World Through Their Eyes...

~

Εντελώς τυχαία, ξεψαχνίζοντας κάτι παλιά αρχεία στον υπολογιστή, έπεσα στην πάνω φωτογραφία. Την είχα τραβήξει πέρυσι. Επέστρεφα σπίτι και σε κάποια φάση παρατήρησα μια αυλή, που λέτε. Το σκυλάκι και η γάτα έστεκαν εκεί, δίπλα-δίπλα, παρατηρώντας με περιέργεια τους περαστικούς. Πλησίασα διστακτικά, εκείνα όμως δεν έδειξαν να φοβούνται, ή να αγριεύουν - μόνο με παρατηρούσαν με έντονο ενδιαφέρον. Τα τράβηξα μια φωτογραφία και έφυγα, αφού τους έριξα μια τελευταία ματιά. Παρέμεναν εκεί, πλάι το ένα στο άλλο, έχοντας πάρει μια μάλλον χαλαρή στάση. "Yo, whassup dude?", ένα πράγμα.

Ποιός ξέρει τι σκέψεις τριβέλιζαν στο μυαλουδάκι τους. "Χμ, να ένας άνθρωπος". "Τι να είναι αυτό που κρατάει άραγε?". "Εσύ τι λες Γάτα?". "Ποσώς με ενδιαφέρει Σκύλε. Φαγητό δεν δείχνει να είναι, επομένως δεν δίνω δεκάρα".

Υπάρχουν στιγμές που αράζω στο κρεββάτι, με την γάτα μου αγκαλιά, και σκέφτομαι πόσο ωραία θα ήταν αν μπορούσε να μου μιλήσει. Να έρθει μια μέρα και να μου πει: "τι χαμπάρια ρε αφέντη? Ξέρω, κουφάθηκες τώρα που μίλησα στην γλώσσα σου, δεν το περίμενες, η αλήθεια είναι πως όλα τα ζώα μπορούμε - απλά επιλέγουμε να μην το κάνουμε".

Και εγώ θα ενθουσιαζόμουν σε πρώτη φάση. Θα σκεφτόμουν "τώρα που το ζωάκι μου μιλάει, έχω βρει το τέλειο παρεάκι, δεν χρειάζομαι τίποτα άλλο, θα τα λέμε οι δυο μας και θα περνάμε φίνα!". 

Μήπως όμως στην πορεία άρχιζαν τα ζόρια? Μήπως αν καταλαβαίναμε πλήρως ο ένας τον άλλον ξεκινούσαν οι καυγάδες, οι γκρίνιες, οι παρεξηγήσεις? "Αυτό το φαί έχει και αν σ'αρέσει βρωμόγατα!". "Ε δε με παρατάς και συ με το σκατοφαί σου, υπάρχουν απείρως καλύτερα αφεντικά από σένα εκεί έξω ξέρεις! Που νομίζεις πως επειδή έχεις ένα μπόι είσαι κάποιος!". "Ε, τράβα βρες τότε κάποιον άλλο καλύτερο!". Και τα λοιπά και τα λοιπά.

Υπάρχουν φάσεις που αισθάνομαι πως, στην μεγάλη αλυσίδα της Εξέλιξης, ο άνθρωπος συνιστά πολύ ατελέστερο ον σε σχέση με τα ζώα. Σύμφωνοι, ένας σκύλος ή μια γάτα δεν εξελίσσονται. Μένουν πάντα ίδια, όσες χιλιετίες και αν περάσουν. Θέλουν να τρώνε, να πίνουν, να κοιμούνται, να κάνουν βόλτες, να συνευρίσκονται, και να περνάνε τον καιρό τους χαλαρά σε τελική ανάλυση. Δεν παράγουν τέχνη, δεν γίνονται επιστήμονες, δεν κάνουν ταξίδια στο διάστημα. Το Βιβλίο της Μεγάλης Ιστορίας των Ζώων (αν υπήρχε) θα ήταν πολύ λιγότερο συναρπαστικό και ενδιαφέρον σε σχέση με το Μεγάλο Βιβλίο του Ανθρώπου. Βασικά δεν θα ήταν καν βιβλίο - λίγες σελίδες θα αρκούσαν για να αποτυπώσουν την ιστορία τους - η οποία θα μπορούσε να ήταν κάπως έτσι: "Κάποτε εμφανιστήκαμε και μεις στη Γη, που λέτε, γουστάραμε την όλη φάση γενικά, και είπαμε να αράξουμε. Από τότε βολοδέρνουμε εδώ κι εκεί, τρώμε, πηδάμε, γυρνάμε σε αγέλες, περνάνε τα χρόνια και δίνουμε την σκυτάλη στους επόμενους.". 

"Α, σε κάποια φάση εμφανίστηκαν και οι άνθρωποι. Με αυτούς το πράγμα ζόρισε κάπως. Μπλέξαμε σε διάφορες περιπέτειες. Ωχ αδερφέ μου, δε μ' άφηνατε στην ησυχία μου?".

Το σκυλάκι και η γάτα στην πάνω φωτογραφία κοιτάζουν πίσω από την καγκελόπορτα. Σε κάνουν να αναρωτιέσαι: είναι εκείνα που βρίσκονται πίσω από τα κάγκελα? Ή μήπως είμαι εγώ?

Ας πούμε ότι συνομιλούν, τα δυο ζώα μεταξύ τους. Θα μπορούσαν ίσως να έλεγαν κάτι τέτοια:

"Γουφ! Δες αυτόν, πως μας κοιτάζει ρε ψιψίνα. Λες και βλέπει κάτι αξιοπερίεργο. Που να ξερε ο ίδιος πόσο περίεργος δείχνει σε μας!"

"Ρε συ. Αναρωτιέμαι. Μπας και του φαίνεται παράξενο που εγώ κι εσύ στεκόμαστε έτσι δίπλα ο ένας στον άλλον, στο χαλαρό κι έτσι?"

"Που είναι το περίεργο σ'αυτό, δεν καταλαβαίνω..."

"Ε να μωρέ. Δεν έχεις ακούσει αυτό το "σαν τον σκύλο με τη γάτα", που λένε? Πως τάχα το είδος μου και το είδος σου δεν μπορούν να συνυπάρξουν?"

