Η Κουλτούρα της Νεοελληνικής Παρακμής

Το αποψινό θέμα μας διαφέρει από τα άλλα. Είναι οι τέχνες, μα από την ανάποδη... είναι η εικόνα τους αντεστραμμένη στον καθρέπτη, παραμορφωμένη, στρεβλή. Πυρήνας κάθε μορφής τέχνης είναι η δημιουργικότητα και η αισθητική, μα στη σημερινή μας περιπλάνηση θα μιλήσουμε για τον ολικό εκφυλισμό αυτών των χαρακτηριστικών. Για το μεταλλαγμένο στυλ ζωής που ονομάζεται Lifestyle και «διασκέδαση» στην νεοελληνική κουλτούρα των πρόσφατων δεκαετιών – την κουλτούρα του νεοπλουτισμού, της επιδειξιομανίας και των λουλουδιών στην πίστα. Την κουλτούρα του μεγάλου εμπορεύσιμου Τίποτα. Ένα φαινόμενο που μετρά λίγες μόνο δεκαετίες ζωής – με κύρια σημεία αιχμής τη δεκετία του 80 και του 90 – μα το οποίο συνεχίζεται ακόμα και σήμερα, στις μέρες της κρίσης.

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι σημαντικό τώρα στο ξεκίνημα: Η «νεοελληνική κουλτούρα» στην οποία αναφέρομαι δεν περιορίζεται στα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης. Βρίσκεται παντού. Τη συναντούμε στις γιγαντοαφίσες των δρόμων· στα περιοδικά και τις εφημερίδες· στις τηλεοπτικές εκπομπές· στις διαφημίσεις· στην τύπισσα που καμαρώνει επειδή αγόρασε μια τσάντα δύο χιλιάδων ευρώ· στον τύπο που καυχιέται για το ανοιχτό αμάξι του και κάνει βόλτες στην παραλιακή με τη μουσική στη διαπασών· βρίσκεται στις πόλεις, μα ακόμα περισσότερο, τη συναντούμε στην επαρχία· στα μπαρ· στις μοδάτες καφετέριες· στις «διακοπές στη Μύκονο»· στη γλώσσα των γηπέδων· στις επιλογές διασκέδασης· στις καταναλωτικές συμπεριφορές· ως και στο φλερτ· στις συζητήσεις· στις αντιλήψεις γύρω από τον έρωτα και τις σχέσεις.

Τη συναντούμε και στα κοινωνικά δίκτυα, όπως το Facebook· στις επιδεικτικές selfies, τα ανούσια check-in και τα προκατασκευασμένα like. Στις φτηνές ατάκες και στα ανόητα site. Μια ρηχή πραγματικότητα που μας καταδυναστεύει, που μας πνίγει στην επιφάνειά της. Και αν επιθυμείς να κάνεις τη διαφορά στην πραγματικότητα αυτή... συχνά νιώθεις πως είσαι μόνος σου, στο τέλος. Απελπιστικά μόνος σου.

Συχνά μετακινούμαι με τα λεωφορεία της πόλης. Δεν είναι λίγες οι φορές που έχω παρατηρήσει αφίσες με γνωστούς τραγουδιστές της πίστας στις στάσεις. Βλέπεις τα αλαζονικά τους πρόσωπα μεγενθυμένα, να σε παρατηρούν με τα κενά τους μάτια και να σου λένε «δίνω στο τάδε μέρος παραστάσεις, μη με χάσεις». Μη χάσεις την ευκαιρία να πληρώσεις 100 ευρώ για ένα τραπέζι και να μου ρίξεις λουλούδια στη σκηνή. Και όλα αυτά για να δεις εμένα, ένα Τίποτα με κεφαλαίο, έναν ανύπαρκτο δημιουργικά και πνευματικά άνθρωπο, να «ψυχαγωγώ» τον κόσμο και να χρυσοπληρώνομαι γι’ αυτό. Μα πόσο λιγότερες είναι εκείνες οι αφίσες που προβάλλουν ανεξάρτητους δημιουργούς... Πόσο ανύπαρκτοι είναι οι ραδιοφωνικοί ή οι τηλεοπτικοί σταθμοί που υποστηρίζουν την ελεύθερη καλλιτεχνική έκφραση, πέρα από τα όρια της βιομηχανίας της διασκέδασης. Πέρα από βύσματα, γνωριμίες, πελάτες και συμφέροντα. Πόσο μηδαμινή είναι η σχολική εκπαίδευση πάνω σε όλα αυτά τα θέματα – αρκεί να θυμηθούμε τι κατάληξη έχουν το μάθημα της Μουσικής ή των Καλλιτεχνικών. Και πόσο δυσκολεύονται οι νέοι δημιουργοί, είτε είναι μουσικοί, εικαστικοί, συγγραφείς, σκηνοθέτες ή οτιδήποτε σχετικό, να βρουν μια αξιοπρεπή απασχόληση που να τους επιτρέπει να είναι δημιουργοί – και όχι κακέκτυπα.

Και όλα αυτά σε μια χώρα που προβάλλει – ως κληρονομιά, ως στοιχείο ταυτότητας, ως τουριστικό αξιοθέατο – τον πολιτισμό της! Μα κανένας δεν προχώρησε ποτέ βασισμένος στην ιστορία του και μόνο. Σημασία έχει το τώρα, το παρόν – όχι το άλλοτε. Η εργασία, επί του παρόντος, όχι τα λόγια τα παχιά. Και όταν βλέπεις να καυχιώνται για τον «αρχέγονο πολιτισμό του έθνους» άνθρωποι δίχως την παραμικρή παιδεία, δίχως την παραμικρή αισθητική, δίχως την παραμικρή ικανότητα να δημιουργήσουν τέχνη, να κατανοήσουν τέχνη, ή ακόμα και να συντάξουν μία απλή πρόταση... άνθρωποι που καμαρώνουν για τον Αριστοτέλη και τον Πλάτωνα μα διασκεδάζουν ρίχνοντας λουλούδια στην πίστα... άνθρωποι φασίζουσας νοοτροπίας, ημιμαθείς και μισαλλόδοξοι... τότε ξέρεις πως υπάρχει κάτι βαθιά σάπιο γύρω μας.

Η οικονομική κρίση θα υποχωρήσει, αργά ή γρήγορα. Μα αν δεν υποχωρήσει η πολιτισμική κρίση – που είναι πάντα βαθύτερη, και για την οποία δεν βλέπω να γίνονται πρωτοσέλιδα στις εφημερίδες, ούτε κεντρικά δελτία στις ειδήσεις – τότε να είστε βέβαιοι πως η συνέχεια θα είναι χειρότερη. Γιατί ένας λαός χωρίς χρήματα μπορεί να αντεπεξέλθει. Ένας λαός χωρίς ουσία, όμως, δίχως δημιουργικό πνεύμα, αλήθεια, που βαδίζει;

Κι όμως – επέλεξα να κλείσω με ένα σχετικά αισιόδοξο τόνο την ανάρτηση, όπως θα διαπιστώσετε στο τέλος. Μα ας ξεκινήσουμε με μια σύντομη ιστορική αναδρομή. Πως προέκυψε η κουλτούρα της «νεοελληνικής παρακμής» και ποια η σύνδεσή της με την πρόσφατη ιστορία και τα κοινωνικά χαρακτηριστικά της χώρας; Για να δούμε.

Η νεοελληνική παρακμή – Μια σύντομη ιστορική αναδρομή

Το πολιτισμικό φαινόμενο του «Νεοέλληνα» πιάνει ρίζες στην ιδιαιτερότητα της ανάπτυξης της ελληνικής αστικής τάξης. Μια ανάπτυξη προβληματική ήδη απ’ τα χρόνια της γέννησης του νεοελληνικού κράτους, δίχως το επιχειρηματικό πνεύμα που χαρακτήριζε την αστική τάξη των δυτικών κρατών, βασισμένη σε μεγάλο βαθμό στις προγενέστερες σχέσεις ιδιοκτησίας (με ρίζες τους μεγάλους τσιφλικάδες του παλιού καιρού). Κεντρικός άξονας αυτής της νόθας αστικής τάξης οι πελατειακές σχέσεις· στόχος το εύκολο και γρήγορο κέρδος. Τα μετεμφυλιακά χρόνια ήταν τα χρόνια της «μεγάλης ανοικοδόμησης» και ταυτόχρονα, τα χρόνια της μεγάλης αρπαγής. Οι παλιές συνήθειες παραχωρούσαν τη θέση τους σε νέες, δίχως όμως να ριζώσουν βαθιά στη νοοτροπία του μέσου Έλληνα. Ο πατριαρχισμός του παλιού καιρού παραχώρησε ανώδυνα τη σκυτάλη σ’ έναν δυτικού τύπου εισαγόμενο καταναλωτισμό, χωρίς να υπάρξει η αναγκαία μεταβολή στις ριζωμένες νοοτροπίες. Κάθε μετάβαση ήταν επιφανειακή και έμοιαζε περισσότερο με κακή απομίμηση – η ουσία παρέμενε ίδια.

Όπως αναφέρει ο Παναγιώτης Κονδύλης, “οι κατοχικές και μεταπολεμικές ανακατατάξεις επηρέασαν, το ένα μετά το άλλο, όλα τα κοινωνικά στρώματα. Πρώτα-πρώτα άλλαξαν σημαντικά τη σύνθεση του στρώματος που προπολεμικά ονομαζόταν «αστικό», έτσι ώστε αυτό σήμερα να αποτελείται, σε βαθμό καθοριστικό για το ποιόν και τον χαρακτήρα του, από νεόπλουτους, και μάλιστα νεόπλουτους χάρη σε εργολαβικές και μεταπρατικές δραστηριότητες, τις οποίες εξέθρεψαν, μετά τη μαύρη αγορά, η «ανοικοδόμηση» και τα «μεγάλα δημόσια έργα» καθώς και η διοχέτευση όλο και μεγαλύτερου όγκου εισαγωγών στην εσωτερική αγορά. Αλλά και οι υπόλοιποι «επιχειρηματίες», με εξαιρέσεις όχι πια πολυάριθμες, παρά τις διαφορές και την ποικίλη προϊστορία των επιμέρους ασχολιών τους, ελάχιστα διαφέρουν από τους νεόπλουτους ως προς το πολιτισμικό τους επίπεδο και τον πνευματικό τους ορίζοντα, στο επίκεντρο του οποίου συχνότατα βρίσκονται τα όσα συμβαίνουν στα γήπεδα ή στα νυκτερινά κέντρα διασκέδασης. Έτσι, σε γενικές γραμμές, εξέλειψε ακόμα και ο προγενέστερος νόθος αστισμός.

