Μια... Εναλλακτική Ματιά στο Facebook!

~

Facebook. Ιερές λέξεις, αβυθομέτρητο το νόημα. Αναμφισβήτητα ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά αγαθά του διαδικτύου, ένας χώρος μεστός νοήματος και ουσίας, που κατόρθωσε σε λίγα μόνο χρόνια να μεταμορφώσει τη ζωή μας. Κάποτε λέγαμε πως το ίντερνετ αλλοτριώνει τις ανθρώπινες σχέσεις, πως μας απομακρύνει μεταξύ μας, πως μας εντάσσει σε έναν εικονικό ψηφιακό κόσμο... Ω, σε πόση πλάνη αρμενίζαμε, σαν μικροσκοπικά καράβια με προορισμό χαμένο, μέσα στις θάλασσες της άγνοιας!

Το facebook έβαλε τα πράγματα στη θέση τους. Το facebook μας φανέρωσε τα ύψη του μεγαλείου του, τα βάθη της ουσίας του. Και εμείς ακολουθήσαμε, με σκυμμένο το κεφάλι, ψέλνοντας ευχαριστίες, με τρεμάμενα τα χείλη. Ναι, facebook, είχες δίκιο. Είσαι τελικά απαραίτητο για μας. Είσαι το άλας στην κατά τ' άλλα άνοστη ζωή μας. Είσαι το χρώμα στην γκρίζα μας σελίδα. Είσαι η φαντασία που έγινε πραγματικότητα. Είσαι η αλυσίδα που μας ενώνει όλους σε έναν αδιάσπαστο δεσμό, είσαι το νέο συλλογικό μας ασυνείδητο! Είσαι το πρώτο πράγμα που θα δούμε με τον ερχομό της μέρας, το τελευταίο πριν αφεθούμε στην αγκαλιά της νύκτας. Μερικές φορές σε βλέπουμε και στα όνειρα μας.

Σ' αγαπάω facebook. Σε αγαπάω γιατί επιτρέπεις στους ανθρώπους να γίνονται καλύτεροι. Και η ταπεινή αυτή ανάρτηση είναι ένα μικροσκοπικό δείγμα της αγάπης μου για σένα, μια ασήμαντη προσφορά, μια ντροπαλή ερωτική εξομολόγηση. Απλώνω τα χέρια μου σε σένα, θέλω μόνο να σε νιώσω άλλη μια φορά. Να δω τα τελευταία posts των friends μου. Να γελάσω με τα lol τους. Να μελαγχολήσω με τα μηνύματα τους για το νόημα της ζωής... Να τραγουδήσουμε όλοι μαζί με τα βίντεο από το youtube... Να θωπεύσω το ποντίκι με την ένδειξη στο like, να κάνω με αποφασιστικότητα και ήρεμη ηδονή κλικ πάνω στο χεράκι με το thumbs up...! Να αναδιφήσω στα όρια του χρόνου, αναζητώντας τους καλύτερους μου φίλους, εκείνους τους παλιούς, από τα χρόνια του δημοτικού, με τους οποίους για κάποιον άδικο λόγο η ζωή μας χώρισε... Όχι πια όμως, όχι πια!

Θέλω να ψηλαφίσω ενδελεχώς την ανθρώπινη εμπειρία κάνοντας share σε καθετί γνήσιο και όμορφο...  Εκείνη την φωτογραφία, ή αυτό το σχόλιο που με άγγιξε στα τρίσβαθα της ψυχής μου. Θέλω να γελάσω, να γελάσω όσο δε γέλασα ποτέ και να αποκαλύψω την ευτυχία μου στον κόσμο όλο με άπειρα εμότικονς που ξεκαρδίζονται στο ένα δίπλα στο άλλο! Θέλω να βλέπω συνεχώς την κόκκινη ένδειξη με τον αριθμό πάνω αριστερά στα notifications, ένδειξη που φανερώνει πως υπάρχουν εκεί έξω άνθρωποι που με σκέφτονται, που ενδιαφέρονται για μένα, κάνοντας μου likes, γράφοντας μου σχόλια - ίσως κιόλας να μου στέλνουν friend requests!!! Αυτή τη στιγμή πληκτρολογώ με τρεμάμενα τα χέρια facebook. Τρέμω όποτε σε σκέφτομαι.

Θέλω να ξέρεις πως όσα γράψω σήμερα τα κάνω από αγάπη. Μη με παρεξηγήσεις. Ούτως ή άλλως, σε σένα πάλι θα γυρίσω, στη δική σου αγκαλιά, θα αφεθώ να με νανουρίσουν οι απαλοί γαλαζόλευκοι σου τόνοι, και λίγο πριν με αγκαλιάσει ο Μορφέας, λίγο πριν παραδοθώ στον κόσμο των ονείρων, θα πατήσω ένα ακόμα like....

[Προσοχή: Η σημερινή ανάρτηση διαβάζεται σε συνδυασμό με τις εικόνες της! Κάνετε κλικ στις εικόνες, ανοίγετε τις σε ξεχωριστό παράθυρο και διαβάζετε τις, παράλληλα με το κείμενο!]

O φετιχισμός του like


Κάποια μέρα ερευνητές θα αποδείξουν πως η κίνηση του να πατάς "like" απελευθερώνει άφθονα ποσά ηλεκτροχημικής ενέργειας που μεταβαίνουν κατευθείαν στον εγκέφαλο, παρέχοντας μας ικανοποίηση και αίσθημα πλήρωσης - είναι η ίδια αίσθηση που νιώθουμε όταν έχουμε γίνει μέρος σε κάτι μεγάλο, η αίσθηση της συμμετοχής στο Όλο! Θα έλεγε κανείς πως είναι εθιστικό, σαν το ωραιότερο έδεσμα, σαν ένα τσιγάρο, σαν το νέκταρ των θεών.

Δεν αρκεί να πατάμε like σε σχόλια ή post των φίλων μας. Η πραγματική ηδονή επέρχεται όταν κάνουμε like στον ίδιο μας τον εαυτό! Το like είναι το επιστέγασμα της κίνησης, η τελική σφραγίδα, η υπογραφή αν προτιμάτε. Δείτε για παράδειγμα την κάτω φωτογραφία. Η Litsa Loulouditsa Fraoulitsa μόλις έχει ποστάρει ένα πολύ αγαπημένο της τραγούδι από το youtube. Δεν αρκεί αυτό όμως για να δείξει τον ενθουσιασμό της. Χρειάζεται να πατήσει like στο ίδιο της το post.

Ωστόσο ακόμα και αυτό δεν είναι αρκετό. Η Litsa Loulouditsa Fraoulitsa θα κάνει εξίσου like στα σχόλια της, στο ένα μετά το άλλο. Το γεγονός πως μόνο αυτή ασχολείται δεν έχει σημασία. Αρκεί που το απολαμβάνει, και όλος ο κόσμος την βλέπει να το απολαμβάνει.

Σα να βαράς μαλακία μπροστά σε κοινό ένα πράγμα.



Ένα like ποτέ δεν είναι αρκετό...



Ας λέμε τα πράγματα με το όνομα τους. Όση ηδονή μας παρέχει το πάτημα του like, άλλη τόση (και περισσότερη) αντλούμε από τα likes των άλλων σε δικά μας post! Κάποτε αποκαλούσαμε ευτυχείς τους ανθρώπους με πλειάδα φίλων στη ζωή τους. Τώρα όμως η ευτυχία ορίζεται από την πληθώρα των likes που σου κάνουν οι φίλοι του facebook! Ευτυχισμένοι ας είναι όσοι δέχονται πολλαπλά likes κάθε μέρα! Ω, θεέ της ηδονής, σκόρπισε το κόκκινο κρασί σου στις ανοιχτές μου χούφτες, άφησε με να χαθώ μέσα σε μια θάλασσα από κόκκινα notifications, έναν ωκεανό από likes, άσε με να γευτώ την θαλπωρή του!

Το facebook θα προνοήσει γι' αυτό, να είστε βέβαιοι. Θα κάνει τα πάντα προκειμένου να παρέχει ακόμα περισσότερη ικανοποίηση στους διψασμένους για likes χρήστες του. Ένα καλό πρώτο βήμα γι'αυτό θα είναι η δυνατότητα να κάνουμε like... στα like των αλλονών! Για σκεφτείτε, από τη στιγμή που μας ικανοποιεί να βλέπουμε πως κάποιος έκανε like σε post δικό μας, γιατί να μη μπορούμε να φανερώσουμε αυτή την ικανοποίηση μας κάνοντας με τη σειρά μας like στο like του?

Δε πιστεύετε πως θα μπορούσε να γίνει? Παρακαλώ, δείτε την κάτω εικόνα.

Όπως είναι φανερό από την φωτογραφία, ο χρήστης Όθωνας Καραμπουτάκης ο Τρίτος (ας πούμε οτι είστε εσείς αυτός, εξ' ου και το δεύτερο πρόσωπο στην εικόνα) ικανοποιήθηκε με το like του φίλου του στο βίντεο που πόσταρε. Του εμφανίζεται δίπλα λοιπόν η επιλογή να κάνει like στο like του φίλου, και φυσικά ανταποκρίνεται στο κάλεσμα. Ο φίλος με τη σειρά του χάρηκε που ο Όθωνας έκανε like στο like του και κάνει με τη σειρά του like στο like του like.

Φυσικά αυτό μπορεί να συνεχίσει στον αιώνα τον άπαντα. Γιατί ένα like ποτέ δεν είναι αρκετό!


Ας εμπλουτίσουμε τη ζωή μας: Beyond the Realm of Likes...


Πόσες φορές δεν έχεις αισθανθεί πως ένα κοινότυπο like δεν ανταποκρίνεται στον πλούτο των συναισθημάτων σου για ένα post? Υπάρχουν τόσα είδη post και σε όλα η ίδια, τυπική επιλογή του like! Πόσο όμορφο θα ήταν να μας παρέχονταν ακόμα περισσότερες επιλογές! Ακόμα και το ωραιότερο κρασί κάποια στιγμή χρειάζεται την ποικιλία του! Θέλετε ποικιλία με αλλαντικά, με τυριά, δεν έχει σημασία, το θέμα είναι πως πρέπει να εμπλουτίσουμε την αξιολόγηση των post και να προχωρήσουμε πέρα από το like, σε καινούργια, άγνωστα μονοπάτια! Χρειάζεται να γίνουμε θαλασσοπόροι και να αρμενίσουμε σε νέες θάλασσες, μόνο έτσι θα ανακαλύψουμε τους αληθινούς θησαυρούς που κρύβονται στα βάθη του facebook...

Το facebook είναι όπως το μυαλό. Όπως είχε πει ο Einstein, χρησιμοποιούμε μόνο ένα μικρό κομμάτι του, ωστόσο μπορούμε τόσα περισσότερα! Παρουσιάζω μια πρόταση λοιπόν που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο στο facebook, για να κάνει το επόμενο του βήμα, ένα βήμα πιο κοντά στην ενηλικίωση, ένα βήμα πιο κοντά στην εντελέχεια.....

Ας δούμε λοιπόν ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον post του χρήστη Vasillis TheMan. Όπως βλέπετε, ο Vasillis TheMan μας ενημερώνει για το φαγητό που έφαγε σήμερα.

Όπως αναμενόταν, ένα τόσο ουσιώδες post αποκόμισε άφθονα likes, όπως παρατηρούμε στην επόμενη εικόνα, ανάμεσα στα οποία και το δικό σας like. Μισό λεπτό όμως, τι είναι αυτή η υποσημείωση στο κάτω μέρος του post?

"Would you like to grade this post?". Ασφαλώς και θα ήθελα! Πατώντας κλικ στο "yes", μεμιάς σου αποκαλύπτονται άφθονες, νέες επιλογές, έτσι ώστε να μπορέσεις να αξιολογήσεις το post του Vasilli TheMan και στη συνέχεια να συγκρίνεις με την αξιολόγηση των υπολοίπων friends! Ένας νέος κόσμος έχει ξανοιχτεί, τώρα πια μπορείς να ασχολείσαι με τις ώρες με τα post των άλλων και εκείνοι με τα δικά σου, και η αξιολόγηση σας επιτέλους θα αποκτήσει βάθος και περιεχόμενο!

Η ακόλουθη εικόνα φανερώνει τον τρόπο της αξιολόγησης. Όπως παρατηρείτε, σου εμφανίζεται μια κλίματα "ποιότητας του like", από το 0 ως το 10, με το "0" να σημαίνει πως το like σου συνεπάγεται "ικανοποιητικό post" και το "10" να σημαίνει πως το like σου συνεπάγεται "τέλειο, απίθανο, εκπληκτικό post". Στην περίπτωση που μελετάμε, όπως βλέπετε από την εικόνα, επιλέξατε τον βαθμό "6" για το post του Vasilli TheMan.

Αυτό όμως είναι μόνο η αρχή. Στη συνέχεια σου παρέχεται η δυνατότητα να εκφράσεις τα πλήρη συναισθήματα σου για το post. Πως, με ρωτάτε. Μα πως αλλιώς, αν όχι με τη χρήση των εικονιδίων που περιλαμβάνουν τη λέξη "συναίσθημα" στο όνομα τους: τα emoticons! Μπορείτε λοιπόν να επιλέξετε από μια λίστα με emoticons εκείνο που εκφράζει περισσότερο τα αισθήματα σας για το post.

Στη συνέχεια, ο βαθμός σε συνδυασμό με το emoticon, σχηματίζουν ένα "προφίλ αξιολόγησης" για σας, το οποίο πάντα μπορείτε να συγκρίνετε με τα προφίλ των άλλων - το ίδιο φυσικά μπορεί να κάνει και ο δημιουργός του αρχικού κειμένου, Vasillis TheMan, ο οποίος θα αντλήσει πολύτιμες πληροφορίες για την αξία του post του.

Γιατί όμως να μη πάει ακόμα παραπέρα η δυνατότητα αξιολόγησης? Θα μπορούσατε ας πούμε να επιλέξετε ένα χρώμα που θεωρείτε πως ταιριάζει με το ποστ του Vasilli TheMan. Τέλος, σας παρέχετε η επιλογή να δείτε έναν απλό, κατανοητό πίνακα με στατιστικές σχετικά με την αξιολόγηση τη δική σας και των άλλων μαζί, έτσι ώστε να γνωρίζετε πόσα κοινά και πόσες διαφορές είχε η άποψη σας.

Κάπως έτσι ξεφεύγουμε από την τυπική αξιολόγηση του like και ένα ουσιώδες post όπως "έφαγα μπριζόλα σήμερα", εκτοξεύεται σε μια άλλη διάσταση....


Παντού Μαζί


Όταν αγαπάς πολύ θες να είσαι συνέχεια μαζί με το αντικείμενο της αγάπης σου. Οι φορητοί υπολογιστές (τα laptop), όσο και τα i-phones σου παρέχουν πλέον τη δυνατότητα να μην αποχωρίζεσαι ποτέ το ποθητό σου facebook, όπου και αν βρίσκεσαι! Και δεν υπάρχει ωραιότερο πράγμα από το να δηλώνεις στο facebook που βρίσκεσαι κάθε στιγμή!

