Από το Χρονικό των Περιστεριών...

Θα θυμάστε την ανάρτηση με εκείνα τα περιστέρια που έκαναν φωλιά στο μπαλκόνι του σπιτιού μου. (κλικ εδώ) Ένας μήνας πέρασε και δες πως μεγάλωσαν τα άτιμα - ήδη επιχειρούν τις πρώτες τους πτήσεις.

Η εικόνα που βλέπετε είναι σημερινή. Το περιστέρι σε πρώτο πλάνο είναι ο μπόμπιρας - κοτζάμ μαντράχαλος έγινε σε ένα μήνα. Που να μη ζούσε και στην Ελλάδα της κρίσης. Πίσω στα σύρματα κάθεται η μάνα του και τον παρατηρεί. "Έλα λοιπόν, πέτα, τί φοβάσαι".

Ο μικρός το σκέφτεται λίγο. "Και αν γλιστρήσω;"

"Πέτα μωρέ, επιμένει η μάνα, ο αδερφός σου ήδη έχει κουρσέψει τη μισή Αθήνα και συ ακόμα στο μπαλκόνι. Πέτα! Η ζωή είναι μικρή για να τη βγάζεις σ' ένα μπαλκόνι μόνο. Πέτα - και αν πέσεις δεν πειράζει. Θα σηκωθείς ξανά. Θα μάθεις. Τί αξία θα είχαν οι πτήσεις μας δίχως τις πτώσεις".

Για την ιστορία πέταξε ο μικρός. Λίγο ατσούμπαλα - μα πέταξε.

***

Υστερόγραφο: Οι ακόλουθες φωτογραφίες συμπεριλαμβάνονται στο «Μεγάλο Χρονικό των Περιστεριών» - ένα έργο επικών διαστάσεων που εξύμνησαν οι μεγαλύτεροι ποιητές. Στην πρώτη βλέπουμε τα δυο μωρά, ένα μήνα πριν, ηλικίας μίας ημέρας (και μερικών ωρών). Κάτω τα παρατηρούμε ενώ έχουν χοντρύνει για τα καλά, με τη μάνα τους να τα νταντεύει και να συλλογίζεται πότε θα 'ρθει η πολυπόθητη λευτεριά.

Στην τελευταία εικόνα διακρίνουμε τους γονείς σε μια ερωτική σκηνή. Απολαμβάνουν την ελευθερία και τον ήλιο, ανταλλάσσοντας ένα ζουμερό γλωσσόφιλο. Δεξιά ο μικρός κρύβεται πίσω από τη γλάστρα και παίρνει μάτι.

Άνθρωποι και Ζώα. Του Εμμανουήλ Ροΐδη

«Εξ' όσων ηυτύχησα ή εδυστύχησα να γνωρίσω είμαι, πιστεύω, ο μόνος άνθρωπος όστις, αν τον ονόμαζαν ζώον, δεν θα εθεώρει τούτο ως προσβολήν. Όσον συναναστρέφομαι τα ζώα, τόσον μάλλον πείθομαι, ότι δεν υπάρχει μεταξύ αυτών και των ανθρώπων καμία διαφορά, ως ηθέλησαν παραδοξολόγοι τινές να ισχυρισθώσιν, αλλά μόνον ότι τα πράγματα, κατά τα οποία διαφέρομεν από τα ζώα, δεν αποδεικνύουν όλα την ανθρωπίνην υπεροχήν.

Το κυρίως διακρίνον αυτά από ημάς είναι ότι παρέλαβον από τους ανθρώπους όσα έχουσιν ούτοι καλά, και απέφυγαν να μιμηθώσι τα άχρηστα, τα επιβλαβή και τα γελοία. Ουδέποτε έγινε λόγος μεταξύ αυτών περί επισκέψεων του νέου έτους, ούτε περί καπνίσματος, ούτε περί φόρου επί του καπνού ή οιουδήποτε άλλου· δεν χαρτοπαικτούσι, δεν πίνουσι παρά νερόν ή γάλα όταν είναι μικρά· δεν συντηρούν στρατούς, αγνοούν τι θα ειπεί πατρίς και ιδιοκτησία, και εκ τούτου, ούτε δίκας εγείρουσιν, ούτε κινούσι πολέμους, αλλά μόνον μονομαχίας περί πραγμάτων τα οποία ενδιαφέρουσιν αυτά αμέσως και προσωπικώς, περί της νομής λ. χ. πολυχλόου τινός λειμώνος ή της ευνοίας ωραίας τινός ομοφύλου των, γάτας, σκύλας, λεαίνης, φοράδας ή ελαφίνας.

