Ο χορός της Άνοιξης

"Απρίλη ψεύτη, χάνομαι, στα ψεύτικα όνειρά σου…", λένε οι Κατσιμιχαίοι στον «Κόκκινο Χορό» τους. Απρίλης. Ο μήνας που σηματοδοτεί το επίσημο λάκτισμα του τραγουδιού της άνοιξης. Ποια είναι η Άνοιξη; Εκείνη η νεαρή γυναίκα, που τόσοι έχουν ποθήσει και τόσοι έχουν ερωτευτεί. Η πιο ποθητή και εκστατική απ’ τις γυναίκες. Μια ανθοφορούσα κοπέλα με διάφανο πέπλο, που χορεύει μπρος στα ορθάνοιχτα μάτια σου, κι εσύ απομένεις να χαζεύεις σαν υπνωτισμένος, έτοιμος να παραδώσεις σώμα και ψυχή στα ατελείωτα κάλλη της.

Ναι, είσαι όμορφη, Άνοιξη. Κανείς δεν το αρνείται. Μα φέρεις πάντα μαζί σου ένα καλάθι ξέχειλο υποσχέσεις. Και αυτές τις υποσχέσεις σου είναι που αδυνατώ ν’ αποδεχτώ. Γιατί πάντα ξεχειλίζουν – και το δικό μας ποτήρι, αλίμονο, δεν χωρά παρά μια στάλα απ’ τον χυμό τους. Ο περισσότερος πέφτει κάτω, γονιμοποιεί το έδαφος, το χώμα, τα δέντρα – όχι εμάς τους ίδιους.

Δεν φταις εσύ. Το ποτήρι μας απλά δεν σε χωρά. Το δικό μας τραγούδι φέρει κάτι από τη νοσταλγία του φθινοπώρου. Και ο χορός μας, όσο ελαφροπάτητος και αν πασχίζουμε να είναι, αντηχεί ενίοτε σαν το βαρύ πάτημα του χειμώνα.

Όσο και αν σε θαυμάζω, Άνοιξη, άλλο τόσο πιάνω τον εαυτό μου να τρέχει πίσω από τις υποσχέσεις σου – και μοιάζω με κυνηγό σπάνιων πεταλούδων, τρέχοντας ξωπίσω τους σαν ανόητος, μα αδυνατώντας να τις πιάσω.

Μπορώ να σ’ ερωτεύομαι, Άνοιξη. Μα δεν ξέρω πως να σ’ αγαπώ. Κι αυτό γιατί υπόσχεσαι πολλά – πάρα πολλά. Και αν χορέψω τον χορό σου, μάλλον λαβωμένος θα βγω στο τέλος. Εσύ θα συνεχίσεις να τινάζεις το αέρινο κορμί σου – κι εγώ θα σε κοιτάζω σαν ηλίθιος, βαριανασαίνοντας, αδυνατώντας να συγχρονιστώ μαζί σου. Έχει συμβεί τόσες φορές.

Τα φιλαράκια σου, απ’ την άλλη… το παρεξηγημένο Φθινόπωρο και ο σκυθρωπός Χειμώνας… δεν υπόσχονται πολλά. Έρχονται κρατώντας μικρό καλάθι. Και αδυνατούν να χορέψουν σαν εσένα. Μα γι’ αυτό τα αγαπώ – επειδή ακριβώς δεν υπόσχονται τίποτα. Δεν με τυφλώνουν με τα κάλλη τους. Δεν με γεμίζουν προσδοκίες. Η ομορφιά τους μοιάζει με εκείνη των σιγανών ρευμάτων που αργοκυλούν δίχως να κάνουν θόρυβο. Διακριτικά και ήσυχα, φέροντας όχι εκτυφλωτικά κόκκινα και πράσινα, μα απαλά χρώματα της γης και του αέρα.

Όσο αφορά το καλοκαίρι… επέτρεψέ μου να το αφήσω στην άκρη. Πολύ σαματατζίδικο, πολύ επιδειξιομανές. Εσύ χορεύεις και ο κόσμος γύρω σου ομορφαίνει. Το καλοκαίρι, από την άλλη, χορεύει ίσα για να τον βλέπουν οι άλλοι να χορεύει. Αυτή είναι η διαφορά σας.

Αυτά είχα να σου, όμορφη και απατηλή μου Άνοιξη. Συνέχισε τον εκστατικό και υπέροχο χορό σου… μα αν κάποιες φορές στρέφω πέρα και μακριά το βλέμμα μου - ελπίζω να με κατανοήσεις.