Μπορεί να έχεις βγει σε μια καφετέρια το βράδυ, ή να έχεις πάει τρεις μέρες εκδρομή κάπου. Πρέπει να το ανακοινώσεις στο facebook. Το facebook θέλει να τα ξέρει όλα. Είναι όπως ένας στοργικός πατέρας, ο οποίος σε ρωτάει "που θα βγεις απόψε βράδυ" και εσύ του απαντάς με ειλικρίνεια, με μάτια που ξεχειλίζουν φως. Είναι όμορφο να γνωρίζουν οι πάντες που πηγαίνεις και τι κάνεις, στις μεγάλες οικογένειες δε χωράνε μυστικά, μόνο λαμπυρίζει η Αλήθεια σαν Φάρος σε σκοτεινές θάλασσες...

Ως τώρα υπήρχε η δυνατότητα στο facebook να ανακοινώνεται αν έχεις πάει σε κάποιο μέρος έξω, το οποίο διαθέτει σύνδεση στο διαδίκτυο. Ο "τάδε" βρίσκεται στο "τάδε" μέρος αυτή τη στιγμή, ξεπροβάλλει η ανακοίνωση στο προφίλ σου, πολύτιμη γνώση για όλους όσους τη δουν.

Γιατί όμως να μην επεκταθεί ακόμα παραπέρα αυτό? Δεν είναι κρίμα για το ίδιο μας το σπίτι ας πούμε να μην έχουμε ανακοινωθέντα ως προς το τι κάνουμε και που βρισκόμαστε κάθε στιγμή που περνάει? Γιατί να ζούμε στη αιώνια τη σκιά? Θα μπορούσαν να προσαρμοστούν αισθητήρες σε διάφορα μέρα του σπιτιού μας που θα είχαν σύνδεση με το διαδίκτυο και θα ενημέρωναν τον κόσμο του facebook για την κάθε κίνηση μας. Με αυτόν τον τρόπο όλοι θα γνώριζαν τι πράττουμε κάθε στιγμή και εμείς θα ξέραμε τα πάντα για όλους! Πόσο πιο κοντά θα νιώθαμε ο ένας με τον άλλον, πως θα θρυμματίζονταν τα τείχη της αποξένωσης!

Ας δούμε την ακόλουθη χαρακτηριστική εικόνα του χρήστη Giorgou Konstantinou. O φίλος μας λοιπόν δεν αποχωρίζεται ποτέ το laptop του, πόσο μάλλον το facebook. Και εκείνο ανταποδίδει την αγάπη με το να κρατάει ενήμερους τους friends για κάθε του κίνηση. Ήρθε λοιπόν η ώρα ο Giorgos να πάει στην τουαλέτα. To facebook ασφαλώς δε μπορεί παρά να το ανακοινώσει. Giorgos Konstantinou is at Toilet, Home. Οι φίλοι σαφώς μπορούν να σχολιάσουν ελεύθερα.

Κάπως έτσι θα μπορούσαμε να βλέπουμε δεκάδες ανάλογα ποστ την ημέρα, για όλους τους φίλους μας! (και αν σκεφτούμε πόσες φορές πηγαίνει στην τουαλέτα την ημέρα ο καθένας, εκατοντάδες ποστ!). Γιατί το facebook μας φέρνει μεν κοντά, μπορούμε όμως ακόμα περισσότερο!

Σ' Αγαπάω


Αχ, η αγάπη. Ο έρωτας. Είναι πάντα εκεί, ξέρετε, μας περιμένει όλη την ώρα, δεν έχουμε παρά να ανταποκριθούμε στο κάλεσμα του... Ακούστε, τώρα δα, πως σας σιγοψιθυρίζει, πως ψελλίζει με βραχνή φωνή στο αυτί σας: "άκουσε με, αγάπησε με, μη με αφήνεις μόνο"....

Και εσείς οφείλετε να ανταποκριθείτε στο μονάκριβο του κάλεσμα.... Κάθε μέρα, όσο πιο πολύ γίνεται. Γιατί ο έρωτας θέλει δύο, είναι μια πράξη ένωσης, η δράση που γεννάει την αντίδραση... Και αν το δεύτερο πρόσωπο απουσιάζει (κάτι που έχω την αίσθηση πως συμβαίνει, γιατί αλλιώς γιατί να χαραμίζετε τον χρόνο σας διαβάζοντας αυτό εδώ το blog), τότε μπορείτε απλά να απευθυνθείτε στον... εαυτό σας. Ας αναλάβει η παλάμη σας τον ρόλο της νύφης, και ο "καλός σας φίλος εκεί κάτω" τον ρόλο του γαμπρού, και ας ενώσουν τις δυνάμεις τους σε κάτι ξεχωριστό και όμορφο...

Μη ξεχνάτε όμως. Το facebook οφείλει να είναι εκεί. Οφείλει να είναι πάντα εκεί. Είναι κρίμα τέτοιες πράξεις αγάπης να μένουν κρυφές από το κοινό! Με την ίδια λογική των αισθητήρων λοιπόν που θα βρίσκονται διασκορπισμένοι στα διάφορα σημεία του σπιτιού, το facebook θα είναι εξοπλισμένο με μια δυνατότητα να παρουσιάζει με τη μορφή post κάθε κίνηση σας μπροστά στον υπολογιστή, η οποία ασφαλώς θα είναι ανοιχτή στα σχόλια και τα likes του κοινού. Από τον σχολιασμό διάφορων σοβαρών άρθρων σε διαδικτυακές εφημερίδες μέχρι την... αγαπησιάρικη πράξη που περιγράψαμε.

Όπως για παράδειγμα ο φίλος μας στην ακόλουθη φωτογραφία, με το όνομα Lefteris Poulopoulos. Θα μπορούσε να είναι ένας από μας, γι'αυτό και τον αγαπάμε.

Πρόσκληση για ένα ξεχωριστό Event


Όλοι έχουμε δεχτεί προσκλήσεις για events. Ασφαλώς όσο πιο δημοφιλείς είμαστε, τόσο περισσότερες προσκλήσεις δεχόμαστε, γιατί αλλιώς γιατί να ασχοληθούν μαζί μας εξαρχής. Γνωρίζουμε πως με ένα απλό κλικ μπορείς να στείλεις την ίδια πρόσκληση σε όλες τις επαφές σου, ο αιώνια γκαντέμης όμως για κάποιο λόγο δε θα λάβει την πρόσκληση που έλαβαν όλοι οι άλλοι. Και θα νιώθει πάλι μόνος και εγκαταλελειμμένος.

Πόσο γελοίες και αναχρονιστικές αλήθεια ήταν εκείνες οι παλιές προσκλήσεις που δίναμε χέρι με χέρι! Για κάποια γενέθλια ας πούμε, για ένα πάρτυ, κάποια εγκαίνια, μια παρουσίαση ή έναν γάμο. Και πόσο ξεπερασμένος τρόπος προβολής είναι εκείνος της αφίσας! Και στη μία και στην άλλη περίπτωση διαμεσολαβούσαν ανόητοι παράγοντες όπως "υλικά", "artworks", "φάκελοι", "γραπτά μηνύματα στο χέρι", "επαφή πρόσωπο με πρόσωπο" (για να δώσεις την πρόσκληση) και άλλα τέτοια πρωτόγονα. Πως γίνεται να συγκριθούν οι πιθηκίσιες τούτες μέθοδοι με την κομψότητα ενός απλού κλικ! - με ένα κλικ στέλνεις την ίδια πρόσκληση σε εκατοντάδες κόσμου, εκεί που παλιά απευθυνόσουν σα καραγκιόζης στον κάθε έναν ξεχωριστά - και έπρεπε να ακούς τις δικαιολογίες τους μέσα σ' όλα.

Δεν έχει σημασία αν τους μισούς από αυτούς τους εκατοντάδες δεν τους γνωρίζεις παρά ελάχιστα (αρκετούς ίσως και καθόλου). Ούτε έχει σημασία πως εκείνοι μπορεί να "ενοχληθούν" βλέποντας τη μία άκυρη πρόσκληση μετά την άλλη, για events που δεν τους ενδιαφέρουν, απλά και μόνο γιατί είχαν την τύχη να συμπεριλαμβάνονται στο απρόσωπο πλήθος των friends σου. Όχι, σημασία έχει μόνο το γεγονός πως η πρόσκληση θα πάει παντού, θα την δει και ο κάθε άσχετος - και έτσι η προσωπική άλλοτε πρόσκληση αποκτά χαρακτήρα διαφήμισης.

Διάλογος φίλων: "Γιατί δεν ήρθες στο live της μπάντας μου τις προάλλες???"
"Δώσατε live?? Μα δε με κάλεσες!"
"Πως δε σε κάλεσα. Σου έστειλα πρόσκληση για event στο facebook, και συ δεν μπήκες καν στον κόπο να ασχοληθείς, να πατήσεις έστω ένα "maybe attending"! Και σε θεωρούσα κολλητό!"

Ό,τι ισχύει για τις ομαδικές προσκλήσεις ισχύει ασφαλώς και για τα ομαδικά μηνύματα. Τα γνωρίσαμε πρώτη φορά με τις ευχές στα κινητά τηλέφωνα: Γιατί να μπαίνεις στον κόπο να λες "χρόνια πολλά, καλή χρονιά" στον κάθε φίλο σου ξεχωριστά με τον ερχομό του νέου χρόνου, όταν μπορείς απλά να στείλεις ένα ομαδικό μήνυμα σε όλους μαζί! Έτσι λοιπόν μια χρονοβόρα άλλοτε διαδικασία μπορεί να γίνει σε λίγα μόνο δευτερόλεπτα! Η τεχνολογία επιτέλους μας απαλλάσσει από την άβολη και άγαρμπη συχνά επικοινωνία ένας με έναν!

Θα ήταν καλό ωστόσο να οργανώνονταν events τέτοια που δε θα μας απασχολούσε καθόλου το "απρόσωπο" της υπόθεσης και τα οποία θα μας έφερναν όντως "πιο κοντά". Για παράδειγμα ένα ομαδικό σεξουαλικό όργιο, όπως βλέπετε στην ακόλουθη φωτογραφία! Στην προκειμένη περίπτωση οι τρεις επιλογές "yes, attending", "maybe attending" και "not attending" δεν επαρκούν. Χρειάζεται η συμπληρωματική τέταρτη επιλογή: "Of Course I'm Attending, Are you Fucking Stupid? :DDD"

Μία λέξη, χίλια νοήματα



To facebook (και όλα τα κοινωνικά δίκτυα) απενεχοποιούν το κείμενο από την ανάγκη να φέρει κάποιο νόημα, ή να συνδέεται με ορισμένη λογική. Κάθε άλλο, ο καθένας πια μπορεί να εκφραστεί με όποιο τρόπο επιθυμεί, χωρίς να απαιτεί να γίνεται κατανοητός από τους άλλους. Αρκεί που συμμετέχει και αυτός στο ομαδικό αυτό πάρτυ. Το ίντερνετ είναι δημοκρατικό. Η παραρολογία του καθένα λαμβάνει ίσο χώρο εκπροσώπησης με την απόπειρα κάποιου να γράψει κάτι σοβαρό.

Φανταστείτε τι θα συνέβαινε αν υπήρχε το facebook στα χρόνια τα παλιά και το χρησιμοποιούσαν τακτικά ακόμα και οι εξέχουσες μορφές των γραμμάτων και των επιστημών. Σκεφτείτε για παράδειγμα να είχε facebook ο Einstein (τον οποίο ήδη αναφέραμε). Όταν θα του ερχόταν, μετά από χρόνια σκληρής δουλειάς, η εκπληκτική σύλληψη της θεωρίας της Σχετικότητας, δε θα μπορούσε να αντισταθεί στον πειρασμό να την ανακοινώσει πρώτα στο facebook! Κατά πάσα πιθανότητα όμως το αποτέλεσμα θα ήταν κάπως έτσι:

Αν είχε facebook ο Πικάσο τα καινοτόμα έργα που θα πόσταρε (σε φωτογραφίες) θα μάζευαν μικρότερο αριθμό likes σε σχέση με την φωτογραφία μιας λαχταριστής σοκολάτας. Αν είχε facebook ο Καβάφης, λίγοι θα έκαναν share τα ποιήματα του - οι περισσότεροι θα προτιμούσαν να μοιραστούν το link εκείνης της ξεκαρδιστικής φωτογραφίας που παρομοιάζει τον Bono με γουρούνι. Αν είχε facebook ο Marx, πρώτος o Engels θα πατούσε like στα κείμενα του. Μαζί με ορισμένους ακόμα ανθρώπους των γραμμάτων θα οργάνωναν event με τίτλο "Πρώτη Εργατική Διεθνής", θα καλούσαν άφθονο κόσμο να συμμετάσχει, και το event αυτό θα καταλάμβανε ίσο χώρο στα notifications των προσκαλεσμένων, μαζί με εκείνο το event για νυχτερινό έξαλλο πάρτυ, το event για τα εγκαίνια του νέου καταστήματος με είδη μπάνιου και το event για την πρεμιέρα της νέας ταινίας του Ρουβά. Οι περισσότεροι λοιπόν απλά θα προσπερνούσαν το νέο αυτό event, όπως κάνουν για όλα τα υπόλοιπα.

Οι μεγάλοι συγγραφείς θα πόσταραν αποσπάσματα από τα νέα έργα τους πρώτα στο facebook και το twitter. Μερικοί προσκολλημένοι στα παλιά μπορεί να διατηρούσαν τα δικά τους blogs και να μοιράζονταν απλά το link, ωστόσο ακόμα και στο blog τους θα αναγκάζονταν να προσαρμοστούν στους καιρούς. Τέρμα στα ατελείωτα, μακροσκελή κείμενα, ποιός διαβάζει τόσο μπροστά σε μια οθόνη εξάλλου. Λίγα λόγια και καλά.

Εδώ που τα λέμε ο Λόγος είναι κάτι που πρέπει να ξεπεραστεί. Φτάνει πια με τους δεινοσαυρισμούς και τις απαρχαιωμένες απόπειρες να ταυτιστούν όλα με κάποια ψευδεπίγραφη ατομικότητα! Λεφτεριά στα lol, τα rofl, τα wtf! Λεφτεριά στα greeklish! Blogs όπως αυτό που διαβάζετε πολύ απλά είναι tl;dr! (και αν δε ξέρετε τι σημαίνει, LOL, που ζείτε). Η εποχή μας ανάγει το σλόγκαν και την ομαδική ατάκα σε κοινό αγαθό, κείμενα και σχόλια που υπερβαίνουν την παράγραφο είναι ύποπτα για ακατάσχετη φλυαρία και πρέπει να καταργηθούν σιγά σιγά!

Το facebook κατανοεί αυτή την τάση, όπως κατανοεί τα πάντα. Ας αφεθούμε στην ήρεμη σοφία του. Γιατί να μπαίνεις στον κόπο να επιχειρηματολογήσεις για μια άποψη, γράφοντας ενδεχομένως ένα εκτενές κείμενο, τη στιγμή που ο άλλος θα ποστάρει δίπλα μια εικόνα με ένα σλόγκαν από κάτω, και μεμιάς θα συγκεντρώσει όλα τα βλέμματα του κόσμου? Δεν έχεις κατανοήσει ακόμα πως εκείνος που "δε λέει πολλά" είναι πάντα ο πιο μάγκας? Μπορεί βέβαια να μην έχει τίποτα να πει, ωστόσο οι άλλοι δεν το γνωρίζουν αυτό! Ποιός κοιτάζει την ουσία σε έναν κόσμο τόσο γοητευμένο από το φαινόμενο? Γιατί να αναλώνεσαι σε ατελείωτες προτάσεις ενώ μπορείς απλά με μια λέξη να συμπτύξεις τόσο νόημα? Δεν έχεις παρά να διαλέξεις από τη λίστα των ακόλουθων λέξεων, έχουμε για όλα τα γούστα: lol, rofl, btw, wtf, tl;dr, cu, bb, ftw, gtfo, imo, ily, lmao, omg, omfg, sfw, nsfw, ty, wb, zomg.