Και αυτούς τους οικογενειακούς δεσμούς περιόρισαν εις μόνους τους αναγκαίους και τους μη οχληρούς. Έχουσι μεν πατέρα και μητέρα, ούτε θείους όμως ούτε εξαδέλφους ούτε πάππους ούτε εγγόνους, και το κυριότερον ούτε πενθερούς, ούτε πενθεράς…

Ζώντα κατά το ευαγγελικόν παράγγελμα με ό,τι στείλει εις αυτά η πρόνοια του Θεού, δεν υπόκεινται εις την υποχρέωσιν να συντάξωσι διαθήκην και αγνοούσιν ότι υπάρχουσιν εις τον κόσμον συμβολαιογράφοι, όπως και δήμιοι, δικαστήρια, ιατροί, ειρκταί, στρατώνες, νοσοκομεία, πτωχοκομεία και οικονομικά μαγειρεία. Ταύτα λέγων ουδόλως εννοώ ν’ αμφισβητήσω των πραγμάτων τούτων την χρησιμότητα και την ανάγκην, αλλά να είπω ότι δύσκολον είναι να μακαρίσωμεν τον άνθρωπον δι’ όσα κατέστησεν αναγκαία η κακή ποιότης του σώματος και της ψυχής του, ή να θεωρήσωμεν ως μικρόν πλεονέκτημα των ζώων το να δύνανται να τρώγουν χωρίς μαγείρους, να ενδύονται χωρίς ράπτας, να νυμφεύονται χωρίς παπά, να γεννώνται άνευ της βοηθείας μαμής και ν’ αποθνήσκουν άνευ της συμπράξεως τον ιατρού ή του δημίου.

Τα ανωτέρω αρκούσι, πιστεύομεν, ν’ αποδείξωσι πόσον απατώνται οι θεωρούντες άλογα τα ζώα.»

***

Από το διήγημα του Εμμανουήλ Ροΐδη, «Ιστορία Ορνιθώνος», δημοσιευμένο το 1911. Και αν η χρήση της καθαρεύουσας μας ξενίζει, δεν θα λέγαμε το ίδιο για το βαθιά διαχρονικό περιεχόμενο του κειμένου – χαρακτηριστικό της ευαισθησίας και της σατιρικής διάθεσης ενός συγγραφέα που ήταν μπροστά από την εποχή του και ήξερε να λέει τα πράγματα με τ’ όνομά τους.

Κλάρα, ο ξακουστός Ρινόκερος του 18ου αιώνα

Το όνομα της ήταν Κλάρα. Και υπήρξε ένα από τα διασημότερα ζώα της εποχής της, γνωστή και ξακουστή σε πλήθη κόσμου, που συνεπαρμένοι συνέρρεαν για να τη δουν. Η Κλάρα τους κοιτούσε συχνά με απορία. "Ποιοι να είναι όλοι αυτοί οι χιλιάδες των αντρών και γυναικών, νέων και γέρων, που με κοιτάζουν με ανοιχτό το στόμα;", φαινόταν να αναρωτιέται. "Τι το τόσο αξιοπερίεργο βρίσκουν πάνω μου;", σκεφτόταν, ενώ μασουλούσε τον σανό της.

Η Κλάρα ήταν ένας θηλυκός ρινόκερος - ένας από τους πρώτους που έκανε την εμφάνιση του σε ευρωπαϊκά εδάφη, στα χρόνια ανάμεσα στο 1741 και 1758. Η παρουσία και η εξωτική μορφή της συνάρπασαν κόσμο και κοσμάκη, που ποτέ άλλοτε δεν είχε δει ζώο σαν αυτό - μόνο άκουγε την περιγραφή του, σε ιστορίες για τόπους μακρινούς...

***

Κι όμως, η φήμη αυτού του ρινόκερου χρωστάει την ύπαρξη της στην αποικιακή, επεκτατική πολιτική των Ολλανδών. Έναν μόλις μήνα μετά τη γέννηση της, σε κάποια ζούγκλα της μακρινής Ινδίας, η Κλάρα είδε τη μητέρα της να σκοτώνεται από ντόπιους κυνηγούς. Το εμπόριο του δέρματος και του πελώριου κέρατου της, βλέπετε, υπήρξε μια ιδιαίτερα επικερδής επιχείρηση.

Η μικρή Κλάρα γυρνούσε ανυπεράσπιστη, ώσπου η μοίρα την έφερε στον δρόμο του διευθυντή της περιβόητης Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών - του Jan Albert Sichterman. Εκείνος την είδε και αποφάσισε να την υιοθετήσει. Κάπως έτσι ο μικρός ρινόκερος ανατράφηκε σαν ένα σκυλί... και εν συνεχεία εξημερώθηκε, συνηθίζοντας πλήρως τους ανθρώπους και την παρουσία τους.

Πέρασαν δυο χρόνια και η Κλάρα είχε αρχίσει πια να μεγαλώνει... Τότε ήταν, εν έτει 1740, που ο ιδιοκτήτης της αποφάσισε να την πουλήσει (ή να τη χαρίσει ως δώρο, δεν είναι εξακριβωμένο) στον καπετάνιο ενός διάσημου ολλανδικού πλοίου, το όνομα του οποίου ήταν  Douwe Mout van der Meer... Ο βαν ντερ Μεερ επιβίβασε την Κλάρα στο καράβι του και μαζί ταξίδεψαν μέχρι την Ευρώπη. Κάπως έτσι η ρινόκερος μας έκανε ένα από τα μεγαλύτερα ταξίδια που είχε κάνει ποτέ ζώο στους καιρούς της και μάλιστα μέσω θαλάσσης.