"Α ναι. Μα είναι εντελώς γελοίο! Εμείς οι δυο μεγαλώσαμε δίπλα, μαζί! Λογικό να γουστάρουμε ο ένας τη συντροφιά του άλλου! Τι σημασία έχει αν είσαι γάτα και γω είμαι σκύλος? Σύμφωνοι, θεωρητικά η φύση μας προορίζει για αντίπαλα στρατόπεδα, ωστόσο αν θέλουμε μπορούμε να υπερβούμε τη φύση - η ανατροφή και οι συνθήκες σε τελική ανάλυση παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο!"

"Ε ναι ρε συ. Κι όμως, στο είδος τους, που τάχα περνιέται για εξελιγμένο, δεν το έχουν ακόμα καταλάβει αυτό! Εμείς συνυπάρχουμε και ανήκουμε σε δύο διαφορετικά είδη. Εκείνοι αδυνατούν να συνυπάρξουν και ας είναι όλοι ένα! Λαοί, εθνικότητες, χρώματα, φυλές, φύλα, ομάδες, θρησκεύματα, κατηγορίες, στερεότυπα... Μόνο να μάχονται ο ένας τον άλλον γνωρίζουν! Και δες πόσο ζορίζονται να αφεθούν και να απολαύσουν ακόμα και τα απλά πράγματα της ζωής. Την παρέα, το φαγητό, το σεξ, το παιχνίδι, το άραγμα, την χαλάρωση. Όχι, πρέπει να ζουν μονίμως μέσα στο άγχος, τις εντάσεις, τις ενοχές, τον ανταγωνισμό και τις συγκρούσεις".

"Τελικά ρε συ Γάτα. Οι άνθρωποι είναι πολύ κατώτερο είδος. Τους λυπάμαι γαμώτο".

"Τι τα θες. Έχουν τη δύναμη και νομίζουν πως μας κάνουν ό,τι θέλουν. Που να ξεραν πόσο βαθιά μπορούμε να τους περιφρονήσουμε... Ε λοιπόν, εγώ δεν τους λυπάμαι καθόλου! Εκτός από ορισμένους που δείχνουν να νοιάζονται πραγματικά για μας. Νιαααρ. Εκείνους τους κάνω κέφι. Περνώ καλά μαζί τους μωρέ. Είναι ταλαίπωρα πλάσματα μεν, συγχυσμένα, μα έχουν μια κάποια καλοσύνη. Και μου αρέσει όπως με χαιδεύουν!"

"Ναι, και μένα μου αρέσει όταν παίζουν μαζί μου. Ξέρεις ρε συ Γάτα... Ο κόσμος έχει γίνει σαν σκατά με τους ανθρώπους μέσα, ωστόσο μια πλευρά μου τους γουστάρει. Να ξεραν μόνο πόσο πιο απλά είναι ορισμένα πράγματα... Και πόσο δύσκολα τα κάνουν".

"Δε βαριέσαι. Ίσως κάποτε το καταλάβουν. Στο μεταξύ εγώ λέω να πάω να λιαστώ. Μνιεεεερ. Έβγαλε καλό ήλιο. Τι λες, θα ρθεις?"

"Θα αράξω λίγο εδώ. Μπορεί να σκάσω μύτη μετά". 

"Οκ αγορίνα. Τα λέμε σύντομα. Μνιαααρ!"

...Κάπως έτσι τεντώθηκε η γάτα και πήγε να λιαστεί. Όπως έκαναν τόσες και τόσες γάτες, πριν απ'αυτήν, εδώ και χιλιάδες χρόνια. Τι σημασία έχει αν δεν κάνει κάτι πρωτότυπο, αν επαναλαμβάνει συνήθειες τόσων και τόσων αιώνων? Όταν έχεις ανακαλύψει που βρίσκεται η πραγματική ουσία, η ίδια η Εξέλιξη παύει να έχει σημασία....

Cheers μάγκες. 

~

Ακατανόητα

~

Υπάρχουν αναρτήσεις σε αυτό το blog που απευθύνονται σε όλους. Και άλλες που γράφω για τον εαυτό μου... Οι πρώτες είναι ανοιχτές σαν υπαίθρια φεστιβάλ, ελεύθερες στο κοινό. Οι δεύτερες είναι κλειστές σαν δωμάτιο κλειδαμπαρωμένο με το κλειδί χαμένο.

Αυτή η ανάρτηση ανήκει στις δεύτερες. Δεν έχει σκοπό να γίνει κατανοητή...

Μερικές φορές αισθάνομαι σαν καράβι με τα πανιά του ανοιχτά, τον άνεμο να φυσά, πανέτοιμος να σκίσω θάλασσες και να καταλάβω σαν κουρσάρος νησιά και χώρες άγνωστες.

Άλλες φορές νιώθω σαν μια βάρκα που βολοδέρνει μες στα κύματα. Κάποιες στιγμές ίσως να αφήνομαι σ' αυτά...

Υπάρχουν τρόποι και τρόποι να είσαι ρομαντικός. Υπάρχει ο ρομαντισμός της ακρογιαλιάς, του ηλιοβασιλέματος, της γαλήνης, του πιασίματος των χεριών στο δειλινό. Αυτός μοιάζει με ανθισμένες γλάστρες στο μπαλκόνι πολυκατοικίας.

Υπάρχει και ο ρομαντισμός της τρικυμίας, της καταιγίδας, του πάθους, της εξέγερσης... Αυτός μοιάζει με ζούγκλα, αρχέγονη, αχαλίνωτη, αρχετυπική στην καθαρότητα της, ατελείωτη στην έκταση της... Επικίνδυνη.

Κάποιες φορές σπρώχνεις έναν πελώριο βράχο στις πλαγιές του λόφου, κατορθώνεις με κόπο να φτάσεις στην κορυφή, και ένα πετραδάκι είναι αφορμή να πέσεις κάτω. Το πατάς και γλιστράς... Και σαν άλλος Σίσυφος πρέπει να ξεκινήσεις πάλι απ'την αρχή. Πετραδάκι εναντίον πελώριου βράχου, σημειώσατε ένα.