Μερικές εικόνες με σλόγκαν. Η κατάλληλη χρήση των πάνω λέξεων. Και αρκετά like. Και έχεις γίνει ένας από μας! Δε χρειάζεται να προσπαθείς για κάτι διαφορετικό!

Και fysika ta greeklish, ta opoia einai epanastatika giati katargoun to geloio ayto pathma tou shift & alt kathe treis kai ligo, mpros piso pera dothe, giati se telikh analysi de ginetai na postareis "lol" h "rofl" me ellhnikous xaraktires, de leei! Apo to na patas synexeia shift&atl loipon, kai na mperdeyesai kai na sou spane ta neura, grafe kai sy me greeklish na teleionoume, einai toso pio voliko. Eksalou de xriazete na ntrepesai gia tin orthografia sou pleon. Mporis na grapsis oso anor8ographa 8es ke kanis de tha katalavi ti diafora! (ektos apo ekinous pou diavazoun kai tous exoun vgei ta matia, ala xestikame gi'autous).

Είπαμε. Σημασία δεν έχει να γίνεις κατανοητός, ούτε να πασχίσεις να πεις κάτι ουσιώδες. Απλά να συμμετέχεις.

Μα την αλήθεια, πριν ξεκινήσω αυτή την ανάρτηση δεν ήξερα πως υπάρχει ταινία  "LOL".  Να δείτε ρε που μια μέρα το lol θα ξεπεράσει και το σήμα της ειρήνης σε αποδοχή από τον κόσμο και θα το στέλνουμε στο διάστημα ως εκπρόσωπο της ανθρώπινης κουλτούρας.

Καλημέρα. Καληνύχτα. Γεια. Ναι. Χαχα. Λολ.


Ας υποκριθούμε για λίγο πως δεν λατρεύουμε το facebook. Αν αυτό λοιπόν ήταν αληθινός (μη διαδικτυακός) τόπος, σίγουρα θα του ταίριαζε ένας πολυσύχναστος δρόμος με κίνηση και άφθονο πλήθος να μιλάνε μεταξύ τους. Θα συζητάνε με τον τρόπο που μιλάει ο κόσμος στον δρόμο, γρήγορα, φευγαλέα, συντομευμένα. Ίσως να έφερνε και σε ένα club, όπου ο κόσμος ξεδίνει χορεύοντας, έχοντας αφεθεί στους ρυθμούς της μουσικής. Που και που μπορεί να γίνεται και καμιά συζήτηση της προκοπής, αλλά χρειάζεται να ψάξεις αρκετά για να τη βρεις. Στο μεταξύ θα πρέπει να διασχίσεις δεκάδες post φίλων με "καλημέρες/καληνύχτες"  συνοδευμένα από ένα τραγούδι στο youtube, ακόμα περισσότερα post με αδιάφορα μηνύματα και πλήθος από lol και likes ή άλλα αντίστοιχα.

Επειδή όμως μας αρέσουν οι καινοτομίες δε μπορούμε να κάτσουμε με σταυρωμένα χέρια. Ας σεβαστούμε λοιπόν την αφελή εκείνη μειοψηφία που θα προτιμούσε "περισσότερη ουσία" από το facebook και ας ετοιμάσουμε μια πρόταση γι'αυτούς και μόνο. Ας δούμε το ακόλουθο σημαντικό post της φίλης μας Elenis Karvounitsas.

Εξαίσιο και άκρως χαριτωμένο το μήνυμα της φίλης μας! Πραγματικά τι πιο ενδιαφέρον για να δεις μπροστά σου ανοίγοντας το facebook, το πρωί που ξυπνάς. Ωστόσο ας υποκριθούμε για λίγο πως είμαστε από κείνους τους μίζερους γκρινιάρηδες που γυρεύουν "κάτι διαφορετικό". Επειδή μηνύματα όπως της φίλης μας ενέχουν τον κίνδυνο να συγκεντρώσουν σχόλια σαν αυτά που μας ενοχλεί να βλέπουμε, εκείνα τα μικρά, ανούσια, συντομευμένα σχόλια που απλώνονται μέχρι κάτω και χάνουμε τον χρόνο μας διαβάζοντας τα, σκεφτείτε να υπήρχε η δυνατότητα τα σχόλια σαν αυτά να κρύβονται αυτόματα ως spam!

Καταπληκτικό ε? Με αυτόν τον τρόπο δε θα χρειάζεται να βλέπουμε τη βλακεία του καθένα! Τα μικροσκοπικά μηνύματα θα κρύβονται αυτόματα και έτσι θα εμφανίζονται μόνο όσα έχουν μεγάλη έκταση!

Βέβαια αν αποκρύβονται μόνο τα μικρά σε έκταση μηνύματα, ενυπάρχει εδώ ένας άλλος κίνδυνος, για τον οποίο μάλλον το facebook δε μπορεί να κάνει τίποτα. Όπως υπάρχουν τα μικρά, ανούσια μηνύματα, έτσι μπορούν να υπάρξουν και τα... μεγάλα, ανούσια μηνύματα.

Το Πιο Γλυκό Κομμάτι της Ζωής Μας



Αντί να πουλάμε μούρη στο όνομα μιας υποτιθέμενης "άποψης", ας αφεθούμε στην γλυκιά αγκάλη των κοινωνικών δικτύων, ας αφήσουμε τα ίδια να μας καθοδηγήσουν και ας προσαρμόσουμε τους ρυθμούς της ζωής μας πάνω τους! Έλεγα πριν πως είναι όμορφο να μοιράζεσαι με τους φίλους σου στο facebook κάθε πτυχή της ζωής σου, για παράδειγμα, που βρίσκεσαι και τι κάνεις κάθε στιγμή της ημέρας. Γιατί να μη μοιράζεσαι και την ερωτική ζωή σου μ'αυτούς? Τους πόθους, τις επιθυμίες σου, τις αναμνήσεις, τα παθήματα, τα λάθη. Σαν μια όμορφη, μεγάλη σαπουνόπερα, πρωταγωνιστής της οποίας είσαι ο ίδιος!

Ήδη ανακοινώνουμε στον κόσμο αν "είμαστε σε σχέση" ή όχι. Ήδη ποστάρουμε τόσες και τόσες φωτογραφίες με τον/την αγαπημένο/μένη μας, μοιραζόμαστε στιγμές από τις διακοπές μας, φλερτάρουμε ανοιχτά μπροστά σε όλους, ανακοινώνουμε αν είμαστε θλιμμένοι ή όχι από κάποια απογοήτευση, ας πάμε κι ένα βήμα παραπέρα.

Θα σας μιλήσω για δύο φίλους μου. Ο ένας λέγεται Giorgos Ioannou. Ένας πολύ αξιόλογος νέος. Η άλλη λέγεται Κυριακή Ζουλιώτη (με ελληνικούς χαρακτήρες το όνομα της, όπως στο facebook). O Giorgos γνώρισε την Κυριακή και την ερωτεύτηκε. Μετά από άφθονο καιρό, πήρε την μεγάλη απόφαση και της έκανε πρόταση γάμου, γράφοντας στο προφίλ της, όπως μπορείτε να δείτε στην ακόλουθη φωτογραφία. Της πρόσφερε μάλιστα και μια υπέροχη φωτογραφία με γαμήλια δαχτυλίδια:

Δεκάδες τα likes, άφθονα τα συγκινητικά και ενθαρρυντικά σχόλια από τους κοινούς friends... Ναι, ήταν μια στιγμή από κείνες που η facebook κοινότητα ένωσε τα χέρια της και ήρθε πιο κοντά, αναστενάζοντας όλοι μαζί στον ρυθμό της αγάπης, νιώθοντας τις δονήσεις της καρδιάς... Όλοι περίμεναν με αγωνία την απάντηση της Κυριακής.

Μετά από κάποια ώρα η Κυριακή μπήκε στο facebook και είδε την πρόταση γάμου. Απάντησε στον Giorgo όπως θα δείτε ως εξής:

Δε πειράζει Giorgo! Υπήρξες αληθινός και αυτό μετράει! Να είσαι βέβαιος πως θα βρεθεί κάποια άλλη γυναίκα που θα κλέψει την καρδιά σου, και συ τη δική της! Και είθε σύντομα να σχηματίσεις event στο facebook με θέμα τον επικείμενο γάμο σου!



Look But Don't Touch


Θέλω τώρα να θίξω το ακόλουθο φαινόμενο: Κοπέλα, κατά πάσα πιθανότητα μεταξύ 16 και 36 χρόνων, η οποία έχει γεμίσει το προφίλ της με φωτογραφίες, σε άφθονες πόζες, κοιτάζοντας με νόημα την κάμερα, προσπαθώντας να επιλέξει εκείνη τη φωτογραφία που την κολακεύει περισσότερο, καθώς και εκείνη που θα τραβήξει περισσότερο τα βλέμματα.

Δεν περιγράφω κάτι άγνωστο ως τώρα. Πάμε λίγο παραπέρα. Η ίδια κοπέλα λοιπόν, αλλά ας πούμε πως τείνει να επιλέγει φωτογραφίες και πόζες που θα τις έλεγε κανείς... "προκλητικές". Βλέμμα γεμάτο νάζι, στυλ γατούλας, ελαφριά επέμβαση στο photoshop ώστε οι φωτογραφίες να δείχνουν ακόμα πιο "μοιραίες", και ασφαλώς τα πολλά ρούχα είναι περιττά. Φωτογραφίες με εσώρουχα και μαγιό προτιμούνται, ενώ οι φυσικές πόζες απορρίπτονται ως "ξενέρωτες". Το παν είναι να αναδεικνύεται όσο περισσότερη σεξουαλικότητα γίνεται.

Κάπως έτσι το facebook μετατρέπεται σε μια ατελείωτη πασαρέλα. Πάνω βαδίζουν με χάρη (επιτηδευμένη μεν, αλλά δε φαίνεται αυτό από το ίντερνετ) τα κορίτσια, η μία μετά την άλλη, και κάτω απομένουν να κοιτάζουν με το στόμα ανοιχτό οι... επίδοξοι μνηστήρες. Ποιός ξέρει, ίσως να τύχει σε αυτούς το λαχείο και η κοπέλα να γίνει δική τους. Τα κορίτσια στο μεταξύ εκστασιάζονται με τη σωρεία των likes και των αποθεωτικών σχολίων σε κάθε νέα, σέξυ φωτογραφία που ποστάρουν, και ο ναρκισσισμός ανεβαίνει στα ύψη.

Ως εδώ καλά. Όλοι φέρουμε τον ναρκισσισμό μέσα μας, εξάλλου σε ποιόν δεν αρέσει να βλέπει κώλους και βυζιά, δε κατακρίνω κάτι. Πάμε ακόμα παραπέρα όμως. Ας δούμε την ακόλουθη εικόνα, από το προφίλ μιας πολλά υποσχόμενης κοπέλας, με όνομα Nanaki Manaki Moraki.

Το Νανάκι, το οποίο παρεμπιπτόντως έχει δεκάδες φωτογραφίες σαν αυτή που έχει ποστάρει ως βασική, η μία να ξεχειλίζει σεξ και ηδονή περισσότερο από την άλλη, το Νανάκι που όπως βλέπουμε έχει κάτι χιλιάδες friends (και σε καθημερινή βάση δέχεται requests για νέα friendships), το Νανάκι μας ανακοινώνει πως είναι "δεσμευμένο"! Μπορείς να βλέπεις εν ολίγοις, αλλά δε μπορείς να αγγίξεις - ή αν αγγίξεις, θα γίνει χωρίς να το γνωρίζει το αγόρι μου. Ή αν το μάθει, απλά θα τον χωρίσω και θα πάω με σένα μετά, να γίνεις το νέο μου "In a relationship".

Και όσο κάποιοι άνθρωποι πασχίζουν να μοιραστούν κάτι ουσιώδες ή κάτι προσωπικό δικό τους στο facebook και στα κοινωνικά δίκτυα (για παράδειγμα ένας καλλιτέχνης που προσπαθεί να μοιραστεί τη δουλειά του, κάποιος άλλος που επιδιώκει να κοινοποιήσει ένα link σχετικό με την εξάπλωση του ρατσισμού, ένας τρίτος που εκφέρει μια άποψη πάνω σε ένα σημαντικό ζήτημα και περιμένει ορισμένη ανταπόκριση), κάποια "Νανάκια" εκεί έξω συγκεντρώνουν εκατοντάδες views, likes, friend requests και σχόλια με ρυθμούς πυροβόλου όπλου, χωρίς να έχουν κουνήσει το μικρό τους δαχτυλάκι σχεδόν.

Νανάκι, δε πας να γαμηθείς λέω εγώ.



Before Life... What?



Θα ήθελα να καταγγείλω πως το facebook δε σέβεται το μερίδιο εκείνο του παγκόσμιου πληθυσμού με θρησκευτικές ή φιλοσοφικές αντιλήψεις διαφορετικές από εκείνες των "δυτικών"! Πράγμα λογικό μια που οι κατασκευαστές του υπήρξαν δυτικής παιδείας οι ίδιοι, καταδικασμένοι να μοιράζονται τις ίδιες πλάνες με τους άλλους! Ας μπει πια ένα τέρμα στην ύπουλη διείσδυση των θρησκευτικών αντιλήψεων μιας μερίδας του πλανήτη στον υπόλοιπο κόσμο!

Σε τι αναφέρομαι, θα ρωτήσετε με απορία. Μα δεν έχετε παρά να κοιτάξετε το περίφημο "timeline" του facebook, το οποίο θέλει λίγο πολύ να το καθιερώσει στους πάντες, ακόμα και με το ζόρι. Το "χρονοδιάγραμμα" λοιπόν επιδιώκει να καλύψει όλα τα στάδια της ζωής του ανθρώπου, με τερματικό σταθμό - ή πιο σωστά, με αφετηρία - την ημερομηνία γέννησης του.

Το γίνεται όμως για εκείνους που πιστεύουν πως ενδεχομένως υπάρχει μια "άλλη ζωή" πριν τη γέννηση μας κύριοι? Τι κάνατε για εκείνους που πιστεύουν στον αιώνιο κύκλο της φθοράς και της γέννησης, εκείνους που προσμένουν στο κάρμα και την μετεμψύχωση? Για εκείνη τη μερίδα του παγκόσμιου πληθυσμού (η οποία κάθε άλλο παρά μικρή είναι!) δεν κάνουμε τίποτα κύριοι? Τηρούμε σιγή ισχύος? Ντροπή και αίσχος!

Ορίστε πως θα όφειλε να είναι ένα σωστό, πολιτικά ορθό timeline, το οποίο να σέβεται τις αντιλήψεις όσων δεν γεννήθηκαν στις μονοθεϊστικές κοινωνίες:

Όπως βλέπετε πριν τη γέννηση παρουσιάζεται ένα αναλυτικό (και καθόλου πολύπλοκο) διάγραμμα με όλες τις μεταβάσεις του πνεύματος, ενώ ταξιδεύει για να ανακτήσει την πολυπόθητη νιρβάνα... Κάνοντας κλικ σε κάθε ένα από τα ποικιλόχρωμα σημεία που βλέπετε στο διάγραμμα μπορείτε να μεταβείτε σε εναλλακτικά προφίλ, που συνδέονται με προγενέστερες μεταμορφώσεις του συγκεκριμένου user.