Οι μέρες της φήμης της βρίσκονταν μπροστά...

***

Με το που πάτησε πόδι σε ευρωπαϊκό έδαφος, αρκετούς μήνες μετά, η Κλάρα άρχισε να παρουσιάζεται σε εκθέσεις των καιρών, σημειώνοντας τεράστια επιτυχία.

Το "tour της Κλάρας" είχε αφετηρία την Ολλανδία, μα εντός ορισμένων χρόνων ξεμύτισε και πέρα από τα σύνορα της χώρας... Γύρισε τη Φρανκφούρτη, τη Βιέννη, την Πολωνία, το Στρασβούργο, το Παρίσι και άλλα πολλά μέρη. Την επισκέφτηκε η αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία της Αυστρίας, ενώ στη Γαλλία απασχόλησε τον βασιλιά Λουδοβίκο XV, μα και τους Διαφωτιστές: η ζωγραφιά της απεικονίζεται στην περίφημη "Εγκυκλοπαίδεια" των Ντιντερό και Ντ' Αλαμπέρ.

Το πολυετές tour της θα έφτανε το Νότο, κάνοντας τον γύρο της Ιταλίας, μα και τον Βορρά, καταλήγοντας στο Λονδίνο. Και δεν ήταν λίγοι οι ζωγράφοι που αποφάσισαν να την απαθανατίσουν, όπως βλέπουμε και στο τρίπτυχο της εικόνας... Το κεντρικό πορτραίτο πάνω ανήκει στον Jean-Baptiste Oudry και είναι σχεδιασμένο το 1749, ενώ οι πίνακες που βλέπουμε κάτω ανήκουν στους  Pietro Longhi και Jean-Baptiste Oudry, αντίστοιχα, ζωγραφισμένοι το 1751. Σε αυτούς το κέρατο της Κλάρας απουσιάζει - είχε βλέπετε κοπεί, στη διάρκεια του ταξιδιού της στη Ρώμη έναν χρόνο πριν.

***

Μαγεμένος ο κόσμος συνωστιζόταν για να δει τον εντυπωσιακό ρινόκερο, σε όλα τα μήκη της Ευρώπης, από κάθε τάξη και ηλικία... Η νηφάλια όψη και ο όγκος της Κλάρας εντυπωσίαζαν εξίσου βασιλείς και χωρικούς, πλούσιους και φτωχούς, επιστήμονες και καλλιτέχνες... Κάπως έτσι η φύση είχε μετατραπεί σε έκθεμα - από τότε, μέχρι τώρα.

Θα μπορούσαμε να δούμε την Κλάρα ως μία περισσότερο φιλειρηνική όψη της τότε απόπειρας του λευκού ανθρώπου να κατακτήσει τον πλανήτη και να δαμάσει, προς όφελος του, τη δύναμη του άγριου και αρχέγονου στοιχείου - μία όψη λιγότερο καταστροφική, συγκριτικά με άλλες πλευρές της Αποικιοκρατίας, όπως το δουλεμπόριο και η εξάλειψη των γηγενών πληθυσμών (βλέπε Ισπανούς κατακτητές). Μα τα ζώα δεν τα ρώτησε κανείς.

Ήταν όμως και μια απόπειρα γνωριμίας με εκείνο που είναι ξένο και εξωτικό - όπως κάνουμε και σήμερα, διαβάζοντας εγκυκλοπαίδειες, επισκέπτοντας τα μουσεία, ή βλέποντας ταινίες, φωτογραφίες, περιοδικά και βίντεο που ξεχειλίζουν με παράδοξα και αλλόκοτα στοιχεία... Η επαφή με εκείνο που είναι ασυνήθιστο εξακολουθεί να μας συναρπάζει, όπως συνάρπαζε και τους ανθρώπους τότε... Η έλξη του αγνώστου και ασυνήθιστου παραμένει το ίδιο δυνατή.

Όσο αφορά την Κλάρα; Ποιος ξέρει τι σκεφτόταν, βλέποντας όλα αυτά τα πλήθη να την περιεργάζονται. Να ένιωθε, άραγε, το μέγεθος της φήμης της; Αισθανόταν περηφάνεια; Ντροπή; Αδιαφορία; Κούραση; Ποιος ξέρει. Ίσως αντικρίζοντας τους ανθρώπους με τις χαρακτηριστικές αυτές μάσκες που βλέπουμε στον πίνακα του Longhi (πάνω) να σκεφτόταν "μα πόσο περίεργα όντα είναι αυτοί οι άνθρωποι"...

Η Κλάρα πέθανε 20 χρονών. 'Ήταν το έτος 1758 και βρισκόταν στο Λονδίνο. Δεκαοχτώ από τα είκοσι της χρόνια τα πέρασε στον δρόμο, περιοδεύοντας.