Από το Χρονικό των Περιστεριών...

Θα θυμάστε την ανάρτηση με εκείνα τα περιστέρια που έκαναν φωλιά στο μπαλκόνι του σπιτιού μου. (κλικ εδώ) Ένας μήνας πέρασε και δες πως μεγάλωσαν τα άτιμα - ήδη επιχειρούν τις πρώτες τους πτήσεις.

Η εικόνα που βλέπετε είναι σημερινή. Το περιστέρι σε πρώτο πλάνο είναι ο μπόμπιρας - κοτζάμ μαντράχαλος έγινε σε ένα μήνα. Που να μη ζούσε και στην Ελλάδα της κρίσης. Πίσω στα σύρματα κάθεται η μάνα του και τον παρατηρεί. "Έλα λοιπόν, πέτα, τί φοβάσαι".

Ο μικρός το σκέφτεται λίγο. "Και αν γλιστρήσω;"

"Πέτα μωρέ, επιμένει η μάνα, ο αδερφός σου ήδη έχει κουρσέψει τη μισή Αθήνα και συ ακόμα στο μπαλκόνι. Πέτα! Η ζωή είναι μικρή για να τη βγάζεις σ' ένα μπαλκόνι μόνο. Πέτα - και αν πέσεις δεν πειράζει. Θα σηκωθείς ξανά. Θα μάθεις. Τί αξία θα είχαν οι πτήσεις μας δίχως τις πτώσεις".

Για την ιστορία πέταξε ο μικρός. Λίγο ατσούμπαλα - μα πέταξε.

***

Υστερόγραφο: Οι ακόλουθες φωτογραφίες συμπεριλαμβάνονται στο «Μεγάλο Χρονικό των Περιστεριών» - ένα έργο επικών διαστάσεων που εξύμνησαν οι μεγαλύτεροι ποιητές. Στην πρώτη βλέπουμε τα δυο μωρά, ένα μήνα πριν, ηλικίας μίας ημέρας (και μερικών ωρών). Κάτω τα παρατηρούμε ενώ έχουν χοντρύνει για τα καλά, με τη μάνα τους να τα νταντεύει και να συλλογίζεται πότε θα 'ρθει η πολυπόθητη λευτεριά.

Στην τελευταία εικόνα διακρίνουμε τους γονείς σε μια ερωτική σκηνή. Απολαμβάνουν την ελευθερία και τον ήλιο, ανταλλάσσοντας ένα ζουμερό γλωσσόφιλο. Δεξιά ο μικρός κρύβεται πίσω από τη γλάστρα και παίρνει μάτι.

Περάχ Ιστάρ. Τα Περιστέρια και η Άνοιξη

Η φωτογραφία που βλέπετε προέρχεται από γλάστρα στο μπαλκόνι του σπιτιού μου. Πριν δυο βδομάδες είδα με ευχάριστη έκπληξη πως φιλοξενούσε δυο μικροσκοπικά αυγουλάκια και μια χαρούμενη περιστέρα από πάνω που τα κλωσούσε! Και, για δες, τα αυγά παραχώρησαν τη θέση τους σε δυο μικρά πουλάκια. Δεν θα μπορούσε να είχε μπει με πιο ταιριαστό τρόπο η άνοιξη....

Δεξιά στη φωτογραφία παρατηρείτε τον μπαμπά, ο οποίος με καμάρι ατενίζει τα μικρά του. Διαπίστωσα με ενδιαφέρον πως τις μέρες αυτές συχνά αντικαθιστούσε τη μαμά-περιστέρα στη φωλιά-γλάστρα, κλωσώντας ο ίδιος τα αυγά· να πάρει και καμιά ανάσα εκείνη, να κάνει και μια βόλτα, ρε παιδί μου. Δεν ήξερα πως τα αρσενικά πουλιά βοηθούν έτσι τα θηλυκά – αυτό θα πει επιμερισμός ρόλων.