Ή κοιτάζεις να καλύψεις όλες τις πτυχές της ζωής του ανθρώπου ρε facebook (αυτής και των προηγούμενων ζωών), έχοντας ένα αληθινά ολοκληρωμένο timeline, η κοροϊδεύουμε. Αλλιώς μη μας πουλάς μούρη ότι είσαι "παγκόσμιο" και καλά, ενώ απλά αναπαράγεις τα γνωστά δυτικά στερεότυπα.

Βρωμερό φονταμενταλιστικό ψηφιακό γουρούνι.


Μίλησε, Μίλησε!


Τι ωραία που θα ήταν να γράφαμε όντως στο facebook από την ημερομηνία της γέννησης μας! Ταινίες όπως το "Truman Show" θα φάνταζαν ξαφνικά αφελείς μπροστά στην πραγματικότητα. Όλα τα γεγονότα της ζωής σου, οι έρωτες, οι επιτυχίες, το πρώτο φιλί, οι βαθμολογίες στο σχολείο, οι καυγάδες, οι φιλίες, η πρώτη σου δουλειά, τα ταξίδια σου, οι στεναχώριες, όλα θα ήταν συγκεντρωμένα στο facebook, σαν ένα πανέμορφο ψηφιακό, φωτογραφικό άλμπουμ.

Εκεί θα βρισκόσουν και ο ίδιος, ήδη από τη γέννηση σου.... Το facebook θα αποτύπωνε σε βίντεο τα πρώτα σου βήματα (άφθονα τα likes από συγγενείς και φίλους), την πρώτη μέρα στο σχολείο (με ξεχωριστό άλμπουμ στις φωτογραφίες), και φυσικά τις πρώτες σου λεξούλες, όπως βλέπουμε στην ακόλουθη φωτογραφία.... Και η μαμά θα ήταν η πρώτη που θα έκανε like και θα σχολίαζε συγκινημένη... :)

Για το Νόημα της Ζωής, Αναζητήστε τον Χρήστη υπ'αριθμόν 42322, Κάτοικο Αθηνών, ο Οποίος Πόσταρε Πριν 2 ώρες και 24 λεπτά στο Προφίλ του Σχετική φωτογραφία, Με Τοπίο Και Όλα


Λέω να κλείσω την διθυραμβική αυτή ανάρτηση με ορισμένα γλυκά, βαθυστόχαστα λόγια γύρω από τη ζωή, το νόημα της, τον άνθρωπο, την αγάπη, τη φιλία, τον έρωτα, ξέρετε, όλα εκείνα που μας αρέσει να ποστάρουμε στο facebook, κάνοντας συχνά share εικόνων που εντοπίζουμε σε άλλα site, με ορισμένες πιασάρικες φράσεις και ένα τοπίο ή μια ζωγραφιά από πίσω.

Όπως και σε τόσα άλλα έτσι και εδώ ισχύει ο... νόμος της πληθώρας πληροφοριών. Μια ψαγμένη φράση γύρω από τη ζωή και τον άνθρωπο αποκτάει εντελώς διαφορετική διάσταση όταν την βλέπουμε μόνη, απομονωμένη από άλλα ερεθίσματα, σε χώρο που να της ανήκει (για παράδειγμα αν την εντοπίσουμε σε κάποιο βιβλίο), σε σχέση με το να παρευρίσκεται στον ίδιο χώρο με δεκάδες ακόμα εικόνες-φράσεις σαν αυτή, καταμεσής φωτογραφιών με ζωάκια, τραγουδιών, σχολίων γύρω από την καθημερινότητα του καθένα, σοβαρών και μη αναρτήσεων, δεκάδων διαφορετικών links και ό,τι άλλο θέλετε.

Στην πρώτη περίπτωση μπορεί να σου μείνει αξέχαστη. Στη δεύτερη πολύ πιθανό να την προσπεράσεις ως ένα ακόμα χαριτωμένο αξιοπερίεργο, μια ακόμα ατάκα-σλόγκαν, στην οποία το πολύ να κάνεις ένα like, να γράψεις και ένα σχόλιο από κάτω τύπου "αχ, έτσι είναι ακριβώς!" και τέλος. Πας παρακάτω, μεταβαίνεις στο επόμενο post (ένα λινκ, ένα τραγούδι, ένα ανέκδοτο, κλπ), σα να αλλάζεις κανάλια στην τηλεόραση. Το όποιο "νόημα" εξαντλήθηκε στο λεπτό (και λιγότερο) που αφιέρωσες σ' αυτήν. Κάθε όμορφος λόγος χρειάζεται την αντίστοιχη εμπειρία για να γίνει βίωμα στον άλλο, να γίνει πραγματικά κατανοητός - μια εικόνα και τρία λόγια δεν αρκούν.

Η μέρα θα έρθει που η αλήθεια θα προσμετράται με τον αριθμό των likes στο facebook, να με θυμηθείτε!


Επίλογος Σε Δυο Προτάσεις


Λοιπόν, τώρα που ολοκλήρωσα την ανάρτηση, τρέχω να την ποστάρω στο facebook και αλλού, για να τη δουν οι friends και να μου κάνουν like!

Μέχρι την επόμενη φορά, hasta la vista amigos. ;)

~

Summer Requiem

~

Το καλοκαίρι είναι βαθύτατα υπερεκτιμημένη εποχή.

Η "εποχή του ήλιου και της ξάπλας, η εποχή της χαλάρωσης και των διακοπών, η εποχή του ξεφαντώματος και της απόδρασης"... πόσα και πόσα ονόματα σαν αυτά έχει δεχτεί! Με πόση χαρά ξεστομίζουμε την φράση "καλό καλοκαίρι!" σε κάποιον, ενώ το αντίστοιχο του, το "καλό χειμώνα", το λέμε σα να επρόκειτο για κάτι αρνητικό μα αναπόφευκτο.

Το καλοκαίρι σαν λέξη εμπεριέχει δύο σημασίες. Μία αμιγώς φυσική σημασία και μία κοινωνική. Η πρώτη σημασία του καλοκαιριού ενέχεται στο φυσιολογικό γεγονός του θέρους και των κλιματολογικών αλλαγών που επιφέρει. Είναι όντως η "εποχή του ήλιου", η κατάλληλη εποχή για να κάνεις ταξίδια και να γυρίσεις από δω κι από κει, καθώς το κλίμα σου το επιτρέπει όσο ποτέ μέσα στον χρόνο - θεωρητικά πάντα. Εξάλλου το ζεστό κλίμα επιφέρει μια γενικότερη "χαλάρωση" (ή αποβλάκωση αν προτιμάτε), ό,τι πρέπει για να αφήσει κανείς τις δουλειές στην άκρη και να αράξει σε μια ξαπλώστρα μ' ένα περιοδικό στο χέρι - το οποίο θα διαβάσει για λίγο μόνο, μέχρι να τον πάρει ο Μορφέας από το χέρι και τον ταξιδέψει στην χώρα των ονείρων...

Η κοινωνική σημασία του "καλοκαιριού" σχετίζεται με όσα πιστεύει ο κόσμος γι' αυτό, και είναι μεταβλητή ανά τους αιώνες και ανά τον κόσμο. Για παράδειγμα το κλασικό παράδειγμα των "διακοπών" δεν συνιστά παρά κοινωνικό κατασκεύασμα. Σε έναν πολιτισμό δομημένο πάνω στο παραγωγικό πρότυπο της διαρκούς εργασίας, όπου κάθε άνθρωπος λειτουργεί σαν ένα ακόμα καλολαδωμένο γρανάζι στον αδηφάγο τροχό της οικονομικής μηχανής, οι "διακοπές" εμφανίζονται σαν το αναγκαίο εκείνο "διάλειμμα" κατά το οποίο η μηχανή θα σταματήσει για λίγο να κινείται, οι παίχτες θα μαζέψουν τις δυνάμεις τους, θα χαλαρώσουν, έτσι ώστε να ξεκινήσουν πάλι μετά, με περίσσια θέρμη, με ακόμα μεγαλύτερη επιμονή. Χωρίς "Δουλειά" δε θα υπήρχαν "Διακοπές", απλά.

Για κάποιον που δεν εργάζεται ας πούμε, ή εργάζεται ανά διαστήματα, ή ενδεχομένως είναι φοιτητής, οι "διακοπές του καλοκαιριού" κατέχουν εντελώς διαφορετικό νόημα από κάποιον που είναι ενταγμένος στην παραγωγική διαδικασία όλο τον χρόνο.... Ο δεύτερος αγαπάει θέλοντας και μη το καλοκαίρι για την ευκαιρία απόδρασης που του παρέχει, έστω και για λίγο, έστω και για μερικές μόνο μέρες. Ο πρώτος πάλι δε βρίσκει κάποιο ιδιαίτερο νόημα σε όλη τη λογική των "διακοπών"....

Το "ξεφάντωμα και η διασκέδαση" που ορισμένοι έχουν ταυτίσει με την εποχή του καλοκαιριού δεν είναι παρά μύθοι... Η διασκέδαση δεν αποτελεί κτήμα καμίας εποχής, δεν είναι φυσικό ή εποχικό φαινόμενο, αφορά ανθρώπους και τον τρόπο ζωής τους, μπορεί να υπάρξει οποτεδήποτε, και το να ταυτίζουμε "καλοκαίρι" από τη μία και "καλοπέραση" από την άλλη όχι μόνο είναι εσφαλμένο, μα και μπορεί να αποβεί πολύ αρνητικό: Πολύ εύκολα μπορεί να δημιουργηθούν προσδοκίες σε κάποιον, οι οποίες με τη σειρά τους δε θα ικανοποιηθούν. Κάποιος που θεωρεί πως "ήρθε η ώρα να περάσει καλά τώρα" γιατί "είναι καλοκαίρι, ως γνωστόν, η εποχή της καλοπέρασης", εύκολα μπορεί να σχηματίσει ασυνείδητες επιθυμίες που να μείνουν απραγματοποίητες. Και αυτό μπορεί να συντείνει σε ουκ ολίγα περιστατικά βαθύτατης μελαγχολίας που συναντούμε κατά την περίοδο του καλοκαιριού... (η απραγματοποίητη προσδοκία είναι σαν το ξύλο που τρέφει τη μπλε φωτιά της θλίψης).

Να το θέσω αλλιώς: Όταν βλέπεις πως "όλοι" γύρω σου περνάνε καλά (ή δείχνουν να περνάνε καλά, κάτι που αυτομάτως φανερώνει πως το "όλοι" δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση που γεννάει ο νους μας, πάνω στην απόπειρα του να βάλει τα πράγματα σε εύκολες κατηγορίες γύρω του), μπορεί να επηρεαστείς από το κοπάδι με δύο τρόπους: Ή να επιδιώξεις και συ πάση θυσία να "περάσεις καλά" (ίσως τα καταφέρεις, ίσως και όχι, σίγουρα όμως θα προσπαθήσεις να δείξεις προς τα έξω πως "περνάς καλά και συ", γιατί σαν το φαίνεσθαι τίποτα άλλο δεν έχει σημασία), ή θα αποσκιρτήσεις από το κοπάδι και θα αφεθείς στα συναισθήματα σου. Αν λοιπόν οι άλλοι περνάνε καλά και συ δεν περνάς, πιθανό να σε ρίξει ακόμα περισσότερο το γεγονός και μόνο πως ανήκεις στην μειοψηφία, πως αυτό "συμβαίνει μόνο σε σένα". Αν όμως μάθεις πως "πολλοί ακόμα αντιμετωπίζουν το ίδιο", ίσως σε παρηγορήσει, ίσως σε κάνει να νιώσεις καλύτερα. Μην υποτιμάτε καθόλου τη δύναμη της κοινωνικής επιρροής....

Υπάρχει βέβαια και η τρίτη κατηγορία ανθρώπων, οι μάγκες της υπόθεσης, εκείνοι που γράφουν στ' αρχίδια τους τις πλειοψηφίες και τις συνήθειες των πολλών και όλα αυτά, και δεν επηρεάζονται ποτέ. Το αν "περνάνε καλά οι άλλοι" πολύ απλά δεν τους αφορά, ούτε τους επηρεάζει.

Σας κορόιδεψα λίγο. Τα πάνω που περιέγραψα δε συνιστούν τόσο "κατηγορίες ανθρώπων" (σα να λέμε πως υπάρχουν οι άνθρωποι της α', της β' και της γ' κατηγορίας), όσο διαφορετικές κλίμακες στάσεων και αντιλήψεων, τις οποίες μπορεί να συναντούμε (σε διαφορετικό βαθμό) σε έναν και μοναδικό άνθρωπο ταυτόχρονα. Κάποιος έχει μέσα του περισσότερο από το "α", άλλος από το "β", άλλος από το "γ". Σαν τρία διαφορετικά υλικά που ανακατεύονται με άνισες δόσεις σε ξεχωριστά φαγητά...

Η ουσία είναι πως είναι γελοίο να ταυτίζουμε το καλοκαίρι και τη διασκέδαση. Αν κάποιος εργάζεται σα σκυλί όλο τον χρόνο, πάρει 10 μέρες άδεια και καταφύγει κάπου για διακοπές, δε σημαίνει απαραίτητα πως θα "διασκεδάσει" εκεί που θα πάει. Μπορεί απλά να πείσει τον εαυτό του πως διασκέδασε γιατί δεν έχει και πολλά περιθώρια - ένας ακόμα χρόνος ατελείωτης εργασίας τον περιμένει.....

Είναι γεγονός πως το καλοκαίρι αφήνει μεγαλύτερα περιθώρια χρόνου, σε σχέση με τις άλλες εποχές. Έχεις περισσότερο χρόνο να κάνεις κάποια πράγματα σε σχέση με τον χειμώνα ας πούμε (λόγω δουλειάς, λόγω σχολής, λόγω της ίδιας παραγωγικής διαδικασίας που περιέγραψα). Αυξημένος χρόνος όμως μπορεί να αποβεί αρνητικό δώρο αν δεν τον διαχειριστείς σωστά - ή αν απλά "δεν σου κάτσει" και δεν πάνε τα πράγματα όπως υπολόγιζες. Για παράδειγμα, να μη πας εκείνες τις διακοπές που τόσο προσδοκούσες, γιατί πήγαν τα πράγματα στραβά με την παρέα. Ή να πας διακοπές και να διαπιστώσεις πως δεν περνάς τόσο καλά όσο ήθελες. Ή να μην έχεις χρήματα για να πας κάπου. Ή να επιλέξεις συνειδητά να μη πας πουθενά, ωστόσο να σε ενοχλεί που όλοι οι άλλοι έχουν φύγει...

Τα πάνω παραδείγματα είναι απλά ενδεικτικά, θα μπορούσα να αναφέρω πάρα πολλά... Η ουσία είναι πως οι αυξημένες προσδοκίες του καλοκαιριού μπορεί να οδηγήσουν σε απογοητεύσεις. Ενώ με τις άλλες εποχές οι άνθρωποι δε κάνουν κάτι αντίστοιχο. Δε γεννάνε ούτε αναπαράγουν προσδοκίες... (με εξαίρεση ίσως την άνοιξη και τις κουταμάρες περί "έρωτα", "την άνοιξη ερωτευόμαστε", οι γνωστές μαλακίες, λες και ο έρωτας τους βρίσκει όλους τότε, και αν δε σε βρει σαν κάτι "να έχασες"). Και μια που ανέφερα την άνοιξη και τους "έρωτες" της, θυμήθηκα τώρα και την άλλη κουταμάρα, εκείνη περί "καλοκαιρινών ερώτων". Μετά τις προσδοκίες περί "καλοπέρασης", "διασκέδασης", "απόδρασης" κλπ, θα έχουμε και εκείνη του "καλοκαιρινού έρωτα" να μας βαραίνει! Ωραία ταινία το "Grease", δεν αντιλέγω, ωραίο και το "Summer Love", ή όπως αλλιώς λέγεται, αλλά δεν παύει να είναι ένα παραμύθι!