H Σύναξη των Ζώων. Διασκευή ενός Ινδικού Μύθου

Στα χρόνια τα παλιά, όταν η γη ήταν γεμάτη δάση και οι άνθρωποι ζούσαν ακόμα στις σπηλιές, τα ζώα όλα μαζεύτηκαν σε σύναξη. Ήταν εκεί κάθε ζώο που μπορούσε να φανταστεί κανείς. Άλογα κι ελέφαντες, τίγρεις και ιπποπόταμοι, ψάρια, ζωύφια και πουλιά. Τα ζώα συγκεντρώθηκαν σε ένα πελώριο ξέφωτο, περιτριγυρισμένο από ψηλά δέντρα. Ήξεραν για ποιόν λόγο είχαν βρεθεί. Αρχικά γινόταν μεγάλη οχλαβοή – το δάσος ξεχείλιζε βουίσματα, βελάσματα, βρυχηθμούς και τιτιβίσματα. Ξάφνου όμως πήρε τον λόγο το λιοντάρι και οι πάντες σίγησαν.

«Σύντροφοι στο βασίλειο των ζώων, γνωρίζετε όλοι για ποιόν λόγο βρεθήκαμε εδώ. Το θέμα είναι πολύ σοβαρό και η απόφαση που θα πάρουμε θα καθορίσει το μέλλον του κόσμου».

***

Κάθε ζώο είχε καρφωμένο το βλέμμα πάνω του. Ένιωθαν όλοι την σημασία της στιγμής. Το λιοντάρι συνέχισε.

«Τον παρατηρούμε σε καθημερινή βάση. Η εξέλιξη του είναι ραγδαία. Δείτε που βρισκόταν πριν μερικές χιλιάδες χρόνια και που βρίσκεται τώρα! Σίγουρα ποτέ δεν πρόκειται βέβαια να φτάσει το δικό μας επίπεδο τελείωσης… μα η μεταβολή είναι ταχύτατη, όπως και να ‘χει».

Ο χιμπαντζής πήρε απότομα τον λόγο. «Παλιά έμοιαζε με εκείνους του είδους μου! Μα δείτε, τώρα βαδίζει στα δυο του πόδια! Δεν έχει πια ουρά, ούτε ζει στα δέντρα! Λένε μάλιστα πως αυτό είναι μόνο η αρχή! Έχω ακούσει πως κάποια μέρα θα μπορέσει μέχρι και να πετάξει στον ουρανό ψηλά!»

Αναστάτωση επικράτησε στο ξέφωτο. Ένας κότσυφας αντιλάλησε πάνω απ’ όλους: «Αποκλείεται να καταφέρει να πετάξει! Μα ποιος νομίζει ότι είναι;!». Τότε μίλησε μια σαύρα. Η φωνή της αντήχησε σαν το θρόισμα των φύλλων πριν την καταιγίδα: «Όσο εκείνος ζει, κανένας από μας δεν είναι ασφαλής. Η επιθετικότητά του δε γνωρίζει όρια. Αν δυναμώσει ακόμα παραπάνω, τι θα απογίνουμε εμείς;»

***

Σιωπή. Τα ζώα κοιτάχτηκαν μεταξύ τους. Ένας αγριόχοιρος πήρε τον λόγο: “Σταδιακά γινόμαστε όλοι λεία στις ορέξεις του. Ασφαλώς και εμείς τα ζώα στρεφόμαστε συχνά ο ένας ενάντια στον άλλο… μα εκείνος στρέφεται ενάντια σε όλους, χωρίς περιορισμό. Η φύση συνιστά για κείνον ένα ατελείωτο αντικείμενο εκμετάλλευσης, προκειμένου να το πλάσει με τα χέρια του και να το μετατρέψει σε υποχείριο των σκοπών του. Μέχρι που θα φτάσει αυτό;».

Ο αετός συμπλήρωσε, τινάζοντας πέρα τα φτερά του: «Είναι επικίνδυνος όχι για μας μονάχα, μα και για τον ίδιο τον εαυτό του. Πολύ φοβάμαι πως στο μακρινό μέλλον, θα χειροτερέψει ακόμα πιο πολύ. Αν είναι να κάνουμε κάτι, πρέπει να το κάνουμε τώρα που είναι νωρίς! Tώρα που οι αριθμοί του δεν είναι ακόμα ισχυροί».

Γενική επιδοκιμασία επικράτησε παντού. «Ναι, ναι, τώρα που είναι νωρίς!», φώναζαν τα ζώα. «Πριν εξαπλωθεί σε όλη τη γη, τώρα που είμαστε δυνατότεροι απ’ αυτόν!».

