρία, η αίσθηση αδικίας, η στεναχώρια που μπορεί να έχεις νιώσει… Κάποιοι θα σου πουν πως «ήταν για καλό». Θα σου θυμίσουν πως «ό,τι δε σε σκοτώνει, σε κάνει δυνατότερο». Θα τονίσουν πως οι δυσκολίες υπήρξαν οι βάσεις πάνω στις οποίες θα μπορέσεις να χτίσεις το δικό σου κάστρο, κάποια μέρα. Θα αναφέρουν πως «χάρη σε αυτές ωρίμασες». Τώρα βλέπεις την πραγματικότητα όπως είναι, δεν ονειροβατείς, είσαι πια ρεαλιστής – τώρα μπορείς να βαδίσεις με τα μάτια σου ανοιχτά και να αντέξεις κάθε δυσκολία.

Μα εσύ δε νιώθεις ωριμότερος. Μόνο περισσότερο κυνικός. Δεν έχεις γίνει ανθεκτικότερος στον πόνο. Απλά γνωρίζεις πώς να τον αποφεύγεις καλύτερα. Ο κόσμος γύρω δε σου φαίνεται καλύτερος – απλά δε σου κάνει πια εντύπωση να βλέπεις τα σκατά τριγύρω σου. «Τι κατάλαβα;», διερωτάσαι. Τίποτα.

Και το παρελθόν σου; Μακάρι να αποκτούσαν θετικό νόημα για σένα εκείνα τα αρνητικά βιώματα σου. Τα χρόνια που αισθάνθηκες πως πήγανε χαμένα. Τα λάθη σου, ή απλά, οι ατυχίες σου. Να έλεγες «με έκαναν καλύτερο». «Πήρα αυτά τα μαθήματα». Μα όχι – τον περισσότερο καιρό απλά χάσκουν, σαν τρύπες στο υπέδαφος του νου σου. Απλά υπάρχουν, ένα παρελθόν νεκρό που τρώει το ζωντανό παρόν σου.

Ο χρόνος ωστόσο φέρνει εκπλήξεις – είναι, ξέρεις, ο μεγαλύτερος φαρσέρ.

Για δες λοιπόν, έρχονται κάποιες περίοδοι που νιώθεις πραγματικά χαρούμενος. Κοιτάς μέσα σου, γύρω σου, το βλέμμα σου αγκαλιάζει τον κόσμο όλο και η ψυχή σου τραγουδάει. Ανασαίνεις, παρατηρείς τη φύση, τους ανθρώπους, ναι, τους ανθρώπους, τον ουρανό, γεμίζει η σκέψη σου με εικόνες, χρώματα και ήχους. Εκείνες τις στιγμές το παρελθόν, κάθε παρελθόν μυρίζει σα γλυκόπικρο κρασί – εκείνες τις στιγμές δικαιώνεται κάθε στεναχώρια σου, κάθε δυσκολία, κάθε εμπόδιο που χρειάστηκε να διαβείς. Παρελθόν, παρόν και μέλλον, όλα μαζί σμίγουν, και η ένωση τους είναι ωραία. Μπορείς και επιβεβαιώνεις όσα έζησες, τα πάντα. Και αισθάνεσαι να έχεις εμπλουτιστεί από κάθε αρνητικό σου βίωμα. Γιατί μπορείς και πετάς και ό,τι έχεις ζήσει λειτουργεί σαν χάρτης, μια μικροσκοπική, απέραντη πολιτεία, την οποία βλέπεις πια από ψηλά.

Μια όμορφη πολιτεία, μια πλούσια πολιτεία, με τα καλά και τα κακά της, και συ τώρα κραδαίνεις τη πυξίδα. Σε αυτή την πολιτεία δεν υπάρχει τέλος, δεν υπάρχει αρχή, σα κτίρια είμαστε όλοι, θέλοντας να φτάσουμε ως τον ουρανό ψηλά, τα υλικά μας να αντέξουνε στον χρόνο. Και το παρελθόν είναι η βάση μας, το βάρος κάτω από τα πόδια μας, μα για δες, κάποιες στιγμές πετάμε, φτάνουμε ως τα σύννεφα και ακολουθούμε τα πουλιά…

Μέχρι ο χρόνος να κάνει πάλι τα δικά του… Και αν επιστρέψεις πάλι εκεί απ’ όπου ξεκίνησες… Θυμήσου πως πέταξες, κάποια φορά, ή και περισσότερες. Και ίσως να συμβεί ξανά.