Τώρα που το σκέφτομαι, δεν είναι λίγος ο κόσμος που πέφτει ψυχολογικά κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων - άλλη μια εποχή με πολύ έντονο το στοιχείο της συλλογικής προσδοκίας. Δεν ανήκω σε αυτούς ομολογώ, αγαπώ παράφορα τα Χριστούγεννα, αλλά για δικούς μου λόγους, που δε σχετίζονται με "γιορτές της χαράς" και άλλα τέτοια συναφή.

Τι μένει λοιπόν για το καλοκαίρι? Πολύ ζέστη, ανυπόφορη ζέστη, ιδρώτας, να κολλάνε πάνω σου τα ρούχα, ζέστη που σου επιφέρει ένα αίσθημα εξάντλησης. Κουνούπια να σου ρουφάνε αλύπητα το αίμα και να βουίζουν πάνω απ'το κεφάλι σου. Μύγες να γυροφέρνουν όλη την ώρα πάνω από το φαγητό σου. Μια γενικότερη άπνοια, λες και η φύση όλη βαρέθηκε τη ζωή της ένα πράγμα και την έχει πάρει ο ύπνος. Και αυτές οι προσδοκίες... Έλεγαν οι βουδιστές πως η ευτυχία συνίσταται και στην καταπολέμηση της επιθυμίας μέσα σου. Από μία αποστασιοποιημένη πλευρά, και χωρίς να συμφωνώ ακριβώς, μπορώ ωστόσο να καταλάβω πως το εννοούσαν. Επιθυμία που δεν ικανοποιείται μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη στεναχώρια...

Ομολογουμένως τον χειμώνα δεν τα απολαμβάνεις τα πάνω - αλλά υπάρχουν οι σοκολάτες!

Αλλά δε θέλω να είμαι απόλυτος. Ναι ρε γαμώτο, έχει τα καλά του το ρημάδι το καλοκαίρι. Τα παγωτά. Τα πεπόνια και τα καρπούζια του. Τα αντίστοιχα, χμ, πεπόνια, όπως τα βλέπεις να στριμώχνονται το ένα δίπλα στ' άλλο στα σφιχτά, κολλητά ντεκολτέ των ιδιαίτερα αποκαλυπτικών κοριτσιών, με τα σορτς τους και όλα (το θέμα των αποκαλυπτικών κοριτσιών βέβαια είναι αμφιλεγόμενο, όντας τόσο ευχάριστο για τις αισθήσεις όσο και επώδυνο μερικές φορές). Η άδεια Αθήνα τον Αύγουστο. Το άραγμα στο μπαλκόνι το βράδυ, με ένα βιβλίο στο χέρι, ακούγοντας μουσική. Το γεγονός πως, έστω και για λίγο, μαζί με την παραγωγική μηχανή, φαίνεται να αδρανεί και η πολιτική μηχανή του τόπου, για λίγο φαντάζουν απόμακρες οι σιχαμερές ειδήσεις των καναλιών, τα σκάνδαλα, οι γελοιότητες των τηλεοπτικών παραθύρων, όλα όσα ζούμε συνεχώς.

Και φυσικά η θάλασσα, ή η κλασική βόλτα στην εξοχή. Ή, ακόμα καλύτερα, μια νυχτερινή βόλτα στα ήρεμα σοκάκια της πόλης, ή σε δεντροφυτεμένες πλατείες, ενώ το φεγγάρι σε λούζει με το φως του... Δε μπορώ να καταδικάσω το καλοκαίρι, αν και ξεκίνησα με τέτοιο στόχο. Όταν οι συνθήκες ευνοούν, και αν η φάση κάτσει, αν ο χρόνος και τα μέσα είναι διαθέσιμα, αν ο ίδιος ξέρεις πως θες να το περάσεις, αν δεν έχεις απραγματοποίητες προσδοκίες ή αν δεν προκύψουν ατυχίες, αν τα πράγματα κυλήσουν ομαλά με παρέες, φίλους και τυχών έρωτες, το καλοκαίρι μπορεί να είναι όντως συναρπαστικό.

Aν όχι όμως...

Σε τελική ανάλυση, όλα πηγάζουν από σένα τον ίδιο: όσο περισσότερο διατεθειμένος είσαι να αφεθείς στις απλές χαρές (ένα βιβλίο, να παρατηρείς τη θάλασσα, να αράζεις σε μια καρέκλα και να χαλαρώνεις, να απολαμβάνεις ένα ωραίο φαγητό, να κοιμάσαι), χωρίς περιττές προσδοκίες, αποβάλλοντας από το νου σου τους "άλλους" και τις "συνήθειες" τους, εξοστρακίζοντας κάθε προσδοκία που σχετίζεται με εκείνα που "δεν έχεις", ή εκείνα που "είχες και έχασες", τόσο πιο πιθανό να το ευχαριστηθείς...

Αλλιώς όμως. Αλλιώς μπορείς να πεις μαζί μου: Δεν ήταν και το καλύτερο καλοκαίρι, δεν ήταν όμως ούτε το χειρότερο, όπως και να' χει. Προχωράμε.

Αράξτε - ο χειμώνας έρχεται

~

If Colours Could Talk...

~

(Flood Improvisation Painting, by Wassily Kandinsky)

Αν τα χρώματα μπορούσαν να μιλήσουν θα μαθαίναμε πως είναι να βλέπεις τον κόσμο συνέχεια μέσα από έγχρωμα γυαλιά.

Αν τα χρώματα μπορούσαν να μιλήσουν ίσως να δήλωναν πως επιθυμούν να αλλάξουν. Να δουν τα πράγματα αλλιώς.

Το Kόκκινο μπορεί να ήθελε να απαλλαγεί από τον φλογερό μανδύα του πάθους. Θα έδινε τα πάντα για μια βουτιά σε ήρεμα, γαλαζοπράσινα νερά. Το Πράσινο θα εγκατέλειπε την πηγαία του ομορφιά για κάτι περισσότερο επιτηδευμένο, κάτι εκρηκτικό και πρόστυχο. Το Μπλε θα αντάλλασσε αιώνες βραδυκίνητης, αργόσυρτης σοφίας για μια σπίθα αυθόρμητης τρέλας. Το Κίτρινο θα γύριζε την πλάτη του στον ήλιο, θα αφηνόταν στη δροσιά της σκιάς, θα άφηνε να το αγκαλιάσει το σκοτάδι. Το Πορτοκαλί θα καλυπτόταν με έναν βαρύ, χειμωνιάτικο μανδύα και θα έβγαινε να βαδίσει ξυπόλυτο στο χιόνι. Το Γαλάζιο θα τολμούσε επιτέλους να εγκαταλείψει την καθησυχαστική του επιφάνεια, θα βουτούσε στα βάθη, εκεί που δεν υπάρχει τέλος, εκεί που δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις. Το Ροζ θα έφτυνε στα μούτρα το κατεστημένο και τον κάλπικο ρομαντισμό του. Το Μοβ θα ξυπνούσε από τον βαθύ, όμορφο του λήθαργο. Θα γελούσε και με το βροντερό του γέλιο θα τρόμαζε κάθε κοιμισμένο.

Το Άσπρο και το Μαύρο.... Χαχα. Το Άσπρο και το Μαύρο θα σταματούσαν να φωνάζουν κατάμουτρα στον κόσμο πόσο αναγκαία είναι το ένα για το άλλο. Ο κόσμος δεν μπορεί να δει ούτως ή άλλως. Θα ακολουθούσαν τους δικούς τους δρόμους. Το Άσπρο ίσως να έπιανε δουλειά σε ορυχεία, σκάβοντας, σε αναζήτηση όμορφων, γυαλιστερών θησαυρών, γυρεύοντας χρωμάτα που κανείς δε γνωρίζει πως υπάρχουν. Το Μαύρο θα άραζε σε καμιά παραλία, πίνοντας ένα δροσιστικό ποτό, παρατηρώντας τον κόσμο κάτω από τα γυαλιά του. Θα καμάκωνε τις γκόμενες, χαμογελώντας τους και τα δόντια του θα έλαμπαν.

Τα χρώματα είναι στιγμές ακινησίας στην αιώνια κίνηση του Όλου. Συναισθήματα που απομονώθηκαν και σαν ιδέες σε ένα πλατωνικό, ιδεατό βασίλειο, αντιμετωπίζονται έκτοτε ως μονάδες, ξεχωριστά, απομονωμένα. Στην πραγματικότητα όμως κάθε χρώμα είναι απαραίτητο για το άλλο, κάθε χρώμα εμπεριέχει μέσα το αντίθετο του.

Και όταν ο τροχός με όλα τα χρώματα γυρίζει, τότε εκπληρώνουν την επιθυμία τους και μετέχουν το ένα μέσα στ' άλλο. Και κάθε ψευδαίσθηση σταθερότητας καταλύεται. Δεν υπάρχει το ένα ή το άλλο χρώμα... υπάρχει μόνο η σύνθεση τους.

Μέχρι να σταματήσει ο τροχός και να επανέλθει ξανά το καθένα στον ρόλο του.

~

Μοναστηράκι - Ζωγραφίζοντας μια Βόλτα...

Η επιθυμία για απόδραση είναι βαθιά ριζωμένη σε πολλούς από μας. Και αν συνήθως η ιδέα της "απόδρασης" μας φέρνει κατά νου μακρινές και εξωτικές τοποθεσίες, ορισμένες φορές αυτό που αναζητάς μπορεί να βρίσκεται μόλις λίγη ώρα μακριά από το σπίτι σου. Κάποιες στάσεις με τον ηλεκτρικό. Πλάι στα ίδια εκείνα μέρη που σε ενοχλούν για την ρουτίνα και την έλλειψη αισθητικής τους. Το Μοναστηράκι και οι γύρω περιοχές (Πλάκα, Θησείο) είναι οι φευγάτες εξωτικές νησίδες στον βούρκο της πρωτεύουσας. 

Το καλοκαίρι σου δίνουν σχεδόν την αίσθηση πως έχεις φύγει για κάποιο νησί. Τριζοβολούν ζωηρά με τα φωτισμένα μικρομάγαζα τους και το πλήθος του κόσμου που γυροφέρνει, όχι για να πάει αγχωμένος στη δουλειά ή για να προλάβει το λεωφορείο αλλά για να κάνει τη βόλτα του. Και γνωρίζεις αμέσως την σημαντική αλήθεια: περιοχές στις οποίες ο κόσμος δεν τρέχει προσπαθώντας να φτάσει στην ώρα του σε έναν πιθανό προορισμό, είναι περιοχές έξω από τον χρόνο.

Είναι η πρώτη φορά που κάνω ανάρτηση σχετική με κάποιο συγκεκριμένο artwork μου. Το artwork το βλέπετε. Είναι η ζωγραφιά ενός δρόμου στο Μοναστηράκι, με την οποία ανοίγω το κείμενο. Πολλές φορές παρατηρούμε το τελικό αποτέλεσμα μιας δουλειάς χωρίς να γνωρίζουμε τα βήματα που έχουν προηγηθεί, σκέφτηκα λοιπόν πως δεν θα ήταν άσχημο να μοιραζόμουν μαζί σας ορισμένα από τα βήματα αυτά: με αυτόν τον τρόπο μπαίνετε οι ίδιοι κατά κάποιο τρόπο στην διαδικασία παραγωγής, γίνεστε μέρος της εικόνας. 

Και οι εικόνες, όπως το μέρος που απεικονίζεται, βρίσκονται εξίσου πέρα και έξω από τον χρόνο...

Μια απεικόνιση σε στάδια...

Το βλέμμα συνιστά πάντα το πρώτο σημείο αναφοράς για ένα ζωγραφικό έργο. Η τέχνη στα παλιά τα χρόνια θεωρείτο μια μορφή μίμησης της φύσης. Αργότερα για κάποιους η φύση θεωρήθηκε ατελής - ρόλος της τέχνης ήταν να την ξεπεράσει. Υπήρξε κόσμος που προσπάθησε να απεικονίσει ακριβώς αυτό που βλέπει, και άλλος που δοκίμασε να υλοποιήσει μέσω της τέχνης του τον εσωτερικό του κόσμο. 

Για όλα όμως το βλέμμα, το κοίταγμα, το "εξωτερικό αντικείμενο" παρέμενε πρώτο σημείο αναφοράς. Ακόμα και για εκείνους που θεώρησαν πως δεν υπάρχει τέτοιο αντικείμενο, πως όλα εναπόκεινται στην υποκειμενική αίσθηση του παρατηρητή...

Στην περίπτωση μου θέλησα να απεικονίσω εκείνο που "βλέπω", με έναν νατουραλιστικό τρόπο, μένοντας πιστός σε μεγάλο βαθμό στο αντικείμενο παρατήρησης. Το αντικείμενο ήταν μια φωτογραφία, την οποία και είχα ανοίξει σε ξεχωριστό παράθυρο στον υπολογιστή. Το μέσο ήταν το photoshop. Και ο σκοπός ήταν η πιστή αναπαράσταση της αίσθησης της φωτογραφίας, ξεκινώντας από μια λευκή επιφάνεια.

Το λευκό σηματοδοτεί το ξεκίνημα. Σταδιακά μπαίνουν οι πρώτες ψηφιακές πινελιές, θέτοντας τα πρώτα όρια, σχηματίζοντας όγκους και γενικές μορφές. 

Το γενικό περίγραμμα έχει σχηματιστεί. Θα λεγε κανείς πως αυτό είναι το Μοναστηράκι στην πρωτόλεια μορφή του, πριν πάρει σάρκα και οστά, πριν σχηματοποιηθεί σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά... Τα βασικά χρώματα (κόκκινο, κίτρινο, μπλε) συνιστούν τη βάση, το γκρι ο καταλύτης. Τα πάντα ξεκινάνε από έναν σπόρο, ορισμένες βασικές πινελιές. Η παλέτα είναι ίδια πάντα, οι συνδυασμοί της όμως άπειροι. Η ίδια παλέτα μας δίνει το Μοναστηράκι, τη Νέα Υόρκη, ένα διαμέρισμα, ένα δάσος, τον ουρανό ή ένα ζεστό χαμόγελο...

Σταδιακά αρχίζουν να μπαίνουν οι πρώτες λεπτομέρειες. Τα χρώματα αποκτούν αποχρώσεις, ο μέχρι πριν μονόχρωμος γκρίζος δρόμος δέχεται πινελιές που φανερώνουν πως η αίσθηση του χρώματος μονίμως ποικίλει και επαφίεται τόσο στο μάτι του παρατηρητή, όσο και στο πολύ βασικό θέμα του φωτισμού. Τα κτίρια στο δεξί μέρος της εικόνας αρχίζουν να σχηματοποιούνται. Φαινομενικές "μουτζούρες" είναι η πρώτη απόπειρα να απεικονιστούν οι πραμάτειες στα μαγαζιά...