***

Το λιοντάρι μίλησε πάλι. «Είμαστε λοιπόν σύμφωνοι; Θα επιτεθούμε στο ον που ονομάζεται άνθρωπος, με σκοπό να το εξολοθρέψουμε; Tώρα που οι αριθμοί του είναι ακόμα μικροί και έχουμε τη δύναμη; Καταλαβαίνετε πως μια τέτοια απόφαση, λόγω της έκτασης της σημασίας της, πρέπει να έχει την έγκριση όλων μας. Ένας έστω από τους εκπροσώπους μας αν διαφωνεί, ένας μόνο αν επιθυμεί ο άνθρωπος να ζήσει, θα αναγκαστούμε να σεβαστούμε τη γνώμη του.

Λοιπόν, είσαστε έτοιμοι να ψηφίσετε;»

«Είμαστε!», έκαναν τα ζώα.

«Υπάρχει ένας, έστω, ανάμεσά σας, που θεωρεί πως ο άνθρωπος πρέπει να ζήσει;», ρώτησε το λιοντάρι.

Κανένας δε μίλησε. Όλα τα ζώα φαίνονταν αποφασισμένα…

…Τότε όμως αντήχησε μια ψιλή φωνή. «Εγώ». Οι πάντες στράφηκαν στο μέρος του, έκπληκτοι. «Εγώ επιθυμώ ο άνθρωπος να ζήσει», έκανε το πλάσμα.

Τα ζώα κοιτάχτηκαν μεταξύ τους. Ήταν μέρος της συμφωνίας... Η απόφαση χρειαζόταν να είναι ομόφωνη. Ένας αν διαφωνούσε έστω, όφειλαν να τον σεβαστούν.

«Ας είναι έτσι λοιπόν!», αντήχησε επιβλητική η φωνή του λιονταριού. «Ο άνθρωπος θα ζήσει. Σε σένα, πλάσμα, στην ανιδιοτέλεια σου, θα χρωστά την ύπαρξη του. Η συνεδρία μας λαμβάνει τέλος!».

***

Ένα-ένα, τα ζώα αποχώρησαν. Κάπως έτσι σώθηκε λοιπόν ο άνθρωπος… Όσο αφορά το ζώο που πήρε θέση υπέρ του; Εκείνο αποχώρησε γελώντας, βαθιά ικανοποιημένο:

«Ανιδιοτέλεια; Όχι δα! Γιατί, βλέπετε, κανένα άλλο ζώο της φύσης δεν έχει αίμα σαν εκείνο του ανθρώπου!»…

…είπε το κουνούπι και πέταξε μακριά.

******

Μια διασκευή μου σε έναν παλιό, ινδικό μύθο που είχα κάποτε ακούσει.

Ο Βάτραχος και η Πριγκίπισσα

Η πριγκίπισσα πλησίασε διστακτικά το βάτραχο. Εκείνος είχε το βλέμμα του καρφωμένο πάνω της. Πόσο όμορφη φάνταζε μπροστά στο αξιοθρήνητο μικρό βατραχάκι! Ήταν ντυμένη σε ένα μεταξένιο φόρεμα και τα μακριά μαλλιά της έρεαν σαν μέλι.

Πλησίασε ακόμα πιο κοντά. Έσκυψε και κοίταξε το βάτραχο. Αναστέναξε. "Και αν είσαι ο πρίγκιπας που πάντα αναζητούσα, εσύ, γλοιώδη βάτραχε; Μήπως ένα μου φιλί σε μεταμόρφωνε, έλυνε τα μάγια; Μήπως μεμιάς γινόσουν ωραίος και ψηλός, ένας γοητευτικός άντρας, με βαθιά πράσινα μάτια και ακαταμάχητο χαμόγελο;"

Ο βάτραχος την κοίταζε ατάραχος. Μια σπίθα τρεμόπαιξε στα μάτια του. Ο λαιμός του φούσκωσε.

Η πριγκίπισσα αναστέναξε και άπλωσε το ντελικάτο, φιλντισένιο χέρι της. "Αχ, που ακούστηκε άνθρωπος να φιλάει ένα μικρό, σιχαμένο βάτραχο! Μια πριγκίπισσα όπως εγώ, η ομορφότερη και συνάμα η πιο εύθραυστη του βασιλείου, να πέφτει τόσο χαμηλά, ορμώμενη από μια μικρή ελπίδα; Ωστόσο... η ελπίδα αυτή πόση δύναμη μου δίνει, πως φτερουγίζει η καρδιά μου!"

Ο βάτραχος είχε καρφωμένο το βλέμμα του απάνω της. Το υγρό του δέρμα γυάλιζε στον ήλιο.

"Τώρα θα κλείσω τα μάτια...", έκανε η πριγκίπισσα. "Θα σβήσω κάθε σκέψη και θα σε φιλήσω, βάτραχε. Πιστεύω, πιστεύω πως το φιλί μου μπορεί να αλλάξει τα πάντα, ω, πως το πιστεύω!"

Ο βάτραχος έκλεισε για μια στιγμή τα μάτια του. Η πριγκίπισσα έσκυψε αργά, διστακτικά. Ευτυχώς που δεν την έβλεπε κανένας, σκέφτηκε. Τι ξεπεσμός, τι ντροπή. Μα η ελπίδα, αχ η ελπίδα!

Τον φίλησε.