Από την άλλη πλευρά, ο τουρισμός και το ευρύτατο μεταναστευτικό κύμα της δεκαετίας του 1950 και του 1960 αποτέλεσαν την τρίτη μεγάλη νεοελληνική ένταξη στο διεθνές κύκλωμα της καπιταλιστικής οικονομίας και κατέλυσαν οριστικά την πατριαρχική κοινωνική διάρθρωση, καθώς δημιούργησαν κατά τρόπο άμεσο ή έμμεσο (δηλαδή συντείνοντας στη διεύρυνση του τομέα των υπηρεσιών) ένα όλο και πολυπληθέστερο μεσαίο στρώμα, χαρακτηριζόμενο από τον μιμητικό καταναλωτισμό και από την έπαρση της νεοαπόκτητης ευημερίας και της επίσης νεοαπόκτητης ημιμάθειας. Μπορεί να λεχθεί ότι πάνω στη βάση των αξιών του κατά το δυνατόν γρήγορου πλουτισμού και του εσπευσμένου καταναλωτισμού η ελληνική κοινωνία είναι σήμερα πολιτισμικά ίσως όχι καλύτερη, πάντως ομοιογενέστερη απ' ό,τι προπολεμικά.” [στο «Οι αιτίες της παρακμής της σύγχρονης Ελλάδας. Η καχεξία του αστικού στοιχείου στη νεοελληνική κοινωνία και ιδεολογία» (1991)]

Η νόθα αστική τάξη της προπολεμικής εποχής παραχώρησε τη θέση της σε μια μικρή τάξη νεόπλουτων και σε μια μεγάλη τάξη μικρομεσαίων. Οι τελευταίοι έφτασαν να ρουφάνε σαν σφουγγάρια τις τάσεις και τις μόδες του εξωτερικού, κάνοντας όνειρα εύκολου και γρήγορου πλουτισμού. Ο καταναλωτισμός εισάχθη ως τρόπος ζωής και η «διασκέδαση» δίχως νόημα μετετράπη σε ουσία της καθημερινότητας. Σταδιακά νεοπλουτισμός και μικροαστισμός έφτασαν να ενσωματωθούν, όσο αφορά τα πρότυπά τους: ακόμα και αν τους χωρίζουν περιουσίες, νεόπλουτοι και μικροαστοί μπορούν να μοιράζονται ένα κοινό γούστο, ένα κοινό πρότυπο ζωής, κάποιες κοινές αξίες. Οι πρώτοι θέτουν τα πρότυπα...και οι δεύτεροι τους μιμούνται τυφλά, επιθυμώντας να γίνουν σαν αυτούς.

Το φαινόμενο του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού και η ανάδειξη του Lifestyle

1 – Η Λαϊκή Τέχνη

Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, στον πυρήνα του «νεοελληνικού» τρόπου διασκέδασης δεσπόζει το λεγόμενο «λαϊκό» τραγούδι. Μια λέξη παραποιημένη, καρατομημένη, βιασμένη, έχοντας χάσει το αυθεντικό της νόημα, όπως τόσες και τόσες λέξεις που χρησιμοποιούμε. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες διαστρεβλώσεις στην πολιτισμική ιστορία του 20^ου αιώνα.

Ετυμολογικά η λέξη «λαϊκός» παραπέμπει στην αγγλική λέξη “folk”. Πρόκειται για μια μορφή τέχνης που εκπορεύεται από τα λαϊκά στρώματα και αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο αριθμό του πληθυσμού. Η ιστορία της τέχνης ξεχειλίζει με παραδείγματα γνήσιας, λαϊκής δημιουργίας. Κάθε χώρα, κάθε πολιτισμός, έχουν να επιδείξουν μοναδικά δείγματα λαϊκής τέχνης... από την υπέροχη φολκ μουσική των ευρωπαϊκών χωρών... στην λαϊκή τέχνη των Αφρικανών... από τις παγανιστικές καλλιτεχνικές πρακτικές... στην λαϊκή τέχνη του Μεσαίωνα και της Ανατολής... οι λαοί του κόσμου έχουν επιδείξει μοναδικές ικανότητες συλλογικού δημιουργικού πνεύματος.

Ελληνικη λαϊκή τέχνη, 18ος αιώνας, μουσείο Λαϊκής Τέχνης, Ἀθήνα. πηγή φωτογραφίας

Σε αντίθεση με την τέχνη «των λίγων» (ας χρησιμοποιήσω αυτό τον όρο, έναντι της «καλής τέχνης»), η λαϊκή τέχνη πηγάζει όχι από κάποιους μεμονωμένους δημιουργούς, μα από μια συλλογική οντότητα, την οποία και αντιπροσωπεύει. Μιλάει με το πνεύμα των καιρών και συμπληρώνει την «ανώτερη τέχνη» της εποχής, σε ένα αναπόσπαστο δίπολο: είναι αμφότερες αναγκαίες προκειμένου να κατανοήσουμε το πνεύμα μιας εποχής κι ενός πολιτισμού. Συχνά έφτασαν να συμπληρώνουν η μία την άλλη – δεν είναι λίγες οι φορές που γνωστοί καλλιτέχνες άντλησαν την έμπνευσή τους ή ενσωμάτωσαν στην τέχνη τους στοιχεία από την λαϊκή τέχνη μιας εποχής ή ενός λαού.

Η συλλογική έκφραση του 20^ου αιώνα είδε συχνά τα όρια ανάμεσα στα δύο είδη τέχνης να συγκλίνουν. Και σήμερα δεν μπορούμε να μιλάμε για τη μία ή την άλλη τέχνη - είναι πλέον συγκοινωνούντα δοχεία, συχνά αναπόσπαστη η μία απ’ την άλλη.

2 – Από την άνοδο στην παρακμή. Η εξέλιξη της ελληνικής λαϊκής μουσικής

Χαρακτηριστικά δείγματα διεθνούς μουσικής με κοσμικές (φολκ) ρίζες είναι η Country· τα Blues· η Κέλτικη μουσική· τα Oriental· η Latin· η Balkan· η Gypsy· η βορειοευρωπαϊκή Φολκ· η παραδοσιακή μουσική των γηγενών Αμερικανών· της Ινδίας· της Κίνας· των νησιών της Καραϊβικής· της Αφρικής... και ουσιαστικά, κάθε μουσική του κόσμου που φέρει πίσω μια μεγάλη και πλούσια παράδοση.

Κάπου εδώ συμπεριλαμβάνεται και η χώρα μας. Μια χώρα με πελώρια μουσική κληρονομιά (μεταξύ τόσων άλλων), έχοντας να επιδείξει μια μοναδική ποικιλομορφιά γνήσιας μουσικής έκφρασης. Από τα δημοτικά και τα νησιώτικα ως το ρεμπέτικο, το ελληνικό κοσμικό τραγούδι αναπτύχθηκε παράλληλα με τις ιδιαίτερες συνθήκες ζωής των λαϊκών, αγροτικών και αστικών στρωμάτων – μιλώντας τη γλώσσα τους, καθρεπτίζοντας τις συνήθειές τους, αντανακλώντας την εικόνα ενός ολόκληρου λαού και μιας εποχής.

Ρεμπέτικη κομπανία. Διακρίνεται η Ρόζα Εσκενάζυ

Κάπου στη διάρκεια της δεκαετίας του 50 το ρεμπέτικο τραγούδι άρχισε να μετασχηματίζεται σε λαϊκό. Η θεματολογία του σταδιακά μεταμορφώθηκε. Η διαμαρτυρία και ο καημός του αυθεντικού ρεμπέτικου μετεξελίχτηκαν σε διασκέδαση και μια γενικότερη διάθεση φυγής – αντίστοιχη με την επιθυμία ενός λαού να αποδράσει, θέλοντας να αποτινάξει τις πληγές ενός Εμφυλίου πολέμου. Είναι το τραγούδι που βλέπουμε στις παλιές ελληνικές ταινίες – και αν η θεματολογία του έχει πια αλλάξει, παραμένει αυθεντικό και γνήσιο, έχοντας να επιδείξει σπουδαίους δημιουργούς όπως ο Τσιτσάνης και ο Χιώτης.

Στη διάρκεια της δεκαετίας του 60 συνθέτες όπως ο Θεοδωράκης και ο Χατζιδάκις πήγαν ακόμα παραπέρα. Πάντρεψαν το παλιό λαϊκό με τη συνθετική μουσική, συνδυάζοντας τις δυτικές φόρμες, τη λαϊκή μορφή και τη μελοποιημένη ποίηση. Το αποτέλεσμα ήταν μια σπουδαία μορφή τέχνης που κατόρθωσε να αγγίξει τόσο τα λαϊκά στρώματα, όσο και τους φίλους της εκλεκτικής μουσικής, γεφυρώνοντας επιτέλους δύο μουσικούς κόσμους που – κακώς – βρίσκονταν σε αντιπαράθεση. Ονομάστηκε «έντεχνο» ή «έντεχνο-λαϊκό» και η ονομασία υφίσταται ως σήμερα... συχνά καταλήγοντας μια κενή μορφή δίχως περιεχόμενο, αναμασώντας τα παλιά μα διστάζοντας να δημιουργήσει κάθε νέο. Ωστόσο το έργο που άφησαν οι μεγάλοι συνθέτες της δεκαετίας του 60 και του 70... το έργο αυτό παραμένει αξεπέραστο.