Η Φύση έξω από μας. Η Φύση μέσα μας. Δέος. Αδυναμία... Κι όμως, και οι σκύλοι κάποτε υπήρξαν λύκοι, και αδάμαστοι έτρεχαν στα δάση...

Οι λεπτομέρειες κρύβουν το Άπειρο.

Θέλω να σβήσει το φως για να σε δω καλύτερα. Θέλω ο ήλιος να βουτήξει μες στη θάλασσα.

Το εκκρεμές αντηχεί για άλλη μια φορά. Ο δείκτης πήγε μια ώρα μπρος. Το παιχνίδι πάλι ξεκινά. Και συνειδητοποιείς ξανά πως είσαι ζωντανός... Και η καρδιά σου χτυπάει στον ρυθμό του ρολογιού.

Και αν τα πάντα γύρω σου δείχνουν στάσιμα, αν ο κόσμος και η κοινωνία σε έχουν απογοητεύσει, αρκεί να νιώσεις τον κρύο αέρα πάνω σου για να καταλάβεις πως κάτι έχει αλλάξει... Ακόμα και αν άλλαξε αυτό μόνο και τίποτ' αλλο, ακόμα και αν τα πάντα παραμένουν όπως πριν... Ο κρύος αέρας μαρτυρά πως οι εποχές διαδέχονται ακόμα η μία την άλλη. Τίποτα δεν είναι στάσιμο... Ο χειμώνας έρχεται...

Τυλίξου στα ζεστά σου... Και αφουγκράσου την αλήθεια της καρδιάς σου. Η θάλασσα είναι ομορφότερη όταν είναι καθαρή... Μπορείς τότε να αφεθείς χωρίς ενοχές στα κύματα της.

Και όπου σε βγάλουν, μην είναι σε στεριά... μην είναι στον βυθό.

Κάποιες φορές το γαλάζιο του πελάγους είναι ίδιο με το γαλάζιο του ουρανού.

~

Θες να Αλλάξει ο Κόσμος?

("Les Valeurs Personnelles" του Rene Magritte)

Είναι τόσο απλό. Αλλά για κάποιον λόγο δεν το κάνουν. Σα να έχει παγώσει ο χρόνος σε μια εικόνα ατέρμονης επανάληψης, ξανά και ξανά το ίδιο σκηνικό. Η επανάληψη συνδέεται με τη δύναμη της συνήθειας, η δύναμη της συνήθειας με τη σειρά της είναι ριζωμένη βαθιά στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση. Δε εξηγείται αλλιώς.

Σε τι αναφέρομαι? Στην γνώριμη σε όλους μας εικόνα του μεσήλικα συμπολίτη/συγγενή/φίλου/γνωστού μας με το τηλεκοντρόλ στο χέρι, να παρακολουθεί τις ειδήσεις στην τηλεόραση και να λέει απηυδισμένος "χάλια τα καναν!". Ειδικά τις μέρες αυτές.

Το πρόσωπο αυτό αναφέρεται στους πολιτικούς και στις "δυνάμεις" που κατά τη γνώμη του κατακεραύνωσαν τον τόπο, τονίζοντας την αντίθεση του, αλλά και την αδυναμία του παράλληλα απέναντι τους. "Εγώ είμαι μικρός και ανίσχυρος, τις τύχες των λαών και τις τύχες τις δικές μας άλλοι τις αποφασίζουν. Και αυτοί οι άλλοι τα' χουν κάνει σκατά".

Να ξερε μόνο...! Να ξερε πόση δύναμη έχει στα χέρια του! Αν άφηνε επιτέλους εκείνο το τηλεκοντρόλ! Αν έκαναν το ίδιο παράλληλα κάμποσες δεκάδες χιλιάδες τηλεθεατών, οι οποίοι κάθε βράδυ επαναλαμβάνουν το κλασικό μοτίβο. Δε χρειάζεται να κάνει κάτι άλλο, μόνο να μην πιάσει το τηλεκοντρόλ. Μπορεί να ακούγεται τόσο απλό, αλλά για σκεφτείτε. Τι θα συνέβαινε αν απλά σταματούσαν, με τον ίδιο τρόπο που κάποιος λέει "κόβω το τσιγάρο".

Κάνει θόρυβο ένα δέντρο που πέφτει στο δάσος όταν κανείς δεν είναι εκεί να το ακούσει?

Τι θα απογίνονταν όλοι εκείνοι οι θιασώτες των τηλεοπτικών τραγωδιών και της καταστροφολογίας που ονομάζεται "ειδησεογραφία" όταν κανένας δεν ασχολείτο πια μαζί της? Ή για να το επεκτείνουμε λίγο, τι θα συνέβαινε αν μια φορά, ΜΙΑ μόνο, ο ψηφοφόρος της συνήθειας έλεγε στις επόμενες εκλογές να επιλέξει κάτι διαφορετικό? Τι αποτέλεσμα θα είχε αν ο κάθε ένας συνειδητοποιούσε πως είναι μέρος αυτού του πράγματος στο οποίο ζούμε όλοι, και πως οι επιλογές του κάθε ατόμου ξεχωριστά μπορούν να κάνουν τη διαφορά?

Αλλά στις εποχές των μαζών οι άνθρωποι σκέφτονται σαν μάζες. Η κυρίαρχη μυθοπλασία της εποχής μας είναι πως είμαστε όλοι κόκκοι στην άμμο. Ανίσχυροι, ανεμοδαρμένοι με το παραμικρό αεράκι. Και όταν δεν μπορείς να βρεις κάτι καλύτερο, κάτι εναλλακτικό, πως θα αποτινάξεις το παλιό? Γυρνάς πάλι λοιπόν στις προστατευτικές αγκάλες του.

Η απόσταση ανάμεσα στο 0 και στο 1 είναι μεγάλη σαν άβυσσος.