Και μια που μιλάμε για περιστέρια, ορισμένες ενδιαφέρουσες ιστορικές πληροφορίες. Ως γνωστόν το περιστέρι έχει συνδεθεί, σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, με την αγνότητα. Κι όμως, ετυμολογικά η λέξη «περιστέρι» πιάνει ρίζες στη σημιτική φράση “Perah Istar” – Περάχ Ιστάρ, το Πτηνό της Ιστάρ. Στα χρόνια της αρχαίας βαβυλωνιακής αυτοκρατορίας, βλέπετε, τα περιστέρια ήταν τα ιερά πουλιά της θεάς Ιστάρ. Και η θεά Ιστάρ (η Αστάρτη των Φοινίκων, μεταγενέστερη Αφροδίτη) ήταν θεά του Έρωτα (μεταξύ άλλων). Και όταν λέμε «έρωτας» στα χρόνια της αρχαίας Βαβυλώνας, δεν εννοούμε καρδούλες, πιάσιμο χεριών και... περπάτημα στην ακρογιαλιά. Μιλάμε για σεξ, για συνουσία, για οργασμό. Τα αγάλματα συχνά απεικόνιζαν την Ιστάρ κρατώντας τα δυο στήθη με τα χέρια της, ενώ στους ναούς της γινόταν... το έλα να δεις. Είναι γνωστό εξάλλου πως οι Ιερόδουλες των ναών ήταν προστατευόμενές της.

Να που τελικά όμως το περιστέρι – το πτηνό της Ιστάρ – κατέληξε να συνδεθεί με την αγνότητα. Μα ποια σχέση μπορεί να έχει η αγνότητα (όπως την ορίζει η θρησκευτική παράδοση) με τη φυσική πραγματικότητα γύρω μας. Αν η φύση παρέμενε αγνή (!), θα ζούσαμε σ’ ένα μόνιμο χειμώνα. Γιατί τί άλλο είναι η άνοιξη, αν όχι ένας ατελείωτος οργασμός της φύσης. Εκεί που τα πάντα γύρω μας επιδίδονται σε μια απολαυστική συνουσία – και έτσι καρπίζει το χώμα, ανθίζουν τα λουλούδια και γεννιώνται τα μικρά, ηδονόφιλα περιστεράκια.

Αν το καλοσκεφτούμε, δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο αγνό από αυτό. Τίποτα περισσότερο αγνό από το φυσικό έρωτα. Κάτι ήξεραν οι αρχαίοι που τον λάτρευαν – γνώριζαν πως είναι μια δύναμη ανώτερη απ’ αυτούς.

Και τα πουλάκια μέσα στη φωλιά συνεχίζουν το νεογέννητό τους ύπνο. Ονειρεύονται από τώρα τη στιγμή που θα πετάξουν...

Η Άνοιξή Μας

Θες να σου μιλήσω για την άνοιξη? Θα κάνω μια προσπάθεια...

Η άνοιξη, ξέρεις, δεν βρίσκεται καταχωρημένη σ' ένα ημερολόγιο μέσα. Δεν αφορά ένα νούμερο πάνω σ' ένα ιλουστρασιόν κομμάτι χαρτί, από κείνα με την ημερομηνία λήξης. Δεν είναι ένας ακόμα αριθμός, σαν εκείνους που θέλουν να βάλουν πάνω απ' τα κεφάλια μας, υπό το πρίσμα των οποίων επιθυμούν κάποιοι να σκεφτόμαστε: προκατασκευασμένα, όλα στη σειρά, όλα στον χρόνο τους, τα πάντα στη θέση που τους αρμόζει. 

Η άνοιξη των ημερολογίων είναι μια άνοιξη με όρια. Είναι η φύση όλη συμπυκνωμένη σε μια σειρά από νούμερα. Πεπερασμένη, τακτοποιημένη, πακεταρισμένη, ετοιμοπαράδοτη. Βολική για κατανάλωση από τους ονειροπαρμένους του κόσμου όλου. Είναι ο έρωτας που μεταμορφώθηκε από  ζούγκλα σε μια γλάστρα. Ίσως και σε μια φωτογραφία με λουλουδάκια και ένα σοφό γνωμικό. Είναι η άνοιξη εκείνων που φοβούνται το κρύο, που αποφεύγουν τη βροχή. Δείτε πως επιθυμούν να έρθει το καλοκαίρι, να στεγνώσουν οι βρεγμένες τους καρδιές! Που να ξεραν πως η υγρασία κάνει τον κόσμο να τσουλάει!

Η αληθινή άνοιξη, η δική μας άνοιξη... Αυτή είναι κάτι βαθύτατα προσωπικό. Δεν καταχωρείται σε ημερολόγια και σε γλυκανάλατα γνωμικά της κακιάς ώρας... Και έχει ανάγκη τον χειμώνα, όπως η μέρα έχει ανάγκη από τη νύχτα. Γιατί κάθε Αναγέννηση χρειάζεται τον Μεσαίωνα της... 