Όσο αφορά το λαϊκό τραγούδι και τη... δύστυχή του μοίρα; Ήταν στη διάρκεια της δεκαετίας του 60 και του 70, όταν το λεγόμενο «Ελαφρολαϊκό» άρχισε να κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερο έδαφος στις ψυχαγωγικές επιλογές του κόσμου. Η ίδια η Χούντα είχε υποστηρίξει αυτόν τον τρόπο διασκέδασης (αυτόν και τη Μπάλα, φυσικά) και δεν ήταν λίγα τα κέντρα διασκέδασης της εποχής που φιλοξένησαν τους δικτάτορες πολιτικούς. Μα η Χούντα κάποια στιγμη έπεσε – και το ελληνικό τραγούδι έμελλε να διανύσει αρκετά ακόμα μονοπάτια, μέχρι να φτάσει στο σημείο που βρίσκεται αυτή τη στιγμή.

Πάνω, ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος αποκαλύπτει τα ήθη της νέας εποχής. Κάτω, οι αρχηγοί του ΠΑΣΟΚ εν ώρα εργασίας.

Ίσως η κομβικότερη στιγμή να βρίσκεται στη δεκαετία του 80. Θυμάμαι ακόμα τα άφθονα εβδομαδιαία περιοδικά που παρουσίαζαν, σε μεγάλες φωτογραφίες, τις τακτικές εξόδους των κομματικών πολιτικών αρχηγών στα διάφορα Κέντρα με μπουζούκια. Θυμάμαι τις χοντρές, καλοφαγωμένες κοιλιές τους, τις λαδωμένες τους γραβάτες, τα υπερφίαλα χαμόγελά τους μπροστά στην κάμερα. Και οι δημοσιογράφοι να τρέχουν από πίσω τους, να προσπαθούν να απαθανατίσουν κάθε τους στιγμή. Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε πως οι πολιτικοί του ΠΑΣΟΚ της εποχής πρώτοι δίδαξαν το Lifestyle – εκείνο που θα καθιέρωνε, την επόμενη δεκαετία, ο Κωστόπουλος και οι όμοιοί του.

Κάπου τότε, στα χρόνια της δεκαετίας του 80, ήταν που καθιερώθηκε και ο όρος «Σκυλάδικο». Μα το είδος παρέμενε, πεισμάτικα θα ‘λεγε κάποιος, ακόμα έξω από το κυρίαρχο ρεύμα της δημοφιλούς (Ποπ) μουσικής της εποχής. Υπήρχε – μα δεν είχε ταυτιστεί με έναν αναγκαίο τρόπο ζωής ή με μια mainstream κουλτούρα. Η ελληνική Ποπ της δεκαετίας του 80 παρέμενε Ποπ – βασισμένη στα δυτικά μουσικά πρότυπα, ανάλαφρη, απλοϊκή μα χαριτωμένη, δίχως την παρουσία του εγχώριου «λαϊκού» στοιχείου στον ήχο της.

3 – Η επέλαση του Lifestyle

Στη διάρκεια της δεκαετίας του 80 κυριάρχησε, σε διεθνές επίπεδο, η επιφάνεια του εύκολου πλουτισμού· η ατελείωτη επίδειξη της κατανάλωσης· η πτώση των ιδεολογιών και η αντίληψη του «ζήσε για την πάρτη σου, βγάλε λεφτά και ξόδεψέ τα». Οι Yuppies των ανεπτυγμένων χωρών παρείχαν το πρότυπο της νέας εποχής – το πρότυπο του άντρα που ασχολείται με το χρηματιστήριο, αγαπά την πολυτέλεια, αδιαφορεί για τα κοινωνικά ζητήματα και αποζητά τον γρήγορο πλούτο. Ο καπιταλιστής επιχειρηματίας του παλιού καιρού έδωσε τη θέση του στον τζογαδόρο. Οι πιστωτικές κάρτες μπήκαν στο παιχνίδι και υπόσχονταν μια καλύτερη ζωή σε όσους τις έπαιρναν στα σοβαρά. Και σε μια χώρα που απαρτιζόταν κυρίως από νεόπλουτους και μικρομεσαίους απομιμητές, σαν τη δική μας, ήταν πολύ εύκολο να γίνει το επόμενο βήμα.

Η μαζική ψυχαγωγία, αντίστοιχα, έφτασε να αντανακλά τις κυρίαρχες αξίες. Όφειλε να είναι μια ψυχαγωγία απόδρασης από τον άχθο της καθημερινότητας, από το αδιάκοπο κυνήγι του κέρδους. Μια γενικευμένη φυγή σε έναν κόσμο λαμπερό, όμοιο με τις τηλεοπτικές σαπουνόπερες της εποχής και τους στραφταλιστούς αστέρες της. Ο κόσμος έβγαινε για να ξεχάσει – όχι να σκεφτεί.

Έτσι λοιπόν έφτασε το έτος 1988 – το έτος κυκλοφορίας του περιοδικού «ΚΛΙΚ». Ήταν το πρώτο από τα περιοδικά που καθιέρωσε στη χώρα μας ο Πέτρος Κωστόπουλος. Πρότυπά του τα αντίστοιχα περιοδικά των δυτικών ευρωπαϊκών χωρών, στις οποίες ο ανέμελος και ρηχός τρόπος ζωής του γρήγορου πλουτισμού και του επιδεικτικού καταναλωτισμού είχε πιάσει για τα καλά ρίζες.

Έναν χρόνο μετά, στο μεταίχμιο ανάμεσα σε δυο δεκαετίες, είδαμε και τον ερχομό της ιδιωτικής τηλεόρασης. Δεν είχαν περάσει 2 χρόνια και η ιδιωτική τηλεόραση άρχισε να κατακλύζεται από πλήθος σόου, τηλεπαιχνιδιών, πρωινάδικων, σήριαλ και θεάματος – όλα αντλώντας έμπνευση από τις αντίστοιχες παραγωγές της ξένης τηλεόρασης – ιδιαίτερα των ιταλικών ιδιωτικών καναλιών του πολιτικού και μεγαλοεπιχειρηματία Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Ήταν ένα εντελώς καινούργιο φαινόμενο για τα ελληνικά δεδομένα, η λάμψη του οποίου τύφλωνε κάθε λογική. Και εμείς, καρφωμένοι στους δέκτες μας, είχαμε μετατραπεί σε αδηφάγους τηλεθεατές. Καταναλωτές στην κοινωνική ζωή, τηλεθεατές στην σπιτική. Τι σημασία είχε αν ήταν όλα επιφανειακά και το γνωρίζαμε... θέλαμε να αφεθούμε σε αυτή την επιφάνεια, μας στράβωνε η αίγλη του θεάματος.

Τότε ήταν που έγινε η μεγάλη Έκρηξη του Lifestyle. Τα περιοδικά του Πέτρου Κωστόπουλου κατέκλυσαν την αγορά, προβάλλοντας συγκεκριμένα πρότυπα ζωής μέσα από «έξυπνες» συμβουλές, τάχα «ειδικών». «Πως Να Γίνετε Σωστοί Άντρες», «100 Πράγματα Που Πρέπει Να Έχετε Κάνει Μέχρι Τα 40 Για Να Είστε In», «Πως Να Ρίξετε τη Γκόμενα» και άλλα τέτοια ηλίθια. Κι όπως υπήρχαν περιοδικά που απευθύνονταν σε αντρικό κοινό (τύπου “Nitro”), έτσι εμφανίστηκαν και τα αντίστοιχα περιοδικά που απευθύνονταν σε γυναικείο (χαρακτηριστικό παράδειγμα η εγχώρια εκδοχή του διεθνούς “Cosmopolitan”). Αυτά σε συνδυασμό με πλήθη τηλοπτικών έντυπων ή έντυπων με θέμα τους το κουτσομπολιό – τα τελευταία γνωστά και ως «περιοδικά για παραλίες». Πολλά ζουν και βασιλεύουν ως τις μέρες μας.

Μα είχαν το κοινό τους – και ήταν μεγάλο το κοινό, πολύ μεγάλο. Πίσω από κάθε άρθρο δέσποζε η λάμψη του χρήματος· η αίγλη ενός δυναμικού αυτοκινήτου· η επίδειξη του ρουχισμού ή του καλοφτιαγμένου σώματος· το χτίσιμο αξιών – και η καταβαράθρωση άλλων που θεωρούνταν, πια, «ξεπερασμένες». Άσε στην άκρη τις ιδέες, μην ασχολείσαι με την κοινωνία, αδιαφόρησε για τις τέχνες ή το διάβασμα – τα τελευταία είναι πολύ «κουλτουριάρικα», ενώ εμείς θέλουμε να είμαστε In! Άνετη ζωή, χρήμα, γκόμενες, αμάξια. Και φυσικά κους κους. Εδώ βρίσκεται η ουσία!

Αν μάλιστα συνδυάσεις σε αυτά το γεγονός πως παρέχονταν όλα σε ένα άκρως ελκυστικό πακέτο – μέσα από χιουμοριστικά κείμενα, πιασάρικο λόγο, μοντέρνο και αεράτο στυλ, πολύχρωμες σελίδες και φωτογραφίες με ελκυστικούς άντρες και γυναίκες – καταλήγεις πως ήταν αδύνατο να αντισταθεί ο κόσμος.

Σταδιακά τα φαντασμαγορικά τηλεοπτικά σόου της δεκαετίας του 90 παραχώρησαν τη θέση τους στα τηλεοπτικά reality. Το φαινόμενο ασφαλώς ήταν παγκόσμιο – η χώρα μας απλά μιμείτο τις κυρίαρχες τάσεις του εξωτερικού. Κάπως έτσι όμως οι αξίες του νεοπλουτισμού μεταδόθηκαν, στάλα προς στάλα, σπιθαμή προς σπιθαμή, στο σύνολο του πληθυσμού. Κάθε μικροαστός ονειρευόταν να γίνει αστέρας της TV, να έχει πολυτελές αμάξι, σπίτι με θέα τη θάλασσα και δυο τρεις γκόμενες αγκαλιά.