Ακολουθώ την ίδια διαδικασία για όλη την επιφάνεια της εικόνας, από το δεξί προς το αριστερό μέρος του έργου... Οι πρώτες στέγες σταδιακά αποκτούν σάρκα και οστά, τα κτίρια στο βάθος δέχονται ορισμένα όμορφα μοβ παράθυρα, ενώ στο κέντρο ξεχωρίζουν οι φιγούρες τριών περαστικών, δοσμένοι όλοι με γρήγορες, βασικές πινελιές. Οι περαστικοί χαρίζουν ζωή στο τοπίο και προσδίδουν μια αίσθηση βάθους. Ο σκελετός της εικόνας έχει πια σχηματοποιηθεί.

Θα μπορούσε ίσως και να μείνει εκεί. 

Ανέφερα πάνω πως περιοχές όπως το Μοναστηράκι, η Πλάκα και το Θησείο ανήκουν έξω από την στενή κλίματα του καθημερινού χρόνου... Από μία άποψη αυτό θα μπορούσε να απορριφθεί ως μια ρομαντική εξιδανίκευση. Οι αυξανόμενες τιμές των προϊόντων στα μαγαζιά και στις καφετέριες - ή ο κόσμος που, σε εποχές οικονομικής κρίσης, διαπιστώνει πως δεν έχει τα απαιτούμενα χρήματα για να κάνει τα έξοδα που θέλει - αποδεικνύουν πως το Μοναστηράκι ανήκει κι αυτό στην εποχή μας, όπως όλα τα μέρη. 

Ωστόσο εκεί θα δει κανείς τα παλιά σπίτια, της εποχής εκείνης που η Αθήνα ήταν ακόμα όμορφη. Φτωχή μα όμορφη. Οι δρόμοι παραμένουν οι ίδιοι, εκείνοι οι χαρακτηριστικοί λαβύρινθοι της Πλάκας, από κείνους που κρύβουν βαθύτερα μυστικά στα μονοπάτια τους, και σχεδόν σου δίνουν την αίσθηση πως θα μπορέσεις να τα αποκρυπτογραφήσεις αν ακολουθήσεις τον σωστό συνδυασμό των δρόμων - πρώτα αριστερά, στο δεύτερο στενό στρίβεις δεξιά, μετά περνάς απέναντι και από κει ξανά αριστερά, χωρίς προορισμό, χωρίς σκοπό, αφήνοντας μόνο το ένστικτο να σε καθοδηγήσει.

Ποιός ξέρει, αν πετύχεις τον σωστό συνδυασμό, παίρνοντας την κατάλληλη στροφή στο κατάλληλο σημείο, κατεβαίνοντας κάτω από κείνη την πόρτα ή στρίβοντας στο συγκεκριμένο πλακόστρωτο μονοπάτι, ίσως καταλήξεις σε μια άλλη εποχή, σε αλλοτινούς καιρούς, εκεί όπου το χαμόγελο της γριάς στο πεζούλι κρύβει άχρονες αλήθειες, εκεί όπου η μαύρη γάτα που ζεσταίνεται κάτω από το δέντρο φανερώνει αιώνιους συμβολισμούς...

Σε μια εποχή που αποθεώνει το καινούργιο, το γρήγορο, το μοδάτο, το Μοναστηράκι και η Πλάκα μας θυμίζουν την ουσία του παλιού... Γιατί το παλιό είναι εκείνο που παρέχει την ομορφιά του στα μέρη αυτά, είτε μιλάμε για τα σπίτια, είτε για τους δρόμους, είτε για τα παραδοσιακά μικρομάγαζα, εκείνα που εκθέτουν έξω την πραμάτεια τους - μια παράδοση που μας έρχεται από την μακρινή ανατολή. Και αν συμπεριλάβουμε τα αρχαία μνημεία από την μία (μιας εποχής όπου η Πλάκα και το Θησείο υπήρξαν το κέντρο της δραστηριότητας των Αθηναίων) και την φύση από την άλλη (η φύση ανέκαθεν συμβόλιζε το άχρονο, όντας παλαιότερη από κάθε κτίριο, κάθε δρόμο), καταλαβαίνουμε γιατί η περιοχή εκείνη είναι πέρα και έξω από το στενό πλαίσιο του χρόνου όπως τον κατανοούμε...

Σταδιακά εμπλουτίζουμε με χρώμα το βασικό σχέδιο. Πολλές μικροσκοπικές πινελιές χρώματος, οι οποίες μας δίνουν τους τόνους και την αίσθηση του βάθους, μια ψευδαίσθηση ουσιαστικά, η οποία επιδιώκει να υπερβεί τη φύση αποτυπώνοντας την άχρονη ουσία της σε μια λευκή, επίπεδη επιφάνεια...

Το δεξί μέρος του σχεδίου έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Η μπλε πόρτα έχει εμπλουτιστεί με γκράφιτι και αποκόμματα από αφίσες που έχουν πια σκιστεί, και αποτυπώνονται στη ζωγραφιά σα να υπήρξαν πάντα μέρος της. Οι μέχρι πρότινος "μουτζούρες" στα δεξιά έχουν δεχτεί άφθονες μικροσκοπικές πινελιές, καθιστώντας πλέον αρκετά πειστική την ψευδαίσθηση πως οι ανάκατες εκείνες πινελιές δεν είναι κηλίδες χρώματος, αλλά εμπορεύματα που περιμένουν να πωληθούν.

Η ίδια διαδικασία εμπλουτισμού ακολουθείται στο αριστερό μέρος. Και είναι αρκετά χρονοβόρα όπως μπορείτε να φανταστείτε. Θεωρητικά, αν έχει όρεξη κάποιος, μπορεί να την προχωρήσει στο έπακρο, να προσπαθήσει να αποτυπώσει και την μικρότερη από τις λεπτομέρειες, ωστόσο κάτι τέτοιο δεν συνιστά απαραίτητα κάτι καλύτερο αισθητικά. Μερικές φορές η ιδέα είναι ομορφότερη από την πλήρη πραγμάτωση της, το γενικό είναι ομορφότερο του ειδικού...

Ο δρόμος οριοθετείται με κάποιες βασικές γραμμές. Τα καταστήματα στο αριστερό μέρος ενισχύονται με πρόσθετα χρώματα, σκιές και φώτα. Σε κάποια σημεία ήθελα να αποτυπώσω περισσότερες λεπτομέρειες και εστίασα πάνω τους, σε άλλα πάλι δεν με ενδιέφερε κάτι τέτοιο. Το έργο βρίσκεται πια κοντά στο τέλος του.

Είμαστε σχεδόν έτοιμοι να κάνουμε τη βόλτα μας. Τα κτίρια στο βάθος, τα όμορφα εκείνα παλιά σπίτια της περιοχής δέχονται πρόσθετες πινελιές χρώματος, αποκτώντας έτσι υπόσταση, τονίζοντας επιβλητικά την παρουσία τους, παρέχοντας μια προστατευτική ασφάλεια στο τοπίο - και μια απαραίτητη αίσθηση βάθους στην εικόνα, καθιστώντας την περισσότερο "ρεαλιστική"...

Λίγα έμειναν πια. Η παρέα που περπατάει στο κέντρο της εικόνας για κάποιο λόγο έμεινε τελευταία. Ίσως γιατί οι παρέες έρχονται και φεύγουν, τα μέρη όμως μένουν ίδια. Οι φιλίες μπορεί να χαθούν, οι σχέσεις που συνάπτουμε το ίδιο, ενώ εμείς οι ίδιοι θα λεγε κανείς πως είμαστε περαστικοί από τα μέρη αυτά, μέρη που βάδισαν μυριάδες άλλοι, αναπνέοντας τον ίδιο αέρα, κάνοντας τις ίδιες ίσως σκέψεις. Αντλώντας από την ομορφιά του τοπίου μια γενικότερη αίσθηση χαλάρωσης, σαν εκείνη που νιώθεις κάθε φορά που κάνεις τη βόλτα σου σ' εκείνα τα μέρη. Ίσως τότε να κατανοείς πως δεν υπάρχει κανένας λόγος να αγχώνεσαι για οτιδήποτε, καθώς όλα έρχονται και φεύγουν μεν, ωστόσο, κατά βάθος, η ουσία είναι άχρονη, η ουσία είναι πάντα η ίδια.

Και θα είναι πάντα εκεί, μαζί μας, εφόσον την αναζητούμε.

Αυτό ήταν λοιπόν! Για τέλος, φύλαξα την αρχική φωτογραφία, που υπήρξε και η βάση της ζωγραφιάς.

Και, για άλλη μια φορά, κλείνω με το τελικό σχέδιο, στο οποίο πρόσθεσα κάποιες λεπτομέρειες στον δρόμο, δίνοντας την αίσθηση του πλακόστρωτου, τόνισα σε έναν βαθμό τις αντιθέσεις ανάμεσα στα φωτεινά και στα σκούρα σημεία του έργου, και φυσικά έντυσα με περισσότερες λεπτομέρειες την άγνωστη παρέα στο κέντρο... Μια παρέα που θα μπορούσαμε να είμαστε εμείς που διαβάζουμε τώρα αυτό το κείμενο, σε κάποια από τις βόλτες μας. 

Κάπως έτσι λοιπόν η παρέα έδεσε με το τοπίο, έγινε μέρος του έργου, μέρος του ζωγραφικού χώρου, ξεπέρασε τον χρόνο και έμεινε παντοτινή.

Περί Φιλίας

~

Ο αναγνώστης αυτού του blog έχει καταλάβει πως δεν τηρώ κάποια ξεκάθαρη "ροή" όσο αφορά τη σειρά των αναρτήσεων. Σαν τα κουνέλια, χοροπηδάω από δω κι απο κει, αναλόγως τη διάθεση της στιγμής. Έχω αφήσει εκκρεμές το δεύτερο μέρος της ανάρτησης σχετικά με το ταξιδάκι μου στην Αγγλία, δε νομίζω πως είναι κάτι που επείγει όμως - μια ταξιδιωτική ανάρτηση διατηρεί το ενδιαφέρον της ανεξαρτήτως της ημερομηνίας που γράφτηκε. Εδώ ένα National Geographic 50 χρόνων πριν αν διαβάσεις μπορεί να το βρεις πολύ ενδιαφέρον!

Ήθελα να μιλήσω από καιρό λοιπόν για το θέμα της φιλίας. Θα λεγε κανείς εκ πρώτης όψεως πως το blog υιοθετεί εδώ ένα "εφηβικό" ύφος, πως ήταν εκείνες οι ατελείωτες εφηβικές αναζητήσεις, όταν για πρώτη φορά θέταμε στο προσκήνιο τα μεγάλα ζητήματα της φιλίας, της αγάπης, του έρωτα, των στόχων της ζωής κλπ. Και προσπαθούσαμε να βάλουμε σε κάποια τάξη τα πράγματα μέσα στο μυαλό μας, που τόσο μεγάλα και μπερδεμένα φάνταζαν... Φυσικά καταλήγαμε σε ορισμένες απαντήσεις, σχηματοποιούσαμε τις απόψεις μας σε ορισμένα καλοσχηματισμένα καλούπια και προχωρούσαμε έχοντας αυτά ως οδηγό.

Εδώ που τα λέμε πάντα έτσι δεν γίνεται? Πόσος και πόσος κόσμος αφού έχει περάσει για τα καλά στην ενήλικη ζωή επιμένει να σχηματοποιεί τις αντιλήψεις του και να τις τοποθετεί σε ορισμένα γνωστικά πλαίσια στα οποία τείνει μονίμως να βασίζεται? Οι ερμηνείες του για τον κόσμο και τα γεγονότα, για τον εαυτό του και τις σχέσεις του, στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στα γνωστικά αυτά πλαίσια, αρκετά εκ των οποίων λειτουργούν ως "οδηγοί γνώσης" - τείνουμε να "γνωρίζουμε" μόνο εκείνα για τα οποία είχαμε προετοιμάσει τον εαυτό μας από πριν.

Χα. Και τώρα που απαλλάχτηκα από τον κίνδυνο να θεωρηθεί αυτή η ανάρτηση ως "εφηβικού τύπου κείμενο", πάμε παρακάτω. :PP

Είπαν...

Ας ξεκινήσουμε με ορισμένα όμορφα ρητά. Έλεγε ο Αριστοτέλης λοιπόν, το άξιο αυτό παλικάρι, πως "φίλος είναι μια ψυχή που κατοικεί σε δύο σώματα". Ορισμένοι σήμερα θα έλεγαν κάτι αντίστοιχο για τον έρωτα, ωστόσο να θυμίσουμε εδώ πως στην Αρχαία Ελλάδα η φιλία ως αξία που αντανακλούσε την ιδέα της αρετής και της αφοσίωσης έστεκε πολύ ψηλά, ως μια από τις βασικότερες αξίες της ζωής.

Ένα από τα ωραιότερα ρητά περί φιλίας προέρχεται από τον μεγάλο Αλμπέρ Καμύ: "Μη βαδίζεις μπροστά από μένα, μπορεί να μην ακολουθήσω. Μη βαδίζεις πίσω μου, μπορεί να μην ηγηθώ. Βάδιζε απλά δίπλα μου και να σαι φίλος μου".

"Ο καλύτερος καθρέπτης είναι ένας παλιός φίλος". Του φίλτατου George Herbert. Σα να λέμε πως οι φίλοι είναι ένας δρόμος προς την αυτογνωσία. Δείξε μου τον φίλο σου να σου πω ποιός είσαι εν ολίγοις, και μη κάνεις την πάπια.

Ένα από τα πολύ παλιά ρητά περί φιλίας, εξ ανατολής προερχόμενο, είναι το ρητό "όποιος αναζητάει φίλους χωρίς ελαττώματα δεν θα έχει ποτέ φίλους". Νομίζω δε χρειάζεται να το σχολιάσω περαιτέρω, κάποια πράγματα θα έπρεπε να είναι αυτονόητα. Ένα σχετικό ρητό (του φιλοσόφου του Μεσαίωνα Solomon Ibn Garibol) είναι το "φίλος μου είναι εκείνος που θα μου πει τα ελαττώματα μου ιδιωτικά". Με άλλα λόγια, εκείνος που δε θα με εκθέσει μπροστά σε κόσμο.

Βέβαια τίθεται το ερώτημα: Πόσο αρμόδιος είναι ο φίλος για να καταδείξει τα "ελαττώματα" σου? Γιατί πολλά ειπώθηκαν στο όνομα της "καλοπροαίρετης κριτικής" και του "δικού μας καλού", που ωστόσο σε μάκρος χρόνου έδειξαν πως δεν ήταν παρά λόγια του αέρα, από άτομα που ενδεχομένως να την έχουν κάνει πλέον για άλλες πολιτείες. Κάπου εδώ ταιριάζει νομίζω το ρητό: "O αληθινός φίλος είναι εκείνος που έρχεται, τη στιγμή που ο υπόλοιπος κόσμος φεύγει".

Ένα όμορφο ρητό που κατορθώνει να σπάσει τα δεσμά του χρόνου είναι αυτό: "Mέτρα την ηλικία σου με φίλους, όχι με χρόνια". Με αυτόν τον τρόπο κερδίζουμε επιτέλους τον δολερό τον χρόνο και το πέρασμα του: από γέροι γινόμαστε όλο και νεότεροι! - εξάλλου η κυρίαρχη τάση στις μέρες μας είναι να έχουμε ένα κάρο "φίλους" σε νεαρότερες ηλικίες και όσο μεγαλώνουμε να μένουν λίγοι (ελπίζω και καλοί). Με βάση το ρητό θα λεγε κανείς πως μένουμε πάντα παιδιά. Τι ωραία!