Μάλλον ο κόσμος δεν έχει σκεφτεί το ενδεχόμενο πως θα μπορούσαν πραγματικά να άλλαζαν τα πράγματα αν άλλαζε ο ίδιος στάση. Δεν το έχει επεξεργαστεί ως πιθανότητα στο νου του, δεν το έχει πλάσει ως σενάριο με την φαντασία του. Οι μεγάλες αλλαγές πρώτα γίνονται μέσα μας, μετά έξω. Αλλά σήμερα ζούμε το όνειρο μιας μερίδας μόνο ανθρώπων. Οι υπόλοιποι προτιμούν να συμμετέχουν σ'αυτή την ξένη φαντασίωση, αντί να πλάθουν τη δική τους.

Κι όμως, είναι λες τόσο απλό.......

("Breach" του Vladimir Kush)

~

Τα Θετικά της Οικονομικής Κρίσης ή How I Stopped Worrying about the Εconomic Bomb

...Ο αγγλικός τίτλος είναι παράφραση του εναλλακτικού τίτλου του περίφημου "Dr Strangelove" ή "How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb", της κλασικής όσο δε πάει άλλο ταινίας του Kubrick, παρωδία όσο λίγες της ψυχροπολεμικής ψύχωσης.

Κάθε κρίση γεννάει τις ψυχώσεις της, και το συλλογικό οικονομικό ψυχοπλάκωμα που λυσσομανά σαν τυφώνας πάνω από τη χώρα ωθεί κόσμο και κοσμάκη να φορέσει την ανάλογη "βαριά" ενδυμασία που απαιτούν οι καιροί. Κασκόλ και γάντια γκρίζα σαν ξεθωριασμένος ποντικός, βαρύ παλτό και δύστυχο στυλ που παραπέμπει σε παλιές ελληνικές ταινίες, με μία σημαντική όμως διαφορά: εδώ του λείπει η αυθεντικότητα τους. Βλέπετε, το λουκ των καιρών απαιτεί και την ανάλογη μάσκα, τη μάσκα που έχει γραμμένο κατακούτελα πόσο "αγανακτισμένη" είναι με την "ανυπόφορη κατάσταση", τη μάσκα που έχει μονίμως πάνω της ζωγραφισμένο το βλέμμα της συμπόνοιας για κείνους που "υποφέρουν", καθώς και μια δόση συγκρατημένου θυμού για εκείνους που "φταίνε", οι οποίοι φυσικά είναι κάποιοι άλλοι, κάποιοι κακοί άνθρωποι που "οδήγησαν τη χώρα σε αυτό το σημείο".

Είναι η μάσκα που φοράνε οι δημοσιογράφοι που αλωνίζουν τα τηλεοπτικά παράθυρα, η μάσκα των πολιτικών, η μάσκα όσων αποφάσισαν μετά από δεκαετίες πλήρους αδιαφορίας για όσα γίνονται γύρω μας πως "δεν πάει άλλο", χωρίς να γνωρίζουν οι ίδιοι φυσικά τι φταίει, και για ποιόν λόγο βρισκόμαστε εδώ.

Εν ολίγοις, οι καιροί στη χώρα μας απαιτούν από τα δημόσια πρόσωπα (και όσους πολίτες κερδίζουν κάποια δευτερόλεπτα δημοσιότητας από κάποια πιθανή εμφάνιση τους στο κουτί) να φοράνε όλοι αυτή την ίδια μάσκα της "αγανάκτησης", να συμπάσχουν "όλοι μαζί", "χέρι-χέρι", να έχουν όλοι αυτή την συγκαταβατική έκφραση του ανθρώπου που ξέρει πως έχει ευθύνη ο ίδιος, αλλά φοβάται να το παραδεχτεί. Τι μένει λοιπόν όταν δεν παραδέχεσαι την ευθύνη σου για ένα πρόβλημα? Πολύ απλά, φοράς και συ τη μάσκα, όπως όλοι.

Μέσα στο πλήθος με τις μάσκες δε γίνεται να ξεχωρίζεις και κανείς δε θα καταλάβει πως έχεις το μερίδιο σου στη ζημιά.

Η κυρίαρχη αίσθηση που σου περνάνε τα σιχαμένα αυτά μέσα "ενημέρωσης" είναι μια αίσθηση ενός επικείμενου χαμού, μιας ατελείωτης μιζέριας που έχει καταπλακώσει τους άμοιρους, δύστυχους πολίτες αυτής της χώρας. Ανέκαθεν η καταστροφολογία και οι κακές ειδήσεις ενέπνεαν τα ΜΜΕ, και φυσικά μια οικονομική κρίση-επικείμενη συντέλεια είναι το βούτυρο στο ψωμί των αρπαχτικών της ειδησεογραφίας. Η εικόνα της μεσήλικης νοικοκυράς που κραυγάζει στην κάμερα πόσο "απατεώνες είναι όλοι!", ενώ το ρεπορτάζ παρουσιάζει λεπτομερώς την κατάσταση που έχει ξεπέσει η ίδια, πως δεν έχει να πληρώσει το ένα ή το άλλο, πως θα μειωθεί η επικείμενη σύνταξη ή πως τα παιδιά της δεν έχουν δουλειά είναι γνωστή σε όλους.

Οι πολιτικοί και οι δημοσιογράφοι που μαζεύονται στα τηλεοπτικά παράθυρα φοράνε όλοι τη μάσκα. Όλοι δείχνουν το ίδιο "αγανακτισμένοι", όλοι παραδέχονται πως η κατάσταση είναι "απαράδεκτη", και φυσικά όλοι στρέφουν το δάχτυλο σε κάποιον άλλο.

Γνώριμη κατάσταση, και αρκετά ασχολήθηκα γράφοντας γι' αυτήν. Ας πω λοιπόν κάποια θετικά που βρίσκω πως έχουν προκύψει από όλην αυτήν την κατάσταση με την οικονομική κρίση! Η αγανάκτηση φοριέται πολύ τελευταία - και έχει εκείνο το γκρίζο, αβέβαιο χρώμα που με κάνει και δείχνω σαν κουνέλι που ξέβαψε από την βροχή - δε μ'αρέσει εν ολίγοις.