Σταδιακά ο κόσμος των Μέσων – ο κόσμος της ιδιωτικής Τηλεόρασης και ο κόσμος των Περιοδικών – έφτασε να δημιουργήσει μια κοινωνία στα δικά του πρότυπα – και στα πρότυπα του καλπάζοντος καπιταλισμού της εποχής, που έφτασε να διακηρύττει με αλαζονεία «το τέλος της Ιστορίας». Οι τέχνες και η δημιουργικότητα αφορούσαν πια τους «κουλτουριάρηδες». Και αυτό που ονομάζουμε «κουλτούρα» μετατράπηκε σε σνομπ κακέκτυπο του εαυτού του, δημιουργώντας ένα δίπολο ανάμεσα στο «ποιοτικό» και το «μαζικό» - ένα δίπολο προβληματικό από μόνο του, σε μια κοινωνία που δεν είχε ανάγκη από δίπολα – μα από τέχνη, σκέψη και προβληματισμό. Και ουσιαστικό έρωτα, όχι το φτηνό αντίγραφο των περιοδικών του lifestyle.

4 - Η παραποίηση της Λαϊκής Κουλτούρας

Ασφαλώς ο διαχωρισμός ανάμεσα στη «μαζική/κοσμική τέχνη» και στην «τέχνη των λίγων» υπήρχε από παλιά, όπως αναφέραμε. Μα η νέα εποχή έφερε κάτι καινούργιο στο δίπολο – κι εδώ έγκειται η μεγάλη διαφορά σε σχέση με παλιότερα. Αν κάποτε η Λαϊκή Τέχνη αντανακλούσε τις προτιμήσεις της πληθώρας του κόσμου, τα γούστα των λαϊκών κοινωνικών στρωμάτων... αν κάποτε μιλούσε στη δική τους γλώσσα, αντικατοπτρίζοντας τις δικές τους αξίες και τον δικό τους τρόπο ζωής... στην εποχή του Lifestyle η Λαϊκή Τέχνη έφτασε πλέον να μιλά με τη γλώσσα των Νεόπλουτων. Ήταν οι δικές τους αξίες εκείνες που αντανακλούσε, τα δικά τους γούστα. Μιλώντας με ταξικούς διαχωρισμούς, επρόκειτο για αξίες που μεταδόθηκαν από Πάνω προς τα Κάτω – από την κοινωνική τάξη των πλουσίων στα ευρύτερα λαϊκά στρώματα, τα οποία έφτασαν να τους απομιμούνται.

Με άλλα λόγια, κι επί της ουσίας, δεν υπάρχει καμία απολύτως «λαϊκή» τέχνη εδώ. Γιατί η γνήσια λαϊκή τέχνη εκπορεύεται από το λαό τον ίδιο, ενώ στην περίπτωση του Lifestyle η διαδικασία ήταν αντίστροφη. Ήταν ένας τρόπος ζωής που ασπάστηκε και αγάπησε η μάζα του κόσμου... μα δεν τον δημιούργησε η ίδια. Ήταν ο θρίαμβος του καπιταλιστικού ήθους και της ανεγκέφαλης κατανάλωσης, η επιβολή του στις τέχνες και την έκφραση, η μετατροπή των αξιών του σε τρόπο ζωής για τους μικρούς αστούς που ονειρεύονται να γίνουν μεγάλοι αστοί. Ήταν η επικράτηση του νεοπλουτισμού, η μετατροπή του σε αξία καθ’ εαυτή.

Στα ίδια εκείνα χρόνια της δεκαετίας του 90 το ελληνικό «λαϊκό» τραγούδι απέκτησε τη σημασία που έχει σήμερα για πλήθος κόσμου. Εκείνη του ανάλαφρου, ανεγκέφαλου, βιομηχανικού στυλ που ονομάστηκε «Λαϊκό-Ποπ». Ποπ και Λαϊκό είχαν πλέον παντρευτεί, σκορπώντας γύρω τους πλήθος από μπάσταρδα. Η ελληνική Ποπ έχασε τη γλυκιά αφέλεια που είχε άλλοτε. Και το ελληνικό Λαϊκό Τραγούδι διέσυρε το ίδιο το όνομά του. Οι λαϊκοί τραγουδιστές της νέας γενιάς δεν ήταν οι μεσήλικες του παρελθόντος. Ήταν νέοι άνθρωποι, όμορφοι, σκορπώντας λαμπερά χαμόγελα στα εξώφυλλα των περιοδικών, ντυμένοι με την τελευταία λέξη της μόδας. Τους έβλεπες στα τηλεοπτικά σόου, άκουγες συνεχώς τη μουσική τους στο ραδιόφωνο. Δεν είχε καμία απολύτως σημασία το γεγονός πως οι ίδιοι δεν έγραφαν ούτε τη μουσική, ούτε τους στίχους, ούτε καν επέλεγαν τι θα πουν και πως – σημασία είχε μόνο το περίβλημα, το πρoϊόν προς πώληση. Κι εκείνοι πούλησαν τους εαυτούς τους – ονομάστηκαν «καλλιτέχνες». Και αν τραγούδησαν για το λαό... το έκαναν προδίδοντάς τον. Γιατί δεν του αποκάλυψαν ποτέ την πραγματικότητα: δεν τραγουδάμε για σένα – για τους λίγους τραγουδάμε... για εκείνους που κινούν τα νήματα.

Κάπως έτσι η Λαϊκή Τέχνη κοίταξε τον εαυτό της στον καθρέπτη· και ξέρασε με αηδία, βλέποντας την παραμορφωμένη αντανάκλασή της. Ξέρασε πάνω στο πλήθος από νεκρά λουλούδια που κοσμούν τις πίστες· ξέρασε πάνω στα εκατομμύρια κέρδη των ανθρώπων της νύχτας· ξέρασε πάνω στις μάσκες των τηλεοπτικών προσώπων, πάνω στα γυαλιστερά εξώφυλλα των περιοδικών. Ξέρασε φωνάζοντας: «που με καταντήσατε!»

Σήμερα. Λύσεις και προτάσεις

Βρισκόμαστε πια στο έτος 2016 κι ενώ η οικονομική/κοινωνική κρίση καλά κρατεί. Μα το φαινόμενο του Lifestyle δεν έχει υποχωρήσει. Παραμένει εκεί, σαν φίδι στη φωλιά του, περιμένοντας την ώρα που θα σηκώσει πάλι το κεφάλι και θα κάνει την επόμενή του κίνηση. Ο μέσος Έλληνας του 2016 είναι περισσότερο σκεπτικιστής από εκείνον της δεκαετίας του 90... μα είναι, άραγε, αρκετό αυτό; Μπορούμε να πούμε πως έχει τινάξει από πάνω του τους μύθους του Lifestyle – ή περιμένει απλά πότε θα βγάλει περισσότερα λεφτά, για να τα ξοδέψει πάλι με τον γνωστό τρόπο;

Δεν υπάρχει κοινωνική κρίση δίχως πολιτισμική κρίση – το ένα φέρνει το άλλο και αυτό είναι κάτι που πολλοί, ακόμα, δεν έχουν συνειδητοποιήσει. Δεν έχουν κατανοήσει πως οι αξίες του νεοπλουτισμού δεν είναι δικές τους αξίες – δεν εξυπηρετούν τους ίδιους, δεν τους προσφέρουν τίποτα περισσότερο από μια πλασματική φυγή και όνειρα κούφιου μεγαλείου. Αν όφειλε να μας έχει διδάξει κάτι η οικονομική κρίση είναι πως το χρήμα δεν είναι το παν – και αντίστοιχα, δεν είναι το παν ο τρόπος διασκέδασης που έχει ως κεντρικό του άξονα το χρήμα και την επίδειξή του. Αν δεν το κατανοήσουμε αυτό ζώντας στις μέρες της κρίσης... πότε θα το κατανοήσουμε;

Αναμφισβήτα θετική είναι η παρουσία του Διαδικτύου στις μέρες μας. Το Διαδίκτυο κατόρθωσε να σπάσει σε έναν βαθμό το μονοπώλιο των κυρίαρχων Μέσων Ενημέρωσης (τηλεόρασης, εφημερίδων, περιοδικών) – πλέον δεν μας υπαγορεύουν μονόπλευρα τι θα δούμε, τι θα ακούσουμε, τι θα φορέσουμε και πως θα διασκεδάσουμε. Ο πομπός παραμένει ισχυρός, οι κυρίαρχες τάσεις εξακολουθούν να εκμεταλλεύονται την αδυναμία των ανθρώπων να σκεφτούν για τους εαυτούς τους και οι διαφημίσεις διαδραματίζουν ακόμα καθοριστικό ρόλο.... μα ο δέκτης έχει δυναμώσει, σε σχέση με παλιά.

Από την άλλη οι τάσεις προβατοποίησης παραμένουν ισχυρές – ο άνθρωπος είναι ζώο που μιμείται τον συνάνθρωπό του και η κούφια απομίμηση αποκτά νέες μορφές, αντίστοιχες με τα Μέσα των καιρών. Τότε ήταν τα περιοδικά του lifestyle που υπαγόρευαν τις «σωστές» συμπεριφορές, τώρα είναι οι κυρίαρχες τάσεις στα κοινωνικά δίκτυα, όπως το Facebook. Μα αν συναντούμε μεγάλη ανουσιότητα στα τελευταία και ατελείωτες μιμητικές τάσεις, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως, παράλληλα, καθιστούν δυνατό: 1) τον προσωπικό λόγο, 2) τη διαφοροποίηση και 3) τη δημόσια προβολή της τελευταίας. Εν ολίγοις, πρόκειται για μια ρευστή κατάσταση που υπόκειται συνεχώς σε αλλαγές και δεν υπαγορεύεται μονόπλευρα από «πάνω προς τα κάτω», όπως συμβαίνει στην τηλεόραση ή τα μαζικά περιοδικά. Τα παλαιά Μέσα καλλιεργούν την παθητικότητα. Το Διαδίκτυο (παρά τα τόσα στραβά που έχει) καλλιεργεί μια περισσότερο ενεργητική στάση – περισσότερο ατομική, κόντρα στις μάζες. Και αυτό είναι ασφαλώς κάτι ελπιδοφόρο.