Επιστρέφουμε στον Αριστοτέλη ο οποίος έγραψε κείμενα ολόκληρα σχετικά με την φιλία. "Η φιλία είναι ουσιαστικά μια συνεργασία" έλεγε, και να ήξερε μόνο πόσο δίκιο έχει! "Να επιθυμείς τη φιλία είναι κάτι γρήγορο, αλλά η φιλία καθαυτή είναι φρούτο που ωριμάζει αργά". Επιστρέφουμε στον χρόνο λοιπόν, ο οποίος συνιστά βασική προϋπόθεση και αναγκαία θα λεγε κανείς συνθήκη για να αναπτυχθεί η φιλία... Γιατί η κυρίαρχη τάση στις μέρες μας για άλλη μια φορά είναι εκείνη του γρήγορου ενθουσιασμού και των εύκολων δεσιμάτων. Η φιλία όμως επιβεβαιώνεται μόνο σε μάκρος χρόνου.

Ο Kahil Gibran είχε πει: "Στην γλύκα της φιλίας, ας υπάρχει γέλιο και μοίρασμα των απολαύσεων". Ρητό που θα μπορούσε να ισχύει τόσο για την φιλία, όσο και για τις ερωτικές σχέσεις. Στην "αληθινή φιλία" αναφέρεται το ρητό του γάλλου La Rochefoucauld, ο οποίος τονίζει πως "όσο σπάνια και αν είναι η αληθινή αγάπη, σπανιότερη ακόμα είναι η αληθινή φιλία". Μένοντας στο πνεύμα της "αληθινής φιλίας" είχε πει εξάλλου: "Ο αληθινός φίλος είναι η μεγαλύτερη από τις ευλογίες, και εκείνη που αποκτούμε με τον λιγότερο κόπο". 

Εν ολίγοις για τον Γάλλο συγγραφέα (υπήρξαν δύο La Rochefoucauld, ένας συγγραφέας και ένας παπάς, θέλω να πιστεύω πως τα πάνω ρητά τα είπε ο συγγραφέας και όχι ο παπάς!) η φιλία συνιστά κάτι σαν θείο δώρο, αν σου κάτσει είσαι απλά τυχερός και ευλογημένος, και εδώ διαχωρίζει την "αληθινή" από τις υπόλοιπες φιλίες. Κάτι αντίστοιχο έκανε και ο Πλάτωνας που διαχώριζε την "αληθινή ουσία των πραγμάτων", την Απόλυτη Ιδέα τους (η οποία υφίσταται σε ολοκληρωμένη μορφή στον ουρανό) από την πάντα ελαττωματική και ελλειμματική φυσική, υλική τους υπόσταση...

Επιστρέφοντας σε πιο γήινα πλαίσια, ένας ανώνυμος είχε πει πως "οι συμβουλές των φίλων σου είναι σαν τον καιρό: ορισμένες από αυτές είναι καλές, ορισμένες κακές". "Μια ειλικρινής απάντηση είναι η ένδειξη της αληθινής φιλίας". Με ρητά όπως αυτά η φιλία επιστρέφει στα πόδια της και πατάει ξανά γερά στη γη. Ο φίλος δεν εξιδανικεύει, λέει τα πράγματα με τ' όνομα τους, σέβεται ωστόσο τα "ελαττώματα" σου και αναγνωρίζει πως και ο ίδιος μπορεί να μην έχει το απόλυτο δίκιο. 

Η φιλία συνιστά ουσιαστικά μια συνεχής προσπάθεια γνώσης, μια εξερεύνηση που κάνεις με παρέα. Γνωρίζεις τον εαυτό σου μέσα από τους άλλους και αυτή η διαδικασία δεν σταματά ποτέ.

Ένα από τα ισχυρότερα ρητά περί φιλίας, αντίστοιχο με την φλογερή προσωπικότητα του, ανήκει στον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ: "Στο τέλος δεν θα θυμόμαστε τα λόγια των εχθρών μας, αλλά τη σιωπή των φίλων μας".

Υπάρχουν οι φίλοι εκείνοι που αρέσκονται να τονίζουν τις αποτυχίες και τα σφάλματα μας, ενώ στις επιτυχίες μας δεν έχουν τον παραμικρό λόγο - ορισμένες φορές απλά απουσιάζουν. "Φίλος", όμως, "είναι εκείνος που αντιπαρέρχεται τις αποτυχίες σου και ανέχεται τις επιτυχίες σου". Γιατί "ανέχεται" θα με ρωτήσετε. Έτσι λέει το ρητό του κυρίου Doug Larson, ρωτήστε τον ίδιο! Είμαστε εγωιστικά όντα οι άνθρωποι, και ισχύει το οτι ορισμένες φορές η επιτυχία ενός φίλου μας αφήνει παγερά αδιάφορους. Ωστόσο θέλω να πιστεύω πως η ποιότητα και η ουσία της φιλίας είναι εκείνη που κάνει την διαφορά σε τελική ανάλυση - γιατί πάντα θες να βλέπεις ευτυχισμένα τα πρόσωπα που αγαπάς. 

Απλά το τελευταίο δε μπορεί παρά να αφορά λίγα πρόσωπα μόνο. Τα συναισθήματα είναι αδύνατο να μοιράζονται εξίσου σε δεκάδες. Φιλαράκια μπορεί να έχεις πολλά, φίλους όμως λίγους.

Φιλία, Μύθοι και Αλήθειες (ή αλλίως, το φονικό κουνέλι σας μεταδίδει τα δικά του παραμύθια)

Η φιλία είναι σαν το δέντρο του οποίου ωριμάζουν οι καρποί. Χρειάζεται χρόνο για να αναπτυχθεί και ο χρόνος είναι εκείνος που θα κρίνει την αξία και την ποιότητα της. Παρά τις ιδεαλιστικές απόψεις περί "ιδανικής φιλίας", φίλος χωρίς ελαττώματα δεν υπάρχει. Όπως δεν είσαι τέλειος ο ίδιος, δε μπορείς να απαιτείς κάτι αντίστοιχο από τους άλλους. Η κριτική είναι σημαντική, να την ασκείς και να την δέχεσαι, αυτό όμως εφόσον σέβεσαι την προσωπικότητα του άλλου και εφόσον θες πραγματικά να τον στηρίξεις. Και να μη ξεχνάς, μπορεί να μην έχεις πάντα δίκιο.

Οι φίλοι φαίνονται στα δύσκολα, χρειάζονται όμως για να κάνουν τη ζωή σου ευκολότερη. Οι πολυπληθείς παρέες και τα δεκάδες τηλέφωνα στα κινητά, οι άπειρες επαφές στο facebook, αυτά όλα δεν καθιστούν φιλία. Ο κόσμος με τον οποίο βγαίνεις και περνάς καλά δεν είναι απαραίτητα φίλοι σου. Η ποσότητα επαφής δεν συνεπάγεται και την ποιότητα της: το να βλέπεις συχνά κάποιον δε σημαίνει πως είστε καλύτεροι φίλοι. 

Η εμπιστοσύνη συνιστά το Α της φιλίας, η ειλικρίνεια το Ω. Το να γνωρίζεις πως μπορείς να εκμυστηρευτείς κάτι προσωπικό σου, να φανερώνεις εκείνο που είσαι πραγματικά, και ο άλλος να σεβαστεί εκείνο που επέλεξες να μοιραστείς. Πολλές φιλίες γκρεμίστηκαν επειδή αποδείχτηκε πως εμπιστεύεσαι και ανοίγεσαι σε λάθος άτομα, ή επειδή είχαν ειπωθεί διάφορες αναλήθειες στην πορεία. Γι' αυτό είναι αναγκαίο κριτήριο κατά τη γνώμη μου να υπάρχει, όχι μόνο εντιμότητα, μα και μια αμοιβαιότητα στο άνοιγμα. Το πάρε-δώσε συνιστά την ουσία κάθε ανθρώπινης σχέσης, και δε θα μπορούσε να είναι διαφορετικά στην περίπτωση της φιλίας.

Οι άνθρωποι αλλάζουμε και ο χρόνος μονίμως κυλάει - για αρκετούς κυλάει με κατεύθυνση "ευθεία προς το άγνωστο", ορισμένοι πιο ψαγμένοι όμως βλέπουν την κίνηση αυτή με κυκλικό τρόπο. Η ουσία πάντως είναι πως τα πάντα υπόκεινται σε μεταβολή, και σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται, πως μπορεί μια φιλία να είναι σταθερή?

Θα λεγε κανείς πως η αντοχή μιας φιλίας στον χρόνο - άρα και στην μεταβολή που επιφέρει ο χρόνος - είναι η καλύτερη απάντηση. Οι άνθρωποι μπορεί να αλλάζουν, πάντα όμως θα επιζητούν τη σταθερότητα, σαν έναν συμπαγή κορμό δέντρου από τον οποίο μπορούν να καταπιαστούν ενώ φυσάει ο άνεμος. Η φιλία που θριαμβεύει στο πέρασμα του χρόνου είναι η καλύτερη απόδειξη πως είναι δυνατόν να υπάρξει σταθερότητα καταμεσής των αλλαγών. Για να συμβεί όμως αυτό χρειάζεται ο φίλος να μπορεί να σε ακολουθήσει, αν συμβεί και πάρεις άλλο δρόμο - αν αλλάξεις.

Χρειάζεται οι φίλοι να βαδίζετε μαζί, ακόμα και αν περνάτε τα σύνορα και εισέρχεστε σε νέες, άγνωστες χώρες. Θα λεγε κανείς πως περισσότερο και απ' την φιλία τελικά, σημασία έχει ο δρόμος. Τα πάντα είναι δρόμος, και φίλοι είναι εκείνοι που μοιράζονται κοινό προσανατολισμό.

Ο φίλος λοιπόν είναι και σύμμαχος στον δρόμο. Είναι ο κρυφός άσος στο μανίκι. Είναι δεκανίκι, μα και όπλο μαζί. 

Κανένας φίλος δεν θα είναι πάντα εκεί για σένα. Η μοναξιά είναι μια κατάσταση την οποία όλοι οι άνθρωποι χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε, αργά ή γρήγορα. Για ορισμένους οι φίλοι δεν είναι παρά νησίδες στην θάλασσα της μοναξιάς τους. Κάθε ταξίδι σε μια μοναχική θάλασσα όμως γίνεται ομορφότερο όταν γνωρίζεις πως σε περιβάλλουν όμορφα, εξωτικά νησιά, στα οποία μπορείς να ξαποστάσεις όποτε επιθυμείς. Αν ωστόσο ξανοιχτείς στο άγνωστο, τότε ας έχεις κάποιους φίλους για συν-ταξιδιώτες! Γιατί τη μοναχικότητα πολλοί επέλεξαν, τη μοναξιά κανείς.

Γι'αυτό θεωρώ πάντα καλό να υπάρχουν ως "δικλείδα ασφαλείας" και δυο-τρεις φίλοι "παραπάνω". Όσο και αν ισχύει πως πάντα λίγοι φίλοι θα είναι οι καλύτεροι, ποτέ δεν ξέρεις πως τα φέρνει η ζωή. Μια φιλία στην οποία στηριζόσουν πολύ μπορεί να πάψει να υφίσταται. Κάποιος φίλος που θεωρούσες ιδανικό για σένα μπορεί να σε εγκαταλείψει. Τα πάντα είναι πιθανά, γι'αυτό είναι καλό να είμαστε προετοιμασμένοι. Όταν βγαίνεις στον Μεγάλο Δρόμο, καλό είναι να έχεις και ρεζέρβα στο αμάξι...

Αρκετός κόσμος είναι ιδιαίτερα συντηρητικός όσο αφορά την επιλογή των φίλων του. Η δύναμη της συνήθειας τον καθοδηγεί, με αποτέλεσμα να περιορίζεται σε λίγα μόνο άτομα, που συχνά συνιστούν τους φίλους των σχολικών του χρόνων - μια εποχή που κάναμε "αναγκαστικά" φίλους λόγω του κοινού πλαισίου εντός του οποίου βρισκόμασταν. Όσο και αν μερικές φορές οι παλιοί φίλοι είναι σαν το παλιό καλό κρασί, ισχύει πως η ατελείωτη παραμονή σε σκοτεινά κελάρια μπορεί να σου αποκρύψει το υπαρκτό φως της μέρας έξω. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που προσαρμόζονται σε μια κατάσταση φιλίας και σχέσεων, και αρνούνται (ή φοβούνται) να πάνε παραπέρα και να επεκτείνουν τον κύκλο τους. Η προσαρμογή σε παρέες και φιλίες συχνά συνδυάζεται με μια γενικότερη προσαρμογή σε καταστάσεις που δεν βρίσκεις ικανοποιητικές, ωστόσο σκέφτεσαι πως είναι "αδύνατον" να τις αλλάξεις. Μια δουλειά για παράδειγμα. Ένας μη ικανοποιητικός τρόπος ζωής.

Εν ολίγοις, ο συντηρητισμός στους φίλους και στις παρέες συχνά συνδέεται με γενικότερο συντηρητισμό στις επιλογές μας. Τι να γίνει, πολύς είναι ο κόσμος που στο φαινόμενο της διαρκούς μεταβολής (που λέγαμε πριν), προτιμάει να έχει τα μάτια του κλειστά και να απαγκιστρώνεται από το κούτσουρο, μη τυχόν τον παρασύρει ο άνεμος.

Φιλία Αντρών - Γυναικών

Ερχόμαστε τώρα σ' ένα θέμα που επιτρέπει πολλές παρερμηνείες και αρκετά σκοτεινά σημεία. Πολλά έχουν ειπωθεί για τη φιλία ανάμεσα στα δύο φύλα, και πόσο εφικτή είναι αυτή. Πόσες και πόσες φορές δεν έχουμε αναρωτηθεί αν μια φίλη μας (ή φίλος αν είστε γυναίκα) μας βλέπει "αλλιώς", ή αν θα "ήταν δυνατό" να αναπτυχθεί κάτι άλλο ανάμεσα μας. Δεν είναι λίγοι οι έρωτες που ξεκίνησαν από μια "απλή φιλία", όπως δεν είναι λίγες και οι φιλίες που διαλύθηκαν επειδή ο ένας απ' τους δύο εκδήλωσε ερωτικά συναισθήματα για τον άλλο και δεν συνάντησε ανταπόκριση. Το κλασικό ερώτημα που θέτουν όλοι λοιπόν είναι: "μπορεί να υπάρχει φιλία ανάμεσα σ' έναν άντρα και σε μια γυναίκα, ή πάντα θα υποβόσκει το ερωτικό συναίσθημα?"

Ως κερασάκι στην τούρτα φυσικά είναι η ανεκδιήγητη εκείνη ατάκα της χυλόπιτας, το περίφημο "Σε Βλέπω Φιλικά". Αν οι λέξεις μπορούσαν να ξεχειλώσουν, τότε το "σε βλέπω φιλικά" (μαζί με την χρήση της λέξης "δημοκρατία" ίσως από τους σύγχρονους πολιτικούς) είναι ασφαλώς η πιο κακοποιημένη και ξεχειλωμένη φράση όλων των εποχών! Η φράση αυτή διαστρεβλώνει και παραποιεί το νόημα της φιλίας, ενώ συντηρεί τον μύθο πως η φιλία δρα ως εμπόδιο στον έρωτα - από τη στιγμή που "σε βλέπω φιλικά" είναι αδύνατον να σε δω αλλιώς, σωστά?