Που λέτε λοιπόν, με την ελληνική (τρόπος του λέγειν το "ελληνική") οικονομία να πνέει τα λοίσθια, προέκυψαν κάποια θετικά από την όλη ιστορία! Παρακαλώ διαβάστε με ελαφριά διάθεση, πετώντας αν γίνεται τυχών σοβαροφάνεια στο τζάκι.

1) Πλέον δε χρειάζεται να νιώθεις ενοχές που είσαι άνεργος ή χαμηλόμισθος! Ενοχές που πάντα ήθελε να επιφορτίζει το σύστημα πάνω στον κόσμο που βαυκαλίζεται με ιδέες εμποτισμένες με κοινωνική άνοδο, ανταγωνισμούς και επικράτηση του ισχυρότερου. Τώρα που η πλειοψηφία είναι άνεργη ή χαμηλόμισθη, είσαι πια φυσιολογικός και μπορείς να το δηλώνεις με υπερηφάνεια!

2) Τέρμα πια στα ανούσια καταναλωτικά διλήμματα ως προς το προϊόν που θα επιλέξεις. Να πάρω αυτό ή εκείνο το μπουφάν? Ποιο συνολάκι θα μου πηγαίνει περισσότερο άραγε? Τι να ταιριάζει πιο πολύ με το τάδε ρούχο μου? Να επενδύσω στο τάδε αμάξι ή στο άλλο? Να βγω σε κείνο ή το άλλο κλαμπ για το βράδυ?

Τώρα πλέον δεν έχεις χρήματα για κανένα από αυτά, επομένως τέρμα στα διλήμματα και το άγχος της επιλογής!

3) Το πάνω μας φέρνει κατευθείαν στο τρίτο χαρμόσυνο νέο. Όταν πλέον δυσκολεύεσαι να αποκτήσεις καινούργια πράγματα αναγκάζεσαι να εκτιμήσεις τα παλιά! Ποιός ξέρει, ίσως κάποια από αυτά να μη χρειάζονταν καν αντικατάσταση! Γιατί να αλλάξεις παπούτσια τη στιγμή που αυτά που έχεις φοριούνται ακόμα και δείχνουν ακόμα καλά πάνω σου? Τώρα που έχεις μείνει χωρίς αμάξι ίσως κάνεις με τα πόδια εκείνη τη διαδρομή ως το ψιλικατζίδικο, που παλιά βαριόσουν να κάνεις!

4) Πόσο όμορφα οδηγεί το ένα στο άλλο, σαν αλυσιδωτή αντίδραση! Ναι λοιπόν, αν βάλεις λίγο το αμάξι στην άκρη (και τα λοιπά έξοδα για καύσιμα κλπ) θα περπατήσεις λίγο παραπάνω, και τι καλύτερη γυμναστική από το περπάτημα! Σήμερα ο κόσμος περπατάει όχι για την χαρά του περπατήματος και της διαδρομής, αλλά πάντα με έναν προορισμό, το περπάτημα είναι το μέσο για έναν σκοπό άλλο. Χωρίς την αμαξάρα σου όμως ίσως κάνεις και καμιά βόλτα, και έτσι θα παρατήσεις και κείνο το γυμναστήριο και τα περιττά του έξοδα! Ίσως μάλιστα συνειδητοποιήσεις πως είσαι ωραίος όπως είσαι ρε αδερφέ! (ή στη χειρότερη περίπτωση θα αντικαταστήσεις εκείνον τον καθρέπτη με τον πίνακα που τόσο σου άρεσε και δεν είχες χώρο να τον βάλεις, για όλα υπάρχει λύση!)

5) Καιρός να συσφίξεις τις σχέσεις σου με τους γονείς σου. Όταν η διαμονή μόνος σου βλέπεις οτι κοστίζει πολύ περισσότερο απ' όσο μπορείς να κουμαντάρεις, μην απελπίζεσαι. Άραξε. Δεν είσαι ο μόνος!

6) Δουλεύεις σα το σκυλί για να τα βγάλεις πέρα και αισθάνεσαι πως πέρα από τα οικονομικά σου κλέβουν και τον χρόνο της ζωής σου? Μη σκας δικέ μου! Ούτως ή άλλως, ανήκεις στους "προνομιούχους" εδώ που φτάσαμε πια! Στους εργαζόμενους! Η οικονομική κρίση φροντίζει για όλα τα μέλη της. Οι μεν άνεργοι αισθάνονται πολλοί και μαζικοί, οι δε σκληρά εργαζόμενοι αισθάνονται λίγοι και ξεχωριστοί!

7) Η απώλεια κάθε προοπτικής για σύνταξη σε κάνει να στρέφεσαι περισσότερο στο τώρα και να το απολαμβάνεις! Επίσης η αβεβαιότητα του αύριο σε ωθεί να αποφεύγεις πλέον γελοιότητες τύπου δάνειο με πιστωτική κάρτα κλπ, από κείνες που συνήθιζες να κάνεις και έμπλεξες πια για τα καλά! Η οικονομική κρίση έχει ως σημαία το ρητό Άδραξε τη Μέρα (και από κοντά το "γνώθι σαυτόν", ή αλλιώς, δες τι βλακεία έκανες).

8) Γίνεσαι εφευρετικός. Αφού δεν έχεις χρήματα για να σκορπίσεις, βρίσκεις εναλλακτικούς τρόπους να αντλήσεις την διασκέδαση και την ψυχαγωγία σου - με ή χωρίς παρέα. Ίσως μάλιστα διαπιστώσεις πως αυτοί οι τρόποι, οι μη-διαμεσολαβημένοι από χρήματα, είναι και οι καλύτεροι! Let's get together now.

9) Μ' αυτά και μ'αυτά ένα μικρό ποσοστό κόσμου σα να κατάλαβε πέντε πράγματα. Γύρω από την σύγχρονη κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα και την πολιτική της. Η αφύπνιση ενός μικροσκοπικού ποσοστού του πληθυσμού (όχι απαραίτητα θορυβώδες ποσοστό, μερικές φορές τα σημαντικότερα πράγματα εκτυλίσσονται αθόρυβα) δεν θα αλλάξει τον κόσμο, είναι όμως ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση!