Athens_Graffiti

Το Διαδίκτυο εξάλλου επιτρέπει την ανάδειξη και την προβολή μιας γνήσιας, εναλλακτικής τέχνης – είτε μιλάμε για μουσική, είτε για εικαστικά, ταινίες, θεατρικές παραστάσεις ή οτιδήποτε σχετικό. Κάθε δημιουργός μπορεί να μοιραστεί το έργο του και να επικοινωνήσει με όσους ενδιαφέρονται. Ασφαλώς όλα αυτά πολλές φορές τείνουν να πνίγονται μέσα στο σωρό των ανούσιων πληροφοριών, μα αποτελούν ένα μικρό βήμα τουλάχιστον. Άνθρωποι με κοινά γούστα γνωρίζονται, επικοινωνούν, ανταλλάσσουν ιδέες, πέρα από τον κόσμο των κυρίαρχων Μέσων και της κυρίαρχης μαζικής κουλτούρας. Κάτι γίνεται, κάτι σιγοβράζει, ακόμα και αν η φωτιά είναι ακόμα σιγανή. Τουλάχιστον υπάρχει – και ολοένα εξαπλώνεται.

Τίποτα δεν μπορεί να γίνει σε μαζική κλίμακα ασφαλώς αν δεν επιχειρήσουν ριζικές αλλαγές οι φορείς που κινούν τα νήματα – οι ιδιοκτήτες, οι καναλάρχες, οι βιομήχανοι, οι πολιτικοί. Πως γίνεται να αγαπήσει ο κόσμος τις τέχνες αν το ίδιο το Σχολείο τις περιθωριοποιεί, τις υποβαθμίζει, τις μετατρέπει σε «δευτερεύον μάθημα»; Αν οι σκληρές εργασιακές συνθήκες διδάσκουν την εύκολη απόδραση της ελαφράς ψυχαγωγίας; Αν το όνειρο του εύκολου πλουτισμού παραμένει πρωτεύον στα μυαλά του κόσμου;

Ας είμαστε ειλικρινείς: Δεν μπορούμε να περιμένουμε πολλά από τους κοινωνικούς φορείς της εξουσίας – αλίμονο αν γκρέμιζαν το ίδιο το έδαφος πάνω στο οποίο στηρίζεται η δύναμή τους. Η τωρινή κοινωνία στηρίζεται στη δύναμη του χρήματος, στα προνόμια των λίγων και, αντίστοιχα, στην απαξίωση της γνώσης και της τέχνης – ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα καταπολεμούσε αυτούς τους βασικούς πυλώνες θα έφτανε να γκρεμίσει το ίδιο το σύστημα. Τα ιδιωτικά κανάλια θα συνεχίσουν να προβάλλουν ανούσια πρωινάδικα, οι ιδιωτικές εφημερίδες θα συνεχίσουν να μιλούν για τους τραγουδιστές της πίστας, οι μαζικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί θα συνεχίσουν να παίζουν τις ίδιες playlists, τα μπουζούκια θα συνεχίσουν να ραίνουν τον κόσμο με λουλούδια.

Και θα συνεχίσω, για πολλά χρόνια μάλλον, να βλέπω τις φάτσες των γνωστών τραγουδιστών στις στάσεις των λεωφορείων. Και οι γυναίκες θα συνεχίσουν να φοράνε ψιλοτάκουνα και να χορεύουν τσιφτετέλια. Και οι άντρες θα συνεχίσουν να επιδεικνύουν τα αμάξια τους. Και αμόρφωτοι σκυλάδες θα εξυψώνουν την κούφια εθνική συνείδηση. Και θα βάζω στην άκρη τα βιβλία μου, τα κείμενα και τα σχέδιά μου... και θα με πνίγει το αίσθημα της αδικίας. Της απομόνωσης. Και θα σκέφτομαι «σε τι κόσμο ζω, θεέ μου».

Μα θέλω να ελπίζω. Θέλω να ελπίζω πως κάτι θα αλλάξει. Πως αλλάζει ήδη, λίγο λίγο, σκόρπια, εδώ κι εκεί. Το βλέπουμε στο διαδίκτυο, το βλέπουμε στις εναλλακτικές επιλογές μερίδας κόσμου, στην αυξανόμενη διασπορά του γούστου, στις πολυάριθμες (έστω σκόρπιες, έστω δίχως μεγάλη προβολή) καλλιτεχνικές και πνευματικές δραστηριότητες. Στα ποσοστά του κόσμου που στρέφουν την πλάτη τους στις κάλπικες αξίες και τον τρόπο ζωής τους. Στην κοινωνική ευαισθητοποίηση, στις συλλογικές αυτοοργανώμενες ενέργειες. Στην ανάγκη για μια γνήσια μορφή επικοινωνίας που, έστω περιορισμένα, αντικαθιστά τον συρφετό της κοινωνικής επιδειξιομανίας. Ασφαλώς υπάρχουν πλήθη δραστηριοτήτων και συμπεριφορών που μας κάνουν να θλιβόμαστε – μα η μονόπλευρη προβολή του αρνητικού καλλιεργεί την ηττοπάθεια. Το κάνουν τα κυρίαρχα Μέσα – ας μην πέσουμε στην ίδια παγίδα. Γιατί ένα πελώριο ψηφιδωτό είμαστε, σαν κοινωνία – αν κάθε μοναδική ψηφίδα κάνει τη διαφορά, τότε στο τέλος η σφαιρική εικόνα θα αλλάξει.

Γιατί η αληθινή αλλαγή... κάθε αληθινή αλλαγή... ποτέ δεν έρχεται από πάνω. Ποτέ δεν έρχεται από ψηλά. Από κάτω έρχεται – απ’ τα χαμηλά. Απ’ την στάση που επιλέγει κάθε ένας από μας ξεχωριστά. Κάθε ένας ξεχωριστά.

Από τη θέληση να είμαστε οι ίδιοι εκείνη η αλλαγή που θέλουμε να δούμε γύρω μας.

Γελαστά, επίπεδα εξώφυλλα

Χθες βράδυ τράβηξε το βλέμμα μου το ένθετο «Κ» της Καθημερινής. Το κεντρικό θέμα που δέσποζε στο εξώφυλλο είχε τον τίτλο «Πώς Γίνεσαι Δισεκατομμυριούχος πριν από τα 40», με υπότιτλο «πέντε αυτοδημιούργητοι από τη νέα λίστα του Forbes». Τα λευκά χαμόγελα και τα αστραφτερά βλέμματα των συγκεκριμένων πέντε δισεκατομμυριούχων σκορπούσαν μια παραπανίσια γυαλάδα στο ήδη γυαλιστερό χαρτί. Δες μας, έλεγαν, είμαστε νέοι και είμαστε πλούσιοι, πάμπλουτοι. Ποντάραμε, δοκιμάσαμε, κερδίσαμε. Μπορείς και συ!

Το αιώνιο αμερικανικό όνειρο. Ο αυτοδημιούργητος που καταφέρνει χάρη στην ατομική προσπάθεια, το δαιμόνιο νου και το επιχειρηματικό του πνεύμα να αγγίξει την κορυφή. Και για ποια κορυφή μιλάμε; Μα ασφαλώς ένα βουνό από χρήματα, σωροί που υψώνονται ως τον ουρανό, βάφοντας χρυσά τα σύννεφα.

Και φυσικά ο χαρακτηριστικός τίτλος που απευθύνεται σε ΣΕΝΑ, τον αναγνώστη («πως γίνεσαι δισεκατομμυριούχος»), παρέχοντας σου την αίσθηση πως κάτι τέτοιο είναι δυνατό, δίνοντας την εικόνα ενός ευέλικτου, τάχα, κοινωνικού συστήματος. Όλα είναι δυνατά, μπορείς και συ, με τύχη, πείσμα και προσπάθεια! Μα και αν δεν τα καταφέρεις, δεν έχει καμία σημασία απολύτως – το σημαντικό είναι να ξέρεις πως ΚΑΠΟΙΟΙ, «εκεί έξω», τα έχουν καταφέρει. Μια υπενθύμιση του status quo και της θέσης σου σε αυτό. Το παν είναι να γνωρίζεις που βρίσκεσαι σε σχέση με τους άλλους – και αν αισθάνεσαι μειονεκτικά, τόσο το καλύτερο. Ο σκοπός επετεύχθη.

Πάντα έτσι γινόταν. Μια ατελείωτη επίδειξη. Δεκαετίες πριν, στα εξώφυλλα ή στα κεντρικά άρθρα των περιοδικών, δέσποζαν πριγκίπισσες και βασιλιάδες. Κάποια στιγμή παραχώρησαν τη θέση τους σε μοιραίους σταρ του σινεμά και πανέμορφες καλλονές, πρωτοκλασάτους άντρες και γυναίκες. Ωραίους, πλούσιους και πετυχημένους. Η επιτυχία κρινόταν από τον συνδυασμό της εξωτερικής εμφάνισης με το χρήμα – που είχε αντικαταστήσει τους τίτλους ευγενείας. Ήταν οι αξίες της δυτικής κοινωνίας που κατέκλυσαν τον κόσμο. Σε όλες τις περιπτώσεις ο σκοπός ήταν η διαιώνιση του χάσματος, η συντήρηση των θεμελίων της καταναλωτικής καπιταλιστικής κοινωνίας. Εκείνο που προβάλλεται χρίζεται πρότυπο και αξία και ο μέσος άνθρωπος της καθημερινότητας οφείλει να το μιμηθεί, να το ακολουθήσει, ασυνείδητα τις περισσότερες φορές. Γίνε και συ μια Τζένιφερ Λόπεζ ή μια Αντζελίνα Τζολί, μπορείς. Γίνε και συ πάμπλουτος με ένα πολυτελές αμάξι και άφθονες γκόμενες να σε κυνηγούν ξωπίσω, μπορείς. Χτίσε το τέλειο κορμί. Αγόρασε ρούχα από τις ακριβότερες μάρκες. Πάρε ένα σπίτι με πισίνα και τζακούζι. Ποιος ξέρει – ίσως να διακοσμήσει και το ΔΙΚΟ ΣΟΥ λαμπερό χαμόγελο το εξώφυλλο κάποιου περιοδικού. Να σε δει ο απλός κόσμος, να σε ζηλέψει και να νιώσει μειονεκτικά με τη σειρά του.