Να ξέρεις πως η άνοιξη βρίσκεται μέσα σου. Γιατί εσύ είσαι ο δημιουργός, εσύ είσαι ο οργωτής της μοίρας σου, που σαν άλλος σπόρος περιμένει να φυτρώσει, ξανά απ' την αρχή... Κάθε σπόρος έχει ανάγκη τη βροχή του βέβαια - δεν εξαρτώνται όλα από σένα μόνο. Και είναι άγνωστο πότε θα έρθει η δική σου βροχή.

Γι' αυτό σου λέω... Η άνοιξη των ημερολογίων είναι απλά μια καταχώρηση, τίποτ' άλλο. Η δική σου άνοιξη όμως, η δική μας άνοιξη... Είναι κάτι σχετικό. Μπορεί να σε βρει ακόμα και στην καρδιά του χειμώνα. 

Και αν θες να στρέψεις το βλέμμα σου από τα ετοιμοπαράδοτα χρώματα που σου πλασάρουν, αν θες να φορέσεις τα μαύρα σου γυαλιά, κάν' το! Άφησε τις κοινότυπες συμβουλές και τις καταναλώσιμες ατάκες. Σημασία έχει να βάψεις τον κόσμο με τα δικά σου χρώματα, όχι των άλλων. Αν αυτό γίνει αυτή την άνοιξη... την επόμενη... ή χρόνια μετά... είναι άγνωστο. Μη ξεχνάς: Ο χρόνος δεν παύει να κυλάει. 

Kαι αν εγώ ο ίδιος τα βάψω όλα μαύρα κάποτε... Kαι αν αρνηθώ την άνοιξη. Αν οι δείκτες μου κολλήσουν στον Μεσαίωνα. Θέλω να μου πεις αυτά τα λόγια μου. Να μου υπενθυμίσεις πως όλα αλλάζουν... Και πως το πέρασμα των εποχών γίνεται μέσα μας, όπως γίνεται έξω από μας. 

Να μην έχεις την παραμικρή αμφιβολία, θα προσπαθήσω να κάνω και γω το ίδιο για σένα...

"Σοφά" Γνωμικά

Έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς στα κοινωνικά δίκτυα εκείνες οι φωτογραφίες με τα "σοφά γνωμικά" που κυκλοφορούν, τις οποίες συχνά μοιράζεται ο κόσμος σε μέρη όπως το facebook.

Κάποιες από αυτές τις φωτογραφίες ομολογουμένως λένε ωραία λόγια. Από την άλλη, απομονωμένες οι ατάκες αυτές από το ευρύτερο πλαίσιο τους, καταλήγουν να μετατρέπονται σε εύπεπτα σλόγκαν, κατάλληλα για γρήγορη κατανάλωση, σε μια εποχή που ούτως ή άλλως όλα γίνονται γρήγορα και φευγαλέα - όσο χρειάζεται για να πατήσεις ένα "like" στην φωτογραφία, να σκεφτείς "πόσο ωραία τα λέει" και να μεταβείς στην επόμενη ενασχόληση σου. Σα να κάνεις ζάπινγκ στα κανάλια, να θλίβεσαι το ένα λεπτό για την φτώχεια κάποιων ανθρώπων στους δρόμους, και να γελάς το άλλο λεπτό με τα τελευταία κουτσομπολιά σχετικά με εκείνη τη γνωστή τραγουδίστρια. 

Τις προάλλες πέτυχα μια τέτοια φωτογραφία που μοιράστηκε μια κοπέλα. Θα την μοιραστώ μαζί σας:

η προσθήκη "καλά ό,τι πείτε" είναι δική μου...

Συνοπτικά: Μην επιθυμείς εκείνα που (θεωρείς πως) δεν μπορείς να έχεις. Μην έχεις απαιτήσεις περισσότερες από το "κανονικό". Μην προσδοκείς πολλά πράγματα. Και μην κάνεις υποθέσεις αν δεν είσαι βέβαιος για κάτι. Απλά αφέσου στην ροή των πραγμάτων και όπως τα φέρει η μοίρα. Αν είναι να 'ρθει θα 'ρθει. Δεν έχει νόημα να το κυνηγάς. Γιατί αλλιώς πιθανό να απογοητευτείς, και ποιός θέλει να ραγίζει η καρδιά του σε τελική ανάλυση? Το παν είναι να γνωρίζεις τον ρόλο σου, την θέση σου - ποιός είσαι και μέχρι που μπορείς να φτάσεις. Κάτι που θα μπορούσε να ισχύει όχι μόνο σε επίπεδο ανθρώπινων σχέσεων, μα και στο ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο: δεν έχει νόημα να διεκδικούμε κάτι όταν είναι πιθανό ο αγώνας να χαθεί. Καλό είναι να βαδίζουμε μόνο εκεί που υπάρχει φως, όχι στα σκοτεινά. Μόνο εκεί που γνωρίζουμε πως δεν θα πέσουμε κάτω στο τέλος.