10) Είναι πάντα ωραίο εκεί που ο άλλος περιμένει από σένα να βρίσκεσαι μέσα στη μιζέρια να τον διαψεύδεις! Με άλλα λόγια, και για να γίνω περιεκτικός: Να πάτε να γαμηθείτε όλοι σας. Η κατάσταση είναι σκατένια, ναι, αλλά δε θα γίνουμε η αντανάκλαση της γενικευμένης μιζέριας που τόσο επιθυμείτε να δείτε πάνω μας! Δεν την προκαλέσαμε και δε θα φορέσουμε και μεις τη σάπια μάσκα σας, αυτή φτιάχτηκε για να εφαρμόζει στα δικά σας χοντροκέφαλα...

Συνεχίζουμε τραγουδώντας, ακόμα και αν δεν υπάρχει αύριο!

~

No Man in an Island

~




Βράδυ Σαββάτου. Η ώρα που γράφω τις γραμμές αυτές. Απο τα ηχεία ακούγονται οι πρώτες ταξιδιάρικες νότες του "In a Silent Way" του Miles Davis. Η γάτα αράζει και επεξεργάζεται ένα πλαστικό περίβλημα, απο κείνα που βάζουν μέσα τις ηλεκτρικές συσκευές - είναι αρκετά μεγάλο για παιχνίδι, αρκετά ενδιαφέρον ωστόσο για να μην ασχοληθεί καθόλου μαζί του. Η ατμόσφαιρα είναι ήρεμη. Όσο σιγάζει η τρομπέτα του Davis απο τα ηχεία διακρίνεται ο ήχος απο τις μπουρμπουλήθρες που κάνει το φίλτρο στο ενυδρείο των ψαριών - ήχος νερού πάνω σε νερό, παφλασμός αέναος, κυκλικός, χαλαρωτικός.

Και εγώ βρίσκομαι εδώ και συλλογίζομαι για τη μοναξιά. Η σημερινή ανάρτηση είναι μια συνέχεια του "One of those Days...". Τι καλύτερο να συλλογιστείς πάνω στη μοναξιά απ'ότι κατά τη διάρκεια ενός Σαββατόβραδου, την επίσημα θεσμοθετημένη στιγμή της βδομάδας που ο κόσμος κοινωνικοποιείται και ξεδίνει για όλες τις ταλαιπωρίες των περασμένων ημερών. Είναι σα την αίσθηση του να βαδίζεις σ' έναν ήσυχο δρόμο τη νύχτα, παρατηρώντας τις σκιές, αφημένος σε ατελείωτες σκέψεις, σ' έναν δρόμο που σφύζει απο κίνηση τη μέρα.

Πήγα να πω "σφύζει απο ζωή", αλλά επέλεξα την λέξη "κίνηση" τελικά. Ακόμα και στον μοναχικότερο των δρόμων, ζωή υπάρχει, παντού. Και υπο μία έννοια, κίνηση. Απλά πρόκειται για άλλου τύπου κίνηση - απο κείνη που ωθεί συνειδήσεις να προβληματιστούν και αναμνήσεις να ξεπροβάλλουν, να μπλεχτούν η μία με την άλλη, να καταλήξουν σε σταθερά συμπεράσματα ή απλά να αφεθούν σε κάποια αχανή δίνη σκέψεων και αισθήσεων.

Μπορεί κανείς να μιλήσει με δύο τρόπους για τη μοναξιά. Βιώνοντας τη. Ή έχοντας κάποια αποστασιοποίηση απ'αυτήν. Ο πρώτος είναι ο ποιητικός τρόπος, ο τρόπος του συναισθήματος και της τέχνης... Ο δεύτερος είναι ο επιστημονικός τρόπος, εκείνος της ανάλυσης. Ο δεύτερος μονίμως προσπαθεί να τιθασεύσει τον πρώτο. Μερικές φορές τα καταφέρνει - μερικές φορές κατορθώνει ως και να διοχετεύσει τον ορμητικό του χείμαρρο σε κάποιο κανάλι που έχει επιλέξει, να μετουσιώσει το βίωμα σε μεταγνώση.

Όλοι έχουμε βιώσει/βιώνουμε μοναξιά. Για κάποιους είναι μια παροδική, συνήθως δυσάρεστη κατάσταση, συνδεδεμένη με την απουσία προσώπων με τα οποία πιστεύουμε πως θα περνούσαμε καλύτερα. Η μοναξιά ως μια έλλειψη. Μου λείπουν οι φίλοι, μου λείπει μια σχέση, μου λείπει ο τάδε ή ο δείνα. Για άλλους συνιστά ένα περισσότερο σταθερό βίωμα, με το οποίο άλλοι έχουν συνηθίσει να ζουν, άλλοι πάλι το αντιμετωπίζουν ως βαρύ φορτίο που έχουν επωμιστεί να κουβαλάνε. Υπάρχει ένα ποσοστό κόσμου που αποζητάει τη μοναξιά. Γι' αυτόν η μοναξιά αντιμετωπίζεται ως κάτι θετικό και εποικοδομητικό, μια ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με εκείνα που τους λείπουν, και αυτά δεν είναι οι άλλοι, αλλά ο εαυτός τους.

Οι άλλοι κατέχουν το κλειδί της σωτηρίας μας? Ή μήπως "η κόλαση είναι οι άλλοι", όπως είχε πει ο Σαρτρ? Ποιά είναι τα όρια της μοναξιάς, πως είναι δυνατόν να έχει τόσο διαφορετικά πρόσωπα, σαν εκείνες τις ινδικές θεότητες: ένα πρόσωπο καλοσυνάτο, ένα πρόσωπο εχθρικό και τρομακτικό, και ένα που απλά στέκεται και σε κοιτάζει αινιγματικά....




(The Ooootheeeersss. They're out there and they're coming to get you!)


"Οι άνθρωποι είμαστε μόνοι μας. Ό,τι και να λέμε, οι άλλοι υπάρχουν μόνο για να περνάμε κάπως πιο ευχάριστα τον καιρό μας - κατά βάθος όμως, ήμασταν και θα είμαστε μόνοι, ο κάθε ένας μια μονάδα, και όσο νωρίτερα το συνειδητοποιήσουμε, τόσο το καλύτερο για μας. Θα σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τη μοναξιά σαν φόβητρο και θα τη δούμε με το βλέμμα εκείνου που γνωρίζει, ως μια κατάσταση που αφορά την ουσία των πραγμάτων".