Στη χώρα μας τα έντυπα lifestyle (που κατέκλυσαν τον Τύπο από τα τέλη της δεκαετίας του 80) επέκτειναν το φαινόμενο στα άκρα του, απευθυνόμενα σε άντρες και γυναίκες κάθε ηλικίας. «Τι Πρέπει να Κάνει ένας Άντρας ως τα 40 για να Είναι Άντρας», «Πώς να Είσαι In», «Τι Χρειάζεται να Κάνει μια Γυναίκα για να είναι Ποθητή», «Πόσο Καλός Είσαι στο Σεξ» και τα λοιπά. Μια ατελείωτη επιδειξιομανία των αξιών του νεοπλουτισμού, του υλισμού και της ρηχότητας. Μα ήταν ανοιχτή σε όλους – μπορείς και ΣΥ να γίνεις σαν εμάς, ωραίος, πλούσιος και μοιραίος! Αρκεί να ακολουθήσεις τις συμβουλές μας, να αντλήσεις από τα πρότυπά μας, να μεταλαμπαδεύσεις τις αξίες μας.

Και ο μέσος ανθρωπάκος να τρέχει ξωπίσω τους, να προσπαθεί να τους μοιάσει, να τους μιμηθεί, να γίνει κι αυτός ένας σαν εκείνους. «Γίνε σαν εμάς» σου λένε, υιοθέτησε τις αξίες μας, τον τρόπο ζωής μας - και όσο προσπαθείς να τους μοιάσεις, τόσο επιβεβαιώνεις την ανωτερότητά τους, μικρέ μου άνθρωπε.

Μα αν τα έντυπα του lifestyle υπήρξαν η «επιφανειακή» όψη του φαινομένου, η άλλη του πλευρά – η «σοβαροφανής» αναδεικνύεται σε άρθρα όπως εκείνο του «Κ»: «Πώς Γίνεσαι Εκατομμυριούχος πριν από τα 40». Μη σας ξεγελάει το σοβαρό περίβλημα. Η λογική είναι ακριβώς η ίδια.

***

Έχουμε δει τόσα και τόσα εξώφυλλα που μιλούν για χρήματα , για σεξ-απίλ, για γκλαμουριά και μόδα. Τόσα και τόσα άρθρα με θέμα τους «πώς να γίνεις εκατομμυριούχος», ή «πώς να γίνεις όμορφος». Μα δε βλέπω εξώφυλλα με τίτλους «Πώς να κάνεις Δέκα Ανθρώπους Ευτυχισμένους»… ή «Πώς να Εκτιμήσεις μια Φιλία»… ή «Πώς να Απολαύσεις μια Διαδρομή στο Κέντρο»… ή «Πώς να Αξιοποιήσεις Δημιουργικά τον Χρόνο σου»… ή «Πώς να Αφοσιωθείς στην Ανάγνωση Δέκα Βιβλίων»… ή «Πώς να Επικοινωνήσεις σε Μεγαλύτερο Βάθος με τους Άλλους», ή «Πώς να Αντλείς Χαρά από την Απλή, τόσο Απλή Καθημερινότητά σου»…

Μήπως συνιστούν μικρότερο δείκτη «επιτυχίας» τα πάνω, κύριοι;

Γιατί όχι εξώφυλλα με ανθρώπους της διπλανής πόρτας; Ανθρώπους που μπορεί να μας εμπνεύσουν κάτι θετικό με τις αξίες τους, όχι με την τσέπη ή τα μούτρα τους. Πείτε μου για χαρά, πείτε μου για δημιουργία, πείτε μου για ελπίδα, πείτε μου για ανατροπή, πείτε μου για ζωή! Τότε ναι, θα θελήσω να σας δω πρώτη σελίδα.

Δεν υπάρχει τόσο μεγάλο χάσμα, κύριοι. Οι πυραμίδες που στήνετε στέκονται σε πήλινα ποδάρια. Όλα είναι ένα επικοινωνιακό παιχνίδι – ένα τρυκ του εγκεφάλου, ίσα για να ψαρώνουν οι αφελείς – τι κρίμα που είναι τόσοι. Δε μας ενδιαφέρει να «γίνουμε δισεκατομμυριούχοι». Γελάμε, μα δεν έχουμε ανάγκη να γίνει το γέλιο μας εξώφυλλο. Θα είναι επίπεδο εξάλλου, τόσο επίπεδο.

Είναι οι αξίες εκείνες που κινούν τον κόσμο. Και οι αξίες σας, να ξέρετε, θα διαιωνίζονται όσο κάποιοι τις παίρνουν πολύ στα σοβαρά, όσο χειροκροτούν στο βάδισμά σας. Μα όταν τα φώτα της πασαρέλας σβήνουν, η επίδειξη τελειώνει. Και τι μένει τότε;

Ένα πελώριο μηδέν, πασπαλισμένο με χρυσόσκονη. Η πραγματικότητά σας.

ΥΓ – H παρούσα ανάρτηση ήταν εμβόλιμη. To φονικό κουνέλι θα επανέλθει σε τακτικούς ρυθμούς μέσα στον Απρίλιο.

~

Το φονικό κουνέλι παρουσιάζει: Περιοδικά των Μοντέρνων Καιρών!

Η διαρκής αναζήτηση, λένε, συνιστά τον δρόμο της σοφίας και της γνώσης, και, ω, πόσες δόσεις σοφίας και γνώσης έχει να μοιραστεί απόψε μαζί σου, αγαπητέ αναγνώστη, το φονικό κουνέλι! Είναι λοιπόν γεγονός. Μετά από περιπλανήσεις εβδομάδων σε αφιλόξενα και παράξενα λημέρια, βρισκόμαστε ξανά πίσω στην Κουνελοφωλιά μας. Πιάνουμε μια αναπαυτική θέση, σερβίρουμε τον εαυτό μας μια δόση απολαυστικό λικέρ με απόσταγμα καρότου (αγαπημένο ρόφημα των κουνελιών) και αφηνόμαστε στη ζεστασιά του γλυκού ημίφωτος του λημεριού, έτοιμοι να θρέψουμε τους καρπούς της γνώσης μας!

Τον καιρό που πέρασε σταθήκαμε μάρτυρες σε αποκλειστικές πληροφορίες και κατακτήσαμε την κορυφή βουνών γεμάτων αποκλειστικότητες. Αυτά που θα δείτε σήμερα εδώ δεν θα τα βρείτε πουθενά αλλού. Τα μοιράζομαι μαζί σας με κίνδυνο της ζωής μου. Χαλάλι, όμως - είστε καλά παιδιά και το αξίζετε. 

Ας μεταβούμε στο ψητό λοιπόν!

Ένας εμπορικός τομέας που έχει βιώσει τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στο πετσί του είναι αναμφισβήτητα εκείνος των περιοδικών. Κατακλυζόμαστε από μια πληθώρα περιοδικών εκδόσεων, για όλα φαινομενικά τα γούστα, τα οποία ωστόσο δε μπορούμε - ή δεν θέλουμε - να αγοράσουμε. Μεταξύ μας, πολλά από αυτά τα περιοδικά δεν αξίζουν και πολλά πράγματα, ενώ όσα αξίζουν, θα χρειαζόντουσαν ομολογουμένως μια γερή δόση ανανέωσης. Οι καιροί τρέχουν και οι εκδόσεις οφείλουν να τους παραβγούν στο τρέξιμο, ειδάλλως θα μείνουν πίσω, ξεπερασμένες και καταϊδρωμένες!

Εμείς, ωστόσο, καταφύγαμε στα πλέον απόκρυφα λημέρια και σταθήκαμε μάρτυρες νέων, επαναστατικών εξελίξεων - στο όνομα της της καλύτερης δυνατής ενημέρωσης του διψασμένου για γνώση κοινού. Σας παρουσιάζω λοιπόν τα εξώφυλλα ορισμένων καινούργιων περιοδικών, τα οποία αναμένεται να βγουν στην κυκλοφορία τον επόμενο καιρό - αν και η ημερομηνία έκδοσης τους παραμένει ανεξιχνίαστη. Το βασικό χαρακτηριστικό γνώρισμα των συγκεκριμένων περιοδικών είναι η τέλεια προσαρμογή τους στους μεταβαλλόμενους ρυθμούς των καιρών μας και στα γούστα του απαιτητικού καταναλωτή. 

Ξεχάστε όσα γνωρίζατε ως τώρα και ετοιμαστείτε να βάλετε καλά το χέρι σας στην τσέπη και να φυλάξετε τα χρήματα που θα δίνατε για εκείνον τον καφέ - τα νέα αυτά περιοδικά είναι βέβαιο πως θα κατακτήσουν μια θέση στην καρδιά σας και στα ράφια του σπιτιού σας...

1 - "Out" Magazine - Ένα περιοδικό που απλά, δεν λέει.

Πρώτο στη λίστα της παρουσίασης μας το μοναδικό αυτό στολίδι! Αρκετά πια με τα περιοδικά που καυχιούνται πως είναι "In" και "Trendy"! Τέρμα στα εξώφυλλα με τα χαμόγελα της Crest! Ποιός ασχολείται πλέον με τις μόδες και τις τάσεις ενός άχρωμου πλήθους που βελάζει σαν τα πρόβατα και μιμούνται ο ένας τον άλλον. Καιρός να εμφανιστεί ένα περιοδικό κατάλληλο για την πλειοψηφία του κόσμου, για τον αληθινό άνθρωπο της διπλανής πόρτας - ένα περιοδικό που θα σας κάνει να αισθάνεστε όχι "εντός" αλλά εκτός των πραγμάτων!

Ιδού, κύριοι, το "Out"! 

Στο τεύχος αυτό ξεχωρίζει το επιβλητικό κεντρικό άρθρο "100 και ένα πράγματα που πρέπει να έχουν κάνει οι φίλοι σας ως τα 40 (για να νιώθετε εντελώς μαλάκας, καθώς δεν θα τα έχετε κάνει εσείς οι ίδιοι)", παρέχονται αποκλειστικές συμβουλές ομορφιάς για ανθρώπους που είναι αδύνατον να τις εφαρμόσουν στον εαυτό τους, προτείνονται τα χειρότερα μέρη για έξοδο (για να βγάλετε φωτογραφίες και να ανακοινώσετε με καμάρι στο facebook πως "πήγατε εκεί") και παίρνουμε μια αποκλειστική συνέντευξη από τον Μάριο. Ποιός είναι ο Μάριος? Τι σημασία έχει.