Περιττό να πω πως οι 99 στις 100 που έχουν ξεστομίσει αυτή την ατάκα δε δίνουν δεκάρα για τη φιλία του άλλου και πολύ πιθανό να μην τον συγκαταλέγουν καν στους καλούς φίλους. Δυσκολεύονται απλά να πουν τα πράγματα με το όνομα τους, να μιλήσουν ξεκάθαρα όπως θα πρεπε: Δεν είσαι ο τύπος μου - Δεν είσαι αυτό που ψάχνω (ή αυτό που νομίζω πως ψάχνω) - Δεν με ελκύεις σε ερωτικό επίπεδο. 

Γιατί η έλξη σε ερωτικό επίπεδο είναι εκείνη που θα καθορίσει - σε τελική ανάλυση - πόσο "φιλικά" βλέπει ο ένας τον άλλον. Είναι η βάση, από την οποία πηγάζουν όλα τ' άλλα. Αν ο άλλος ή η άλλη σε ελκύει ιδιαίτερα σαν άντρας ή γυναίκα, μπορεί και να αναπτυχθεί φιλία ανάμεσα σας, ωστόσο ποτέ δεν θα είναι μια φιλία απαλλαγμένη από το ερωτικό στοιχείο.

Φυσικά η έλξη είναι κάτι εντελώς υποκειμενικό, το οποίο επίσης υπόκειται στην αλλαγή. Κάτι που έβρισκες ελκυστικό κάποτε, μπορεί να πάψεις να το βρίσκεις. Και εδώ ασφαλώς δεν αναφέρομαι μόνο σε θέματα εμφάνισης, αλλά και θέματα συμπεριφοράς και χαρακτήρα. Η έλξη επιπλέον δεν έχει να κάνει με εκείνο που θεωρείς "αντικειμενικά ωραίο". Είναι κάτι βαθύτερο, περισσότερο επικεντρωμένο στις ενορμήσεις και λιγότερο στην καθαρή μας κρίση. Ωστόσο όσο υφίστανται στοιχεία πάνω στην άλλη ή στον άλλο που σε τραβάνε σαν μαγνήτης, κάθε άποψη περί "καθαρής φιλίας" πάει στον βρόντο.

Ανέφερα 99 στις 100 περιπτώσεις πάνω. Ίσως ήμουν αυστηρός. Ας πω 90 στις 100 (πιο κάτω δε πάει!). Μερικές φορές μπορεί όντως να βλέπεις σαν "φίλο" σου τον άλλο (ή την άλλη). Κάποιες φορές μπορεί ένα άτομο που θεωρούσαμε "φίλο" μας ή "φίλη" μας να εκδηλώσει ερωτικά συναισθήματα για μας και εμείς να μην είμαστε διαθέσιμοι - ή, σε τελική ανάλυση, και για να επιστρέψω σε εκείνο που θεωρώ την "πηγή" - να μην είναι ο τύπος μας ρε αδερφέ! Αυτές οι περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσουν και στη διάλυση της φιλίας, ωστόσο όπως είπα πριν, φιλία χωρίς κοινό προσανατολισμό δεν υφίσταται.

Αυτά όμως δεν αναιρούν την μεγάλη παραποίηση που έχει δεχτεί το θέμα περί φιλίας ανάμεσα στα δύο φύλα, και πως αναπαράγονται αρκετοί μύθοι σχετικά μ' αυτό, οι οποίοι, σαν άλλοι πρίγκιπες πάνω στ' άλογο ή πριγκίπισσες στα κάστρα, κατευθύνουν τη σκέψη μας σε λάθος μονοπάτια και μας παραμυθιάζουν.

Το ερώτημα από μόνο του είναι παραπλανητικό! "Γίνεται να υπάρξει αληθινή φιλία ή θα υφίσταται το ερωτικό στοιχείο?". Το ερώτημα καταφεύγει στον διαχωρισμό της φιλίας σε "αληθινή" και "ψεύτικη" και ως κριτήριο για το αν μια φιλία είναι αληθινή θέτει την ανυπαρξία του ερωτικού στοιχείου - πόσα παιχνίδια κάνει η γλώσσα για να επηρεάσει την σκέψη μας!

Για να θέσω τα πράγματα σε ένα "σωστό" κατά τη γνώμη μου επίπεδο: Αν κριτήριο για να θεωρείται κάποιος φίλος είναι τα συναισθήματα της αγάπης, της εμπιστοσύνης, της αμοιβαιότητας, της αμοιβαίας στήριξης, καθώς και η θέληση να περνάτε καλά μαζί και η διάθεση για επικοινωνία και διασκέδαση, τότε μπορούμε να πούμε με σιγουριά πως όλα αυτά μπορεί κάλλιστα να συνυπάρχουν με το ερωτικό στοιχείο! Αυτό δεν καθιστά καθόλου "λιγότερη" τη φιλία που μπορεί να νιώθει ο ένας για τον άλλο, κάθε άλλο, την ενισχύει και φουντώνει ακόμα περισσότερο το ερωτικό αίσθημα. Αν πάλι κριτήριο φιλίας είναι να μένει "καθαρή" από οτιδήποτε το ερωτικό (σα να λέμε πως το ερωτικό αίσθημα ανήκει κάπου αλλού, στη σφαίρα των "κακών" ενορμήσεων και της αμαρτίας, ενώ η φιλία συνιστά κάτι "αγνό και καθάριο"), τότε ασφαλώς και είναι αδύνατο να συνυπάρξουν.

Αναφέρθηκα σε εμπιστοσύνη, ειλικρίνεια, αμοιβαιότητα, κλπ. Ασφαλώς μπορεί να υπάρξει ερωτική έλξη χωρίς να υφίσταται τίποτα από τα παραπάνω, πέραν του καθαυτού γεγονότος της σεξουαλικής έλξης και της επιθυμίας για σεξ. Ωστόσο αν υφίστανται όλα όσα αναφέραμε είναι χαζό να υποστηρίζουμε πως τα άτομα που τα μοιράζονται "δεν είναι φίλοι ουσιαστικά μεταξύ τους". Κάθε άλλο, δείχνουν μια πιθανή εξέλιξη της φιλίας, όταν εκείνη εμπλουτίζεται από το ερωτικό στοιχείο, ή μια εξέλιξη του έρωτα, όταν εκείνος δέχεται τις ευεργετικές επιδράσεις της φιλίας.

Βέβαια όταν η φιλία μπολιάζεται με τον έρωτα ισχυροποιείται και το στοιχείο του εγωισμού που κρύβει μέσα μας ο καθένας. Μπορεί να γίνουμε κτητικοί, απαιτητικοί, ζηλιάρηδες, να θέλουμε να έχουμε την αποκλειστικότητα του άλλου, όλα αυτά τα ωραία στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη συντριπτική πλειοψηφία των ερωτικών σχέσεων με άλλα λόγια και στέκουν εμπόδιο στην πραγμάτωση της φιλίας...

"Αλήθεια σου λέω Μιμίκα, ήσουν και θα είσαι πάντα φίλη μου, σε βλέπω μόνο φιλικά"

Το σωστό ερώτημα επαναδιατυπωμένο λοιπόν είναι: "Γίνεται να υπάρξει αν-ερωτική φιλία ανάμεσα στον άντρα και την γυναίκα ή θα υφίσταται πάντα το ερωτικό στοιχείο?" Και η απάντηση είναι ασφαλώς πως, ναι, γίνεται. 

Ουσιαστικά θέτω δύο βασικές προϋποθέσεις/συνθήκες για να υφίσταται αυτού του τύπου η αν-ερωτική φιλία (η οποία ως φιλία μπορεί να είναι "αληθινή" και ισχυρή όσο λίγες φυσικά!). 1) Η μία συνθήκη είναι εκείνη της αρχέγονης ερωτικής/σεξουαλικής έλξης. Αν υφίσταται και σε τι βαθμό υφίσταται. Όσο μεγαλύτερη η έλξη που νιώθεις για τον άλλο/η, τόσο δυσκολότερα τα πράγματα για την "καθαρή φιλία" σας! Και, όπως έγραψα, η έλξη δεν ταυτίζεται με εκείνο που θεωρείς "αντικειμενικά ωραίο" και υπόκειται σε μεταβολές κατά τη διάρκεια του χρόνου. 2) Η δεύτερη συνθήκη είναι εκείνη των συνθηκών υπό τις οποίες γνωριστήκατε. Για παράδειγμα αν βρίσκεται ο ένας από τους δύο (ή και οι δύο) σε σχέση τον καιρό που γνωριστήκατε. Ή αν βρίσκεται σε φάση που ξεπερνάει έναν χωρισμό... ΄Ή σε φάση "ψαξίματος"... Αν γνωριστήκατε στα πλαίσια κάποιας παρέας, ή αν γνωριστήκατε από μόνοι σας... Πόσο μεγάλη είναι η δυνατότητα να έρχεστε σε επαφή (μια φορά τον μήνα? κάθε μέρα?), οι αποστάσεις ανάμεσα σας, καθώς και η δυνατότητα προσωπικού "χώρου".

Το ίδιο άτομο μπορεί να το γνωρίσεις υπό διαφορετικές συνθήκες και να έχετε εντελώς διαφορετική εξέλιξη.

Στα πάνω συμπεριλαμβάνω και έναν έξτρα παράγοντα "Χ" που είναι εκείνος της γενικότερης στάσης και αντίληψης κάποιου πάνω σε θέματα φιλίας και έρωτα. Κάποιος που είναι ανοιχτός σε ελεύθερες σχέσεις, για παράδειγμα, έχει περισσότερο ευνοϊκή στάση σε θέματα "ερωτικής φιλίας" και βρίσκει πολύ λιγότερους διαχωρισμούς ανάμεσα στους δύο πόλους, σε σχέση με έναν που επιδιώκει να κάνει σταθερές, μονογαμικές σχέσεις - ακόμα και αν οι "σταθερές, μονογαμικές" του σχέσεις έχουν διάρκεια ενός μήνα η καθεμιά ξέρω γω, μέχρι την επόμενη, αλλά αυτό είναι ένα θέμα που προτιμώ να προσπεράσω...

Από τους πάνω παράγοντες/συνθήκες, ασφαλώς ο βασικότερος είναι ο πρώτος - εκείνος της ερωτικής/σεξουαλικής έλξης. Γιατί ο δεύτερος παράγοντας, οι συνθήκες υπό τις οποίες γνωρίζεις τον άλλο/η, στηρίζεται σε κάτι εξωτερικό (σε παράγοντες όπως μια σχέση, η φάση της ζωής, η τοποθεσία, κλπ), ενώ ο πρώτος έχει ως βάση του μια εσωτερική ενόρμηση. Όσο αφορά τον παράγοντα "Χ", εκείνο των απόψεων, υπόκειται κι αυτός σε μεταβολές με τα χρόνια, πάντα σε συνάρτηση με τις εμπειρίες, τα βιώματα και τις γενικότερες θέσεις του άλλου...

Η φιλία ανάμεσα στα δύο φύλα λοιπόν είναι κάτι που δύσκολα διαχωρίζεται απόλυτα από το ερωτικό στοιχείο - αρκετές φορές δεν συνιστά παρά μια μορφή αναγκαίου και κοινωνικά αποδεκτού συμβιβασμού: Θα ήταν αδύνατο να λειτουργήσει η συγκεκριμένη κοινωνία αν αφήνονταν ελεύθερες οι σεξουαλικές ενορμήσεις και ο κόσμος όλος έκανε ελεύθερες σχέσεις ας πούμε. Θα καταλυόταν καταρχάς ο θεσμός του γάμου όπως τον ξέρουμε. Ο οποίος θεσμός στηρίζει σε μεγάλο βαθμό την σύγχρονη πυρηνική οικογένεια, η οποία με τη σειρά της εδράζεται στα θεμέλια της υπάρχουσας κοινωνικής δομής. Η μονογαμία παραμένει η κυρίαρχη "αποδεκτή" κοινωνική πρακτική, άσχετα αν πίσω από την επιφάνεια της οποίας τα πράγματα σιγοβράζουν και μεταβάλλονται διαρκώς.

Αυτά τα ολίγα λοιπόν. Απέναντι στην άποψη που αντιδιαστέλλει έρωτα από τη μία και φιλία από την άλλη, ο ίδιος προτιμώ να τα βλέπω ως δύο όψεις ενός συνεχούς - το οποίο συνεχές βέβαια δε χρειάζεται (και δε μπορεί!) να το διανύσει ο καθένας εξ'ολοκλήρου! "Αναγκαστικά" υπάρχουν οι "φίλοι", "αναγκαστικά" υπάρχουν και οι "δεσμοί". Ωστόσο τα πράγματα ανάμεσα τους συχνά είναι περισσότερο ρευστά απ' ότι φαίνεται εκ πρώτης όψεως, και αυτό είναι κάτι που ήθελα να τονίσω. Από κει και πέρα ο καθένας βγάζει τα συμπεράσματα του, ανάλογα με τις εμπειρίες και τις προσωπικές του αντιλήψεις.

ουδέν σχόλιο! :P

Επίλογος

Μάλλον το συμπέρασμα μετά από όλα αυτά είναι το εξής: Η φιλία περνάει από πολλούς δρόμους και αντλεί πολλαπλές μορφές! Μερικές φορές μας απογοητεύει και ορισμένες μας εγκαταλείπει - ή την εγκαταλείπουμε εμείς! Τον περισσότερο καιρό όμως συνιστά το στήριγμα και το ορμητήριο μας! Η βάση της παραμένει η αμοιβαιότητα, η υποστήριξη και η εμπιστοσύνη. Οι φιλίες μπορεί να μεταβάλλονται, κάποιες έρχονται, κάποιες χάνονται, ωστόσο τα στοιχεία που τις καθιστούν δυνατές ήταν πάντα τα ίδια...

Όταν πάλι μπολιάζεται με το ερωτικό στοιχείο, τα πράγματα δυσκολεύουν και μπορεί να οδηγήσουν σε δυνατά αισθήματα μεν, αλλά και ισχυρές απογοητεύσεις. Ωστόσο ανάμεσα στα δύο φύλα τα πράγματα είναι ούτως ή άλλως ιδιαίτερα ρευστά και εύκολα οι σχέσεις αλλάζουν μορφή. Ένα είναι να έχει κανείς πολλούς φίλους του άλλου φύλου, και άλλο να μην έχει βιώσει την οποιαδήποτε ερωτική παρόρμηση για ορισμένους. Η "φιλία" αποκτά συχνά μια περισσότερο "αφαιρετική" μορφή ως έννοια και εξαρτάται από διάφορους, συχνά ρευστούς, παράγοντες. Οι κοινωνικές επιταγές και οι επικρατούσες πρακτικές, καθώς και η πάντα ισχυρή δύναμη της συνήθειας, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο.

Αν κρατούσα κάτι για το τέλος είναι μάλλον η ιδέα του συνοδοιπόρου. Γιατί, κόσμος φεύγει, κόσμος έρχεται, ο δρόμος όμως μένει εκεί. Ο δικός μας δρόμος...

Συμφωνείς γαμώτο? Έτσι μπράβο! Γκίβ Μι Φάιβ Μαν!!!

γιο μαδαφάκα

~