Μια λάμψη. Καπνός ξεχύθηκε παντού. Ένα σύννεφο απλώθηκε.

.

.

.

Όταν διαλύθηκαν τα σύννεφα, δύο βάτραχοι έστεκαν στην όχθη. Ο ένας βάτραχος, ο θηλυκός, έμοιαζε ξαφνιασμένος. "Όχι, δεν είναι δυνατόν!", σκέφτηκε πανικόβλητος. Μα ο άλλος βάτραχος την κοίταζε και τα μάτια του έλαμπαν από άγρια χαρά. "Χαχαχα! Τα κατάφερα!", φώναξε. "Η ευχή μου πραγματοποιήθηκε! Τώρα είσαι και συ όπως εγώ!"

ΒΡΕΚΕΚΕΞ.

My Girl

~

Ναι λοιπόν, ήθελα να κάνω μια ανάρτηση αφιερωμένη εξαιρετικά στο κορίτσι μου, στην γυναίκα μου, στην μονάκριβη μου αγάπη.

Τη γάτα μου.

Φάτσα ή Φατσούλα το όνομα της, αν και στην πραγματικότητα την αποκαλώ με δεκάδες ονόματα: Γουργούνα, Μουργούνα, Νιουρνιούνα, Ζουρζούνα, Νουνούκα, Μιμίκα, Μινιούνα, Σκατούλα, Σκατουλι(νι), Τζουτζούκα, Μπουμπούκα, Κουράδι, Κουραδίτσα, Μάνα μου, Γυναίκα μου, Καμάρι μου, Φακλάνα μου, Κορίτσι μου, Κοπέλα μου, και διάφορα άλλα ακατανόητα, τα οποία αν τα έγραφα θα μου έκλειναν το blog για προσβολή της ευπρεπούς καθομιλουμένης γλώσσας και για κατάχρηση ελεεινών χαρακτηρισμών.

Άραγμα παρέα με την Φάτσα

Είναι ζόρικη γάτα σε γενικές γραμμές. Ιδιαίτερα αντικοινωνική με τον κόσμο, αποφεύγει τις επαφές με ανθρώπους που δεν ξέρει, φοβάται εύκολα και αγριεύει. Καμία σχέση με εκείνες τις ναζιάρες γάτες που έρχεται ο επισκέπτης σπίτι και εκείνες τρίβονται στα πόδια του. Η Φάτσα το πιο πιθανό σενάριο θα είναι να κοιτάζει τον επισκέπτη σε στάση μόνιμης επιφυλακής, από απόσταση, και αν εκείνος πάει να πλησιάσει, εκείνη πολύ πιθανό να απομακρυνθεί - αν και τα τελευταία χρόνια έχει δείξει σημάδια κοινωνικότητας, έχει φτάσει ως και σε σημείο να πλησιάζει τον επισκέπτη με απορία και να τον μυρίζει. Σίγουρα το τελευταίο σχετίζεται και με την στάση του ατόμου απέναντι της.

Δε γίνεται εύκολα συμπαθής από τους "ξένους" με λίγα λόγια. Δε πειράζει όμως. Με μένα η στάση της είναι εντελώς διαφορετική. Έχουμε αναπτύξει μια ιδιαίτερη επικοινωνία όλα αυτά τα χρόνια (πάνε πάνω από 7 χρόνια). Παραθέτω ένα ιδιαίτερο απόσπασμα για τις γάτες από τον "Οδυσσέα" του Τζόυς: "Αυτές καταλαβαίνουν καλύτερα όσα λέμε εμείς γι' αυτές, παρά εμείς όσα λένε αυτές για μας".

Η Φατσούλα σε δημόσιες σχέσεις με τους γείτονες

Είναι εγωίστριες, υπάρχει μια αγνότητα στον εγωισμό τους όμως, μια γνήσια αποδοχή της φύσης, μέσα τους και έξω απ'αυτές. Μπορεί να γίνουν εκδικητικές, ποτέ όμως χωρίς λόγο. Η καθημερινή ρουτίνα τους - ύπνος, φαγητό, παιχνίδι, καθάρισμα με τη γλώσσα, νυχτερινές βόλτες, ζευγάρωμα, άραγμα και τέντωμα στον ήλιο - θα μπορούσε να ιδωθεί ως παράθυρο σε κάποια ξεχασμένη, αρχέγονη μορφή σοφίας.

Στην αρχαία Αίγυπτο τις λάτρευαν ως θεές. Τις αποκαλούσαν "Μίου", και η θεά-Γάτα των Αιγυπτίων ονομαζόταν Μπαστέτ. Η εικόνα της παιχνιδιάρας γάτας που έχει πάρει στο κατόπι εκείνον τον χρυσό σκαραβαίο, στα ηλιοφώτιστα ανάκτορα, κάτω από τις φοινικιές και τις χουρμαδιές, ενώ αντηχούν τα γέλια των παιδιών του Φαραώ, σίγουρα ανήκει στην καρδιά του μύθου, εκεί που ο τελευταίος σμίγει με την πραγματικότητα... Υπάρχει σοφία στο αρχέγονο κοίταγμα της γάτας...