Out. Ένα περιοδικό για σένα.

2 - "Άγχος" - Το περιοδικό της νέας εποχής.

Ας λέμε τα πράγματα με τ' όνομα τους: To μόνο που κατορθώνουν όλα εκείνα τα ψυχολογικά βιβλία και περιοδικά που κατακλύζουν το εμπόριο είναι να μας κάνουν να νιώθουμε όλο και περισσότερο αβοήθητοι! Δε χρειαζόμαστε άλλα έντυπα που να ισχυρίζονται πως έχουν βρει το μυστικό της καλής ζωής - η ζωή μας είναι αρκετά σαχλή από μόνη της! Αντίθετα, εκείνο που επείγει να υπάρχει είναι ένα περιοδικό που να παρουσιάζει τα πράγματα όπως είναι στην πραγματικότητα! 

Με αυτόν τον τρόπο, αν μη τι άλλο, θα νιώσουμε μια κάποια παρηγοριά, γνωρίζοντας πως δεν είμαστε οι μοναδικοί τρελοί εκεί έξω.

Τι καλύτερο λοιπόν για τους ξέφρενους καιρούς μας, παρά ένα περιοδικό για το υπ' αριθμόν ένα ζήτημα που ταλανίζει όλους τους ανθρώπους: Ιδού λοιπόν, το περιοδικό "Άγχος"!

Το "Άγχος" δεν υπόσχεται να λύσει τα προβλήματα σας - αντίθετα, όντας πιστό στο πνεύμα των καιρών, θα σας επιφορτίσει με καινούργια! Αρκετά με τους φαρισαϊσμούς και τις υποκρισίες, δε χρειαζόμαστε άλλα χαμόγελα παρηγοριάς, ούτε άλλα πατ-πατ στην πλάτη! Άγχος και μόνο άγχος, αυτό μόνο υπάρχει! Καιρός λοιπόν να του δοθεί ένας φόρος τιμής με ένα περιοδικό για πάρτη του και μόνο! Σκοπός του περιοδικού είναι να καταδείξει πως το άγχος είναι καταχωνιασμένο και στην πιο κρυφή γωνιά - βρίσκεται παντού και αν δε το έχουμε συνειδητοποιήσει, είναι επειδή δεν έχουμε αγχωθεί όσο χρειάζεται. Ποτέ δεν είναι αργά όμως. Το "Άγχος" υπόσχεται να αγχώσει και τον πλέον ήρεμο άνθρωπο, επαναφέροντας τον έτσι στην σύγχρονη πραγματικότητα και φανερώνοντας την αληθινή αποστολή του ανθρώπινου είδους: να αγχώνουν συνεχώς, ο ένας τον άλλον, μέχρι το αναπόφευκτο τέλος.

Οι αναγνώστες του "Άγχους" θα εκτιμήσουν αναμφισβήτητα και το περιοδικό που ακολουθεί.

3 - "Μικρόβιο". Ακροβατώντας στο λεπτό, τεντωμένο σκοινί της υγείας.

Επιτέλους! Οι υποχόνδριοι του κόσμου όλου βρήκαν τον μάστορα τους! Το περιοδικό "Μικρόβιο" αναμένεται να γίνει ο πολυτιμότερος τους σύντροφος, ο καλύτερος τους φίλος - ο μόνος που μπορεί να τους καταλάβει πραγματικά. 

Εκείνο που δεν κατόρθωσαν τόσα και τόσα έντυπα υγιεινής ως τις μέρες μας είναι να πουν τα πράγματα με το όνομα τους: H τέλεια υγεία, η τέλεια φυσική κατάρτιση, είναι απλά ανεπιθύμητες. Πως θα κατορθώναμε να πουλήσουμε τις πολύτιμες μας συμβουλές, αν όλοι γύρω μας χαίρουν άκρας υγείας? Όχι, σημασία έχει να μεταδίδεις στους άλλους την αίσθηση πως η υγεία είναι κάτι που βρίσκεται μονίμως πέρα από το χέρι τους, ένα όρος του οποίου η κορυφή βρίσκεται μονίμως πιο ψηλά! Ε λοιπόν, το "Μικρόβιο" υπόσχεται να αποκαλύψει το βουνό της υγείας σε όλο το μεγαλείο του: Ένα κανονικό Έβερεστ, με μια κορυφή την οποία κανείς δεν είναι ικανός να φτάσει!

Να χαίρεσαι, φίλε υποχόνδριε αναγνώστη! Στο "Μικρόβιο" θα βρεις δεκάδες, εκατοντάδες λόγους για να αισθάνεσαι άρρωστος και προβληματικός! Στα περιεχόμενα του συγκεκριμένου τεύχους, εκτός των άλλων, ξεχωρίζει το κεντρικό άρθρο σχετικά με τον "Μύθο της Ακίνδυνης Χειραψίας" (στην πραγματικότητα οι χειραψίες συνιστούν πελώρια εστία μικροβίων, ενώ το κοίταγμα από μόνο του είναι ικανό να αποτελέσει πηγή μολύνσεων), δεσπόζει μια έρευνα με σοκαριστικά αποτελέσματα, σχετικά με την συχνότητα που κάνει ο κόσμος εξετάσεις (είναι συγκλονιστικό, μα η πλειοψηφία του πληθυσμού αποφεύγει να επισκεφτεί τον γιατρό του τουλάχιστον δυο φορές τον μήνα), παρέχονται σε ένθετο οδηγίες για να κάνετε τις δικές σας χειρουργικές επεμβάσεις, ενώ δίνεται δώρο και ένα απολυμαντικό σαπούνι. 

Το "Μικρόβιο". Ένα περιοδικό που θα σε κάνει τέλειο γιατρό του εαυτού σου - και αν δεν το κατορθώσει, θα σε στείλει τουλάχιστον γρηγορότερα στον τάφο.

4 - "Δεν Έχω Μία". Το αληθινό περιοδικό της οικονομικής κρίσης.

Καιρός ήταν! Ένα περιοδικό ευαισθητοποιημένο στις... ανύπαρκτες οικονομικές δυνατότητες των μαστιζόμενων από την κρίση πολιτών! Με άλλα λόγια, ένα περιοδικό που θα ενδιέφερε τους πάντες. Ενδεχομένως το τιμιότερο έντυπο που εμφανίστηκε ποτέ, ερχόμενο στην προνομιακή τιμή των 5 λεπτών! Μια ευκαιρία που, απλά, θα είστε κορόιδα αν χάσετε - εδώ που τα λέμε, έτσι όπως είναι η κατάσταση γύρω μας, θα είναι μάλλον και η μοναδική ευκαιρία που θα σας προκύψει γενικά. 

Το περιοδικό είναι ποικίλης ύλης και απευθύνεται σε πλήθος από γούστα και ανησυχίες. Για τους φίλους των επενδύσεων προτείνονται μέθοδοι ταχείας οικονομικής ανέλιξης - θα χρειαστεί πρώτα βέβαια να καταθέσετε εκείνα τα δεκαπέντε ευρώ σας στην τράπεζα. Για τις ταξιδιάρες ψυχές παρουσιάζεται ένα πλούσιο αφιέρωμα στο μακρινό και εξωτικό όρος της Πεντέλης. Για όσους αναζητούν διαρκώς νέα μέρη για έξοδο προτείνονται τα πιο In παγκάκια της πόλης, ενώ οι φίλοι της υψηλής γαστρονομίας θα εκτιμήσουν τη νέα μηρυκαστική μέθοδο, ικανή να παρέχει δύο γεύματα στη τιμή του ενός!

Τέλος, προτείνονται οι ωραιότερες κορνίζες (προκειμένου να κρεμάσουν σε αυτές τα πτυχία τους οι φοιτητές), ενώ μαζί με το περιοδικό δίνονται δώρο (σε επίλεκτα μόνο καταστήματα) ένα καταπληκτικό πακέτο χαρτομάντιλα, καθώς και πέντε εισιτήρια για το τρένο!

5 - "Χυλόπιτα". Η συνήθεια που έγινε λατρεία.

"Χ", όπως "Χυλόπιτα"! Και όχι ένα μικροκαμωμένο, ξερακιανό "χ" της κακιάς ώρας, μα ένα πελώριο "Χ", μεγαλύτερο και από εκείνο των "X-rated" ταινιών, πλατύτερο από τη μούντζα που δέχεσαι συνεχώς στη μάπα σου, άτυχε φίλε αναγνώστη! Η "Χυλόπιτα" είναι ένα περιοδικό για σένα, που η απόρριψη στον έρωτα έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής σου! 

Το πλήθος εκείνο των σαχλών έντυπων που υπόσχονται ερωτικές επιτυχίες κατόρθωσε ως σήμερα να σε κάνει να αισθανθείς υποδεέστερος. Το περιοδικό "Χυλόπιτα" όμως είναι φτιαγμένο με μεράκι και ευαισθησία - γνωρίζει πως δεν έχει πλέον νόημα να μιλάμε για ερωτική κατάκτηση και πως οι σωστές εμπειρίες μετρώνται με τον αριθμό και την ποικιλία των απορρίψεων που έχεις βιώσει!