Έβαλα σε εισαγωγικά την πάνω παράγραφο γιατί δεν είναι δικά μου λόγια. Ας πούμε οτι προέρχονται εν μέρει απο μια πρόσφατη κουβέντα που έκανα, αλλά και απο πολλές άλλες - πρόκειται για μια άποψη που λίγο πολύ απομυθοποιεί την όποια ενότητα ανάμεσα στους ανθρώπους και παρουσιάζει τα πράγματα ωμά, όπως θα έπρεπε. Δεν είσαι μόνος επειδή σε άφησε η γκόμενα, ή επειδή δεν έχεις παρέα. Μόνος είσαι ούτως ή άλλως. Αλλά ό,τι ισχύει για σένα, ισχύει για τους πάντες. Απλά ο περισσότερος κόσμος πείθει τον εαυτό του για το αντίθετο - πρόκειται για ένα βολικό παραπέτασμα που αποκρύπτει την αλήθεια. Μια αλήθεια σκοπός της οποίας δεν είναι να σε απελπίσει, αλλά να σε κάνει να δεις τα πράγματα όπως είναι, όχι όπως θα ήθελες να είναι. Και βλέποντας τα πράγματα όπως είναι, μπορείς να συνεχίσεις να προχωράς με τα μάτια σου ανοιχτά πλέον, γνωρίζοντας και κάνοντας τις ανάλογες επιλογές. Οι υπαρξιστές δεν έλεγαν πως η γνώση της μοναδικότητας μας μες στο σύμπαν και στη ζωή, η γνώση οτι είσαι μόνος, τυχαία ριγμένος στον κόσμο, είναι το πρώτο βήμα για την απόκτηση αυθεντικότητας?





Με ανοιχτά τα μάτια πλέον μπορείς να κάνεις και τις σωστές επιλογές....... Ο Λάιμπνιτς (ένας απο τους κλασικούς φιλοσόφους του 17ου αιώνα) είχε πει πως τα πάντα στο σύμπαν είναι μια σωρεία απο "μονάδες", ανεξάρτητες πνευματικές υποστάσεις, απο εκείνες της κατώτερης ύλης ως τον θεό στην κορυφή. Νησίδες, σε μια θάλασσα που είναι το σύμπαν όλο. Είμαστε και μεις μια νησίδα απ'αυτές. Είναι γεγονός βέβαια πως σε κάποιους τυχαίνει να είναι η Κρήτη ή η Κέρκυρα και σε άλλους τυχαίνει να ναι καμιά ξέμπαρκη βραχονησίδα της κακιάς ώρας, νησία όμως είναι όλοι, ο κάθε ένας.







"Προχωράει κανείς όταν δεν βλέπει που πηγαίνει" - Γκαίτε


Για μια στιγμή όμως. Αν η φυσική κατάσταση είναι εκείνη της μοναξιάς και απλά εμείς δεν το συνειδητοποιούμε, γιατί νιώθουμε τόσο άσχημα όταν αισθανόμαστε μόνοι? Φυσική κατάσταση είναι και η πείνα, κατά την οποία ο οργανισμός δίνει σήμα ουσιαστικά, σήμα για να τραφείς. Η κούραση είναι μια φυσική κατάσταση, και ο οργανισμός σου λέει "ξεκουράσου". Η καύλα γαμώ την τρέλα μου είναι μια φυσική κατάσταση και ο οργανισμός σου λέει "ΚΑΝΕ ΣΕΞ". Ή έστω, τράβα μια μαλακία. Είναι δύσκολοι οι καιροί. :P

Θα λεγε κανείς πως η μοναξιά είναι "φυσική" μόνο στον βαθμό που σου δίνει κι αυτή με τη σειρά της ένα σήμα, σου μιλάει ο οργανισμός (η ψυχοσύνθεση σου αν προτιμάτε) και σου λέει "επ, κάτι σου λείπει εδώ, κάτι πρέπει να κάνεις γι'αυτό". Απ' αυτή την έννοια φυσικό δεν είναι να είσαι μόνος αλλά το αντίθετο του, να βρίσκεσαι με άλλους. Ο Αριστοτέλης έλεγε πως ο άνθρωπος είναι εκ φύσεως κοινωνικό ον - ακοινωνικοί μπορεί να είναι οι θεοί ή τα θηρία μόνο....





Δεν έχουμε παρά να σκεφτούμε πως ακόμα και ο πιο απομονωμένος άνθρωπος του σύμπαντος δεν είναι τόσο ανεξάρτητος απο τον κόσμο όσο θα ήθελε ενδεχομένως και ο ίδιος να πιστεύει. Ας φέρουμε στο μυαλό μας τον κλασικό ερημίτη που παράτησε την πουτάνα κενωνία και ζει ευτυχισμένος στη σπηλιά του. Όχι ελεύθερο κάμπινγκ, για 2 βδομάδες μάξιμουμ, και μετά βουρ με λύσσα στο ίντερνετ να δούμε τα mail μας. Μιλάμε για κανονική απομόνωση απο όλο τον πολιτισμένο κόσμο.

Ο ερημίτης αυτός που λέτε κουβαλάει όλο τον κόσμο μέσα του. Στη σκέψη του καταρχάς, στη γλώσσα του. Κάθε γλώσσα εμπεριέχει νοήματα, παραστάσεις, εικόνες. Οι παραστάσεις αυτές μεταδίδονται κοινωνικά, απο την πρώιμη βρεφική ηλικία κιόλας. Βλέπουμε τον κόσμο μέσα απο το πρίσμα της κοινωνίας στην οποία μεγαλώσαμε. Όταν συζητάμε περί μοναξιάς, έχουμε στη σκέψη μας τις παραστάσεις/ιδέες εκείνες που μάθαμε μεγαλώνοντας γύρω απο τον "εαυτό μας", τους "άλλους", τη μεταξύ μας σχέση, τον κόσμο όλο. Ένας αρχαίος που ζούσε σε μια άλλη κοινωνία που έβλεπε νύμφες μέσα στα δέντρα και πνεύματα του νερού στα ρυάκια αντιμετώπιζε με εντελώς διαφορετικό πνεύμα την όλη ιδέα περί μοναξιάς, και την αίσθηση του ποιός είναι ο ίδιος.