Το ανέκδοτο το ξέρετε? Λέει ο σκύλος για τους ανθρώπους: "Πω πω, αυτοί οι άνθρωποι με ταίζουν, με φροντίζουν, μου δίνουν στέγη, με περιποιούνται, μου κάνουν όλα τα χατίρια... πρέπει να είναι θεοί!". Και έπειτα λέει η γάτα: "Πω πω, αυτοί οι άνθρωποι με ταίζουν, με φροντίζουν, μου δίνουν στέγη, με περιποιούνται, μου κάνουν όλα τα χατίρια... πρέπει να είμαι θεά!".

Ναι, οι γάτες είναι αριστοκράτισσες. Θα μπορούσα να φανταστώ μια ιδανική κομμουνιστική κοινωνία από σκύλους, οι γάτες όμως είναι υπερβολικά ατομικίστικα πνεύματα για να μπορέσουν να συνυπάρξουν σε μια κοινωνία ίσων. Ίσως όμως να μπορούσαν να σχηματίσουν μια ιδανική αναρχοσυνδικαλιστική κοινωνία, ποιός ξέρει. Με τακτικές συνευλεύσεις και κάθε μήνα εκλογή διαφορετικών εκπροσώπων στο πανεργατικό, γατο-συμβούλιο.

Πριν λίγες μόνο μέρες, βράδυ, είδα ένα φοβερό θέαμα στην πυλωτή της πολυκατοικίας μου. Μια μαύρη γάτα ξεπρόβαλε ξαφνικά από τους θάμνους, με έναν ζωντανό, γκρίζο ποντικό να σφαδάζει στο στόμα της. Τα μάτια της έλαμπαν στο σκοτάδι. Το τρίχωμα της γυάλιζε. Η ουρά του ποντικού να χοροπηδάει σαν κορδόνι. Η γάτα πετάχτηκε και σα να έκανε νόημα σε ένα μικρό μαύρο γατάκι το οποίο γυρόφερνε στα πόδια μου εκείνη τη στιγμή. "Έλα μαζί μου, βρήκα φαγητό!", φάνηκε να του λεγε. Μεμιάς πετάχτηκε πάλι στις φυλλωσιές και εξαφανίστηκε. Το γατάκι ακολούθησε.

Γάτα. Αρπαχτικό. Το βλέμμα που φωτίζει τη νύχτα.

Ένας συγγραφέας που διαισθάνεται αυτή την ιδιαιτερότητα των γατών είναι ο Neil Gaiman. Σε ένα διήγημα του, η Γάτα είναι ο φύλακας που κρατάει σε απόσταση τον Διάβολο, κάθε βράδυ, πολεμώντας μαζί του. Το πρωί η Γάτα δείχνει ταλαιπωρημένη και γεμάτη χτυπήματα - έχει όμως κατορθώσει να τον κρατήσει μακριά για άλλη μια νύχτα. Στο "Sandman" ο Gaiman αποκαλύπτει μια πιθανή κρυφή πτυχή των Γατών... Κάποτε οι γάτες ήταν τα αφεντικά και οι άνθρωποι σκλάβοι τους. Υπήρχαν για να τις περιποιούνται και να τις χαιδεύουν, και οι γάτες τους έκαναν ό,τι ήθελαν. Οι ίδιες είχαν γιγαντιαίο μέγεθος, ενώ οι άνθρωποι ήταν μικροσκοπικοί, σαν νάνοι, τοσοδούληδες. Μια μέρα όμως οι άνθρωποι συνασπίστηκαν και πίστεψαν πως μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο, να ανατρέψουν το status quo. Και αυτό ήταν αρκετό. Την επόμενη κιόλας μέρα οι γάτες ήταν τα γνωστά πλάσματα που ξέρουμε όλοι, και οι άνθρωποι κυριαρχούσαν στον πλανήτη. Οι γάτες γυρνούσαν στους δρόμους της πόλης, αδέσποτες, απόβλητες.

Η επιθυμία για ανάκτηση της χαμένης τους θέσης όμως δεν έσβησε από τη φαντασία των Γατών, μας λέει ο Gaiman... Και στα πιο βαθιά τους όνειρα, οι άνθρωποι έχουν γίνει μικροσκοπικοί ξανά, και οι γάτες τους γραπώνουν σαν ποντίκια με τα νύχια τους...

Εδώ νομίζω ταιριάζει να θυμίσω έναν άλλο συγγραφέα που αναφέρθηκε στις γάτες και στο μυστήριο τους... Ο "Μαύρος Γάτος" του Έντγκαρ Άλαν Πόε είναι ένα από τα κλασικότερα διηγήματα του, και από τα αριστουργήματα της γοτθικής λογοτεχνίας του 19ου αιώνα... Μια ιστορία στην οποία ο γάτος είναι το θύμα και ταυτόχρονα ο φύλακας της εγκληματικής αλήθειας, εκείνης που ο άνθρωπος-αφηγητής προσπαθεί να συγκαλύψει... Ο αφηγητής καταφεύγει σε απανωτά εγκλήματα, ενώ ξεφορτώνεται παράλληλα και τον γάτο που συμβόλιζε την κακή του τη συνείδηση. Ο γάτος όμως δεν είχε πει την τελευταία του κουβέντα...