Στο συγκεκριμένο τεύχος ξεχωρίζει μια ιστορική μελέτη του "Σε Βλέπω Φιλικά", ξεκινώντας από τα χρόνια της αρχαίας Αιγύπτου (μια δύσκολη εποχή για αριστοκρατικές καρδιές, καθώς ήταν αδύνατο να κουτουπώσεις την βασίλισσα, εκτός αν ήσουν αδερφός της), συνεχίζοντας στην ρομαντική περίοδο του Μεσαίωνα (οι τροβαδούροι υπήρξαν οι πρώτοι ήρωες της χυλόπιτας, καθώς και οι πρώτοι μαζοχιστές στον χώρο), και φτάνοντας ως τις μέρες μας. Μελετάμε και συγκρίνουμε 100 διαφορετικά είδη χυλόπιτας, καθώς και τις αρμόζουσες αντιδράσεις σε κάθε ένα από αυτά ξεχωριστά, ενώ περιλαμβάνεται και ένα άρθρο από την αντίπερα όχθη: "Βρες το Ιδανικό Ταίρι (για να του ρίξεις τη Χυλόπιτα)". Γιατί, ας λέμε τα πράγματα με το όνομα τους: Διαφορετική ευχαρίστηση παρέχει η χυλόπιτα όταν την ρίχνεις σε διαφορετικά άτομα, και εδώ αποκαλύπτουμε πως κάθε μορφή χυλόπιτας έχει το ιδανικό της ταίρι!

Ποιός ξέρει. Ίσως, κάποτε, μια μέρα, να βρεις και συ το δικό σου.

6 - "Cosmopoutanol". Για την νεαρή γυναίκα που δεν ξέρει τι θέλει, μα ξέρει πως να μη το δείχνει. 

Α, ένα περιοδικό που θα αγαπήσουν παράφορα τα νεαρά μας κορίτσια! Ένα έντυπο που απευθύνεται στο πλήθος των μυαλωμένων, ανήσυχων, ευαισθητοποιημένων, δημιουργικών και ώριμων γυναικών της εποχής μας! Το "Cosmopoutanol" είναι ένα περιοδικό που υπόσχεται να μετατρέψει κάθε μικρό, ανώριμο κορίτσι σε γυναίκα με τα όλα της!

Ξεχάστε τις φλύαρες κουβέντες περί "προσωπικότητας" και "άποψης". Αυτά δε συνιστούν παρά έκφυλα παρασκευάσματα μιας εποχής που, ευτυχώς, δείχνει να ξεπερνιέται με ταχείς ρυθμούς. Το "Cosmopoutanol" θέτει τα πράγματα στη σωστή τους βάση και απασχολείται με όλα εκείνα που ταλανίζουν το καλά προσαρμοσμένο στην εποχή μας και υγιές γυναικείο μυαλό. Ανάμεσα σε άλλα, στο συγκεκριμένο τεύχος η Μαρία μας εξομολογείται τακτικές και μεθόδους με τις οποίες είναι δυνατόν να ξεπεραστεί το αδυσώπητο όριο των δύο μηνών χωρίς την ύπαρξη εραστή, δίνεται απάντηση στο εύλογο ερώτημα "Γιατί οι Άντρες Σκέφτονται Μόνο το Σεξ?" (ενώ παράλληλα παρέχονται συμβουλές για τέλειες νέες σεξουαλικές στάσεις και τρόποι με τους οποίους μπορείτε να χαρίσετε στον ποθητό σας πολλαπλούς οργασμούς σε μισή μονάχα ώρα), ενώ οι τυχερές αναγνώστριες που θα το παίξουν δύσκολες στην επόμενη επίδοξη κατάκτηση και θα περιγράψουν με ένα κείμενο την ιστορία τους, θα μπουν στην κλειτορ-... στην κληρωτίδα για να κερδίσουν μια μοναδική βαφή μαλλιών. 

Ανάμεσα σε άλλα και ένα ένθετο με 100 φράσεις μεγάλων στοχαστών, για να τις αποστηθίσετε και να φαίνεστε έξυπνη στην παρέα σας. Γιατί, σε τελική ανάλυση, σημασία δεν έχει αυτό που είσαι. Μόνο αυτό που δείχνεις.

7 - "Doggie Style". Ένα περιοδικό που θα αφυπνίσει τα ζωώδη ένστικτα σας.

Ρισκάρω πολλά παρουσιάζοντας το συγκεκριμένο έντυπο σε ένα ιστολόγιο όπως η Κουνελοχώρα, την οποία ως γνωστόν διαβάζουν πολλά μικρά (και μεγάλα) παιδιά, ωστόσο δεν διατίθεμαι να αυτολογοκριθώ! Ιδού, λοιπόν, ένα ερωτικό έντυπο υψηλής αισθητικής και άποψης, ικανό να αναδείξει.... το σκυλί μέσα σας!

Το "Doggie Style" απευθύνεται σε κόσμο με εκλεπτυσμένα γούστα. Ο σκύλος σας θα ενθουσιαστεί και θα σας κάνει ρημαδιό το σπίτι, αναζητώντας απεγνωσμένα τις μοναδικές σκύλες-μοντέλα που κοσμούν τα αποκαλυπτικά σαλόνια του περιοδικού. Celebrities σε paparazzi photos και amateur κορίτσια της διπλανής πόρτας, σε πόζες ικανές να σας φέρουν αλλεπάλληλους οργασμούς. Φετίχ για όλα τα γούστα. Doggie webcams. Μικρές αγγελίες με απόλυτη εχεμύθεια. Και αυτή η σκυλίσια μυρωδιά που τόσο εξιτάρει. 

Στο συγκεκριμένο τεύχος ξεχωρίζουν σε παγκόσμια αποκλειστικότητα γυμνές φωτογραφίες της Λάσι (από τις διακοπές της στην Μύκονο), παρελαύνουν σκυλίτσες-μαθήτριες από την ξαναμμένη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου, ενώ δίνονται δώρο τρία διαφορετικά δείγματα μυρωδιάς, η κάθε μία από μια διαφορετική σκύλα. Απλά ξύνετε την επιφάνεια και αφήνεστε στην θαλπωρή οσμών ικανών να ταράξουν τα πλέον απόκρυφα σας ένστικτα...

8 - "Ανακουφίζομαι". Το περιοδικό που σας ξαλαφρώνει.

Αααχ. Τίποτα καλύτερο από την άφεση στην ήρεμη γαλήνη των βιολογικών λειτουργιών. Και δεν είναι κρίμα, μία από τις βασικότερες ανάγκες κάθε ύπαρξης σε αυτόν τον κόσμο, κάτι που απασχολεί ολάκερο τον πλανήτη σε καθημερινή βάση, να μην έχει ένα δικό του, αποκλειστικό περιοδικό? Μιλάμε για μία εκ των βασικών συνιστωσών της ύπαρξης μας! Ντροπή και αίσχος που δεν υπήρξε ποτέ ως τώρα κάποιο έντυπο, μα ποτέ δεν είναι αργά! 

Ιδού, λοιπόν, το περιοδικό "Ανακουφίζομαι"! Τώρα πια μπορούμε να νιώσουμε ανακούφιση...

Τα πολλά λόγια είναι περιττά, θαρρώ. Ανάμεσα σε άλλα δεσπόζει το άρθρο "30 και 1 πρωτότυπα μέρη για να Ανακουφιστείτε" (μεταξύ άλλων, η ντουλάπα του γείτονα, το ψυγείο με τα τρόφιμα στο σούπερ-μάρκετ, η καρέκλα ενός δημοσίου υπαλλήλου και τα ρούχα του καλύτερου σας φίλου - ενώ τα φοράτε ακόμα), περιγράφεται η δραματική ιστορία μιας κουράδας (που κατέληξε να γίνει επαγγελματίας πολιτικός) και διεξάγεται ένα μοναδικό ψυχοσωματικό τεστ με θέμα: "Δείξε Μου Το Σκατό Σου Να Σου Πω Ποιός Είσαι".

Φυσικά οι σελίδες του περιοδικού είναι κατασκευασμένες από γνήσιο χαρτί τουαλέτας, ώστε να το αξιοποιήσετε στο έπακρο κατά το πέρας της ανάγνωσης του! 

9 - "All Day TV". Για τον γνήσιο τηλεθεατή.

Τα πολλά λόγια εδώ είναι περιττά! Το ίδιο το περιοδικό επιλέγει στο εξώφυλλο του να είναι λιτό και περιεκτικό! Ιδού, κύριοι, το "All Day TV"! Όχι, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με ένα ακόμα περιοδικό για την τηλεόραση, στον σωρό των ήδη υπάρχοντων! Το "All Day TV" συνιστά το κατεξοχήν τηλεοπτικό περιοδικό, το μόνο που χρειάζεται να υπάρχει, το μόνο που γνωρίζει που έγκειται η αληθινή ουσία των περιοδικών του είδους του! Δεν είναι το πρόγραμμα της εβδομάδας, δεν είναι οι σταρ, δεν είναι τα κοσμοπολίτικα νέα, όχι!

Η ουσία έγκειται στους αναγνώστες, τους αληθινούς ήρωες της οθόνης. Και για του λόγου το αληθές, το μεγάλο αφιέρωμα: "Ο Τέλειος Αναγνώστης Μας", το οποίο και δεσπόζει σαν θέμα του εξώφυλλου. 

Κλείνοντας...

Αυτά λοιπόν ήταν τα πολύ ιδιαίτερα περιοδικά μας, σε παγκόσμια αποκλειστικότητα! Πολύ σύντομα θα δείτε πολλούς, αν όχι όλους από τους πάνω τίτλους, να κοσμούν τα περίπτερα της γειτονιάς σας - κάτι λογικό, καθώς μιλάμε για έντυπα που αναμένεται να κάνουν θραύση. Μη ξεχνάτε όμως, τα είδατε πρώτοι εδώ!

Ως εμπνευστής τους λοιπόν, δε μπορώ παρά να κλείσω με το περιοδικό που θεωρώ ανώτερο όλων. Περισσότερο ρεαλιστικό από το"Δεν Έχω Μία", πιο κολλητικό από το "All Day TV", ευαισθητοποιημένο όσο το "Χυλόπιτα", μέσα στα πράγματα όσο το "OUT", ανάλαφρο όσο το "Ανακουφίζομαι" και πικάντικο όσο το "Doggie Style"!

To ακόλουθο περιοδικό κατέχει εξάλλου το μοναδικό προνόμιο να κυκλοφορεί και σε διαδικτυακή μορφή, μεταμφιεσμένο ύπουλα ως ένα ιστολόγιο - κοινώς, Blog. 

Mέχρι την επόμενη φορά, να περνάτε όμορφα!