Κι όμως, ο Γκαίτε είχε πει κάποτε: "προχωράει μόνο εκείνος που δεν γνωρίζει που πηγαίνει"...

Η λογική του "go with with flow" είναι η λογική της ηττοπάθειας, της παθητικότητας. Είναι η σκέψη εκείνου που τα περιμένει πάντα όλα απέξω. Και χωρίς να θέλω να γίνω στερεότυπος, πρόκειται για μια πολύ "γυναικουλίστικη" λογική (σε εισαγωγικά, γιατί αυτό δεν αφορά μόνο άντρες ή μόνο γυναίκες). Μάθε τον ρόλο σου, τη θέση σου, και βολέψου εκεί. Πόσο στάσιμος θα ήταν ο κόσμος αν όλοι σκέφτονταν έτσι! Αν κανένας δεν επεδίωκε το κάτι παραπάνω, αν κανένας δεν διεκδικούσε εκείνο που επιθυμεί! Πόσο ίδια θα έμεναν όλα πάντα!

Κάθε διεκδίκηση έχει τα όρια της βέβαια - και είναι σημαντικό να γνωρίζεις πότε ήρθε η ώρα να πεις τέλος. Φαντάσου όμως να μην επεδίωκες ποτέ τίποτα και να τα περίμενες πάντα όλα από κάποια αόρατη δύναμη (πες το μοίρα, πες το τύχη, δεν έχει σημασία)! 

Ίσως πληγωθείς, ναι. Ίσως δοκιμάσεις την απόρριψη. Μπορεί να διεκδικήσεις έναν έρωτα και να φας τα μούτρα σου. Μπορεί να γυρέψεις μια δουλειά και να σου κλείσουν την πόρτα. Ίσως βγεις σε μια πορεία και καταλήξεις να τρέχεις για να γλιτώσεις από τα δακρυγόνα...

Τι θα συνέβαινε όμως αν δε δοκίμαζες? Αν απλά το άφηνες να περάσει? Μπορεί να μετανιώσεις για κάτι που έκανες και αποδείχτηκε μάταιο, μια τρύπα στο νερό, μπορεί να νιώσεις πόνο. Σκέψου όμως να περνούσαν τα χρόνια και να μην είχες κάνει τίποτα... Και να έπιανες τον εαυτό σου να γυρνάει πίσω σ' εκείνη τη στιγμή, τότε που ο τροχός της τύχης έδειχνε να έχει στραφεί προς το μέρος σου. Και εσύ απλά του έστρεψες το βλέμμα και κοίταξες αλλού...

Τι θα ήταν ο κόσμος όλος αν ορισμένοι άνθρωποι δεν διεκδικούσαν το καλύτερο και απλά βολεύονταν σε ό,τι ήδη έχουν?.... Ένας κόσμος ανθρώπων σε κλουβιά...

Mη ξεχνάμε, η ελευθερία θέλει αρετή και τόλμη... Και αν χάσεις στο τέλος, τουλάχιστον συμμετείχες στο παιχνίδι... Ποιός ξέρει. Ίσως να μην είσαι ο χαμένος τελικά.

Going Through Changes

Καταλήγω σε κάτι προσωπικό.

Ξέρω πως θα μου λείψει το πρόσωπο στα αριστερά της φωτογραφίας. Ήδη νιώθω μια παγωμάρα εκεί ψηλά στο κεφάλι, είναι κρύος ο αέρας βλέπετε και είχα συνηθίσει αλλιώς. Ωστόσο κάποια πράγματα πρέπει να γίνονται, όταν έρχεται η ώρα τους. Κάποιες φορές χρειάζεται να γίνεις και λίγο χαμαιλέοντας, να ρίξεις το παλιό σου δέρμα για ένα νέο... Και όπου βγάλει. Αρκεί η επιθυμία για αλλαγή να πηγάζει από μέσα σου.

Τα λέμε, cheers!

~