Η γάτα μου κάθε βράδυ ενώ κοιμάμαι έρχεται και κουλουριάζεται δίπλα μου - ή πάνω μου. Τα πρωινά, όποτε ξυπνάω, είναι εκεί και με καλημερίζει γλείφοντας το χέρι μου. Δεν είναι αλήθεια αυτό που λένε οι αδαείς, πως τάχα οι γάτες δε μπορούν να αγαπήσουν. Υπάρχουν τρόποι και τρόποι να εκδηλώνεις την αγάπη σου. Υπάρχει ο τρόπος του να σου γίνεται τσιμπούρι ο άλλος και να σκύβει συνέχεια το κεφάλι - και υπάρχει ο περισσότερο ανεξάρτητος τρόπος της γάτας. Συμφωνοί, αν δεν έχει όρεξη για χάδια μπορεί να σου σκάσει καμιά γρατζουνιά αν επιμένεις - ωστόσο αν σκεφτούμε τους εαυτούς μας, δεν υπάρχουν στιγμές που θέλουμε απλά να είμαστε για την πάρτη μας και μόνο, χωρίς να μας ενοχλεί κανένας? Που είναι το παράξενο.

Όταν απουσιάζω για καιρό από το σπίτι (αν έχω φύγει για διακοπές ας πούμε) η Φάτσα είναι ήρεμη. Όποτε επιστρέφω όμως, με το που με βλέπει, και για πολλές ώρες μετά, γίνεται ιδιαίτερα ανήσυχη. Γυρνάει συνεχώς πέρα δώθε και νιαουρίζει με παράπονο, επίμονα, συνεχώς. Σα να μου λέει "που ήσουν τόσο καιρό?".

Ίσως να μην υπάρχει ανιδιοτέλεια στην αγάπη του ζώου. Ποιός είπε όμως πως η ιδανική αγάπη είναι εκείνη από την οποία απουσιάζει ο εγωισμός? Αγαπώντας εσένα, αγαπάω και τον εαυτό μου.

Τα ζώα το γνωρίζουν καλύτερα αυτό.

Αυτή η φωτογραφία από μόνη της θα αρκούσε για να αναδείξει την υπεργαματοσύνη της Φάτσας!!!

Για τη Φατσούλα μου λοιπόν, αφιερωμένη η αποψινή ανάρτηση. Για την συντροφιά που μου έχει κρατήσει και μου κρατάει χρόνια τώρα. Για το γεγονός πως δείχνει σε μένα κάτι που δεν το δείχνει σε κανέναν άλλο - γνωρίζω πως είμαι ξεχωριστός για τα μάτια της. Και γιατί είναι μαγκάκι - αυτή και όλα τα ζωάκια. Τα ζώα γεννιούνται μάγκες. Οι άνθρωποι γίνονται - αν και οι περισσότεροι δεν τα καταφέρνουμε ποτέ. Και εδώ να ευχαριστήσω και την αδερφή μου, χάρη στην οποία βρέθηκα εξαρχής με ένα ζώο στο σπίτι (η γάτα ανήκε αρχικά στην ίδια, την άφησε εδώ όμως όταν μετακόμισε). Α, έχω και ενυδρείο με ψάρια. Δίπλα στο κρεββάτι. Όταν κάνω καμιά ανάρτηση σχετική με ζεν και τέτοια, θα αναφερθώ και στα ψάρια :P (γιατί δε μπορείτε να φανταστείτε πόσο χαλαρωτικό είναι το ενυδρείο δίπλα στο κρεββάτι σου, ενώ κοιμάσαι).

Κλείνω με ένα βιντεάκι. Η Φάτσα σε όλη της τη δόξα. :)

Άσχετο Υστερόγραφο - Να μη ξεχνάτε: Κάθε Πέμπτη, 22.00 με 1.00, με ακούτε live εδώ! Και εδώ μπορείτε να μεταβείτε στο γκρουπ της εκπομπής στο facebook. Φέτος ξεκινήσαμε με κάποια προβλήματα, λόγω ανανέωσης με νέα προγράμματα, από τις δύο πρώτες εκπομπές μου μέχρι τώρα έγινε η... μισή (:P), αλλά από αυτή τη βδομάδα ευελπιστώ να είμαστε στον αέρα κανονικά! Να περνάτε να τα λέμε και από κει λοιπόν, οι εκπομπές γίνονται καλύτερες όταν έχεις παρέα. Μπορεί να φέρω και τη Φατσούλα καμιά μέρα στον σταθμό να μου κάνει παρέα και να νιαουρίσει στο μικρόφωνο με νόημα. 

~