(cartoon by Roberto Plangosi)


Ο ερημιτης απομονώνεται εν γνώσει του, έχοντας βιώσει το εναλλακτικό, συνειδητοποιώντας οτι δεν του αρέσει. Απο αυτή την άποψη, κουβαλάει τον κόσμο μέσα του, ακόμα και στην εγκατάλειψη του. Δε βιώνει μοναξιά με τον τρόπο που τη βιώνει ένας τύπος κλεισμένος σ'ένα διαμέρισμα κάπου στο βάθος μιας πόλης, που ψαχνει να βρει κάποιον να μιλήσει αλλά δεν βρίσκει.

Ο δεύτερος μπορεί τελικά να βρει παρέα. Να βρει φίλους, να κάνει σχέσεις. Αλλά να νιώθει πάλι μόνος του, ακόμα και όταν είναι μαζί τους. Αυτό μπορεί ή να οφείλεται στους ίδιους (πολύ απλά δεν συνιστούν και την καλύτερη παρέα που θα μπορούσε να είχε βρει!), ή οφείλεται στον ίδιο, στην ψυχοσύνθεση του, στον τρόπο που βλέπει τον κόσμο γύρω του και τον εαυτό του στον κόσμο αυτό.

Η μοναξιά έχει πολλά πρόσωπα. Δεν είναι όλα τα πρόσωπα εχθρικά και αφιλόξενα. Και δεν είναι κάθε μοναξιά μια κατάσταση που αφορά πάντα τους "άλλους". Μπορεί να αφορά τον εαυτό σου, να συνιστά μια εσωτερική κατάσταση, έναν τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεις τον κόσμο. Σαν τη φιλοσοφία που είπα πάνω.




(Janis Joplin πριν, Jefferson Airplane στο τέλος, δε τη γλιτώνει απο τους χίππηδες σήμερα ο Καρτμαν!)


Δε πιστεύω πως κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, ούτε πως είμαστε όλοι μας μονάδες, απομονωμένες, που συναντιόμαστε ίσα για να σμίξουμε για λίγο και μετά γυρνάμε πάλι στην απομόνωση μας. Ή πιο σωστά, δεν θεωρώ πως αυτό συνιστά μια φυσική κατάσταση, που αφορά όλους τους ανθρώπους, όλων των εποχών και όλων των πολιτισμών. Αν η κοινωνία που ζούμε απέτυχε να δημιουργήσει δεσμούς ενότητας μεταξύ των μελών της και μια αίσθηση οτι κάπου ανήκουν, οτι συνιστούν μέλη μιας κοινότητας, αν έχει προάγει τον άκρατο ατομικισμό και ανταγωνισμό σε υπέρτατη αξία, γι'αυτό δεν φταίνε οι μεμονωμένοι άνθρωποι που κάθονται δυστυχισμένοι στα διαμερίσματα τους, μόνοι και έρημοι, και αναλογίζονται "τι έκανα λάθος".





Θεωρώ πως οι άνθρωποι δεν είμαστε νησιά αλλά χερσόνησοι. Με το ένα σκέλος να ακουμπάει γερά πάνω στη στεριά, και το άλλο να βρέχεται απο το νερό. Απο τη μία οι άλλοι (που δεν είναι πάντα "η κόλαση"), ο κόσμος, η γη και η φύση, απο την άλλη η θέα του απείρου. Είμαστε εκ φύσεως μόνοι - και είμαστε εκ φύσεως κοινωνικοί. Δε βρίσκω αντίφαση σε αυτή τη συνύπαρξη και δεν καταλαβαίνω γιατί θα έπρεπε να σκεφτόμαστε πάντα με τους όρους του "είτε-είτε". Μερικές φορές το μαύρο και το άσπρο συνυπάρχουν.

Απο αυτή την άποψη κάποιους απο μας μπορεί να μας παρηγορεί η ιδέα οτι "όλοι μόνοι είμαστε", άλλους να μας παρηγορεί το αντίθετο, οτι δηλαδή "δεν υπάρχει τίποτα πιο φυσικό απο την συνύπαρξη με τους άλλους". H οποία συνύπαρξη μερικές φορές μεταφράζεται σε ένα τραγούδι, ή ένα βιβλίο. Είμαστε μόνοι. Και είμαστε μαζί. Και έτσι να νιώθουμε καλύτερα, τις στιγμές εκείνες που αισθανόμαστε πως η κυρά Μοναξιά μας έχει δείξει εκείνο το αντιπαθητικό της πρόσωπο.

Ας μην ξεχνάμε όμως πως κάποιες φορές το πρόσωπο της παύει να είναι άσχημο - γίνεται το πρόσωπο ενός παλιού φίλου, που σου κλείνει το μάτι. Γιατί ακόμα και η στεριά κινείται και μεταβάλλεται με το πέρασμα του χρόνου, όχι ίσως με τον ορμητικό, ταχύ ρυθμό της θάλασσας, αλλά σίγουρα στάσιμη δεν μένει. Εσύ λοιπόν που στέκεσαι πάνω στην στεριά σου (χερσόνησο) και ατενίζεις τη θάλασσα, μη ξεχνάς πως ακόμα και συ κινείσαι, εσύ και κάθετι γύρω σου. Όλοι μαζί κινείστε, ως τα πέρατα του σύμπαντος.


ΥΓ - Και έτσι είπε το κουνέλι στον εαυτό του. Και σκέφτηκε να πατήσει stop και να αλλάξει άλμπουμ στο media player, μια που δυο ώρες τώρα παίζει συνέχεια το ίδιο. Την έκανε μια χαρά τη δουλειά του πάντως. Και κάπως έτσι κύλησε το Σαββατόβραδο.





~