Η Πηγή της Νιότης

Καθώς ο χρόνος φεύγει, παίρνοντας μαζί του προσδοκίες, επιθυμίες και υποσχέσεις (για να μας τις επιστρέψει τη χρονιά που έρχεται, σαν άλλος ταχυδρόμος – ένα παλιό γράμμα με καινούργιο γραμματόσημο), τι θα λέγατε να μιλήσουμε για έναν από τους μακροβιότερους μύθους στην ιστορία; Ο λόγος για την θρυλική Πηγή της Νιότης, μα και της απεικόνισής της σε ένα ξακουστό έργο των καιρών του: Την "Πηγή της Νιότης" του Λούκας Κράναχ του Πρεσβύτερου (Lucas Cranach the Elder), έργο που χρονολογείται από το 1536.

Ο μύθος μιας χαμένης, μυστικής πηγής, από την οποία αναβλύζει νερό ικανό να χαρίσει όχι μόνο τη δροσιά μα και τα νιάτα του στον κόσμο, υπάρχει ήδη από τον καιρό του Ηροδότου... Καθ' όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα έξαπτε τη φαντασία των περιηγητών σε ανατολή και δύση, ενώ οι θρύλοι έφτασαν στο αποκορύφωμα τους στα χρόνια των Εξερευνήσεων, κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα - όταν και είχε θεωρηθεί πως μια πηγή τέτοια υπάρχει όντως στη Νέα Γη της Φλόριντα, στην αμερικανική ήπειρο...

***

Μα αν οι εξερευνητές δεν είχαν κατορθώσει να εντοπίσουν την πηγή, ο Λούκας Κράναχ με το έργο του αυτό έδωσε μορφή στη φαντασία του κόσμου. Η πηγή παρουσιάζεται εντός μιας χώρας άγνωστης, σε σκηνικό που παραπέμπει σ' έναν τόπο μακρινό κι εξωτικό. Αριστερά παρατηρούμε τους περιπλανητές, γριές γυναίκες υποβασταζόμενες ή μεταφερόμενες σε κάρα. Ένας γιατρός τις εξετάζει και τους επιτρέπει να βουτήξουν στην πηγή.

Εκείνες γδύνονται και το ρυτιδιασμένο σώμα τους αγγίζει το νερό. Τα νερά του αγκαλιάζουν το ταλαιπωρημένο τους κορμί. Όσο κολυμπούν, τόσο επέρχεται η μεταμόρφωση... Τα σημάδια της ηλικίας σταδιακά υποχωρούν και το αποτέλεσμα είναι εκπληκτικό: στα δεξιά της πηγής οι γυναίκες βγαίνουν νέες και όμορφες ξανά. Αναγεννημένες πάλι, με σώματα που αποπνέουν χάρη κι έρωτα. 

Ένας νεαρός τους βοηθάει να βγουν και τους δείχνει την είσοδο μιας σκηνής, στην οποία μπορούν να πάρουν ρούχα – η παλιά γκαρνταρόμπα πλέον δεν τους κάνει. Όλα είναι τέλεια οργανωμένα και το σκηνικό θυμίζει κάποια μαγική, ιδεατή Κλινική… Από εκείνες στις οποίες δεν πληρώνεις για να πας.

Στο βάθος δεξιά βλέπουμε τις νέες και τους νέους να πίνουν, να τρώνε, να φλερτάρουν και να γλεντούν, έχοντας πια αναζωογονηθεί – όχι μόνο στο σώμα, μα κυρίως, στο πνεύμα. Τα αγάλματα της Αφροδίτης και του Έρωτα που δεσπόζουν, εξάλλου, στο κέντρο της Πηγής μας κάνουν να αναλογιστούμε πως, τελικά, η ουσία του μύθου της Νεότητας δεν βρίσκεται σε κάποια μαγικά νερά… μα στον έρωτα, που όλα τα τρυπάει με το βέλος του… ακόμα και το σκληρό καβούκι της μεγάλης ηλικίας.

***

Υποχωρεί λοιπόν ο χρόνος, βουτώντας στην πηγή ο ίδιος… Τα γένια του υποχωρούν, οι άσπρες τρίχες πέφτουν, η όραση του βελτιώνεται, τα μάγουλα ροδίζουν πάλι – και γίνεται ξανά μωρό. Ο Δεκέμβρης παραχωρεί τη θέση του στον Γενάρη – ένας κύκλος είναι όλα και εμείς γυρίζουμε μαζί του. Η απογοήτευση δίνει τη θέση στην ελπίδα, τη χαρά και πάλι πίσω.

Και εμείς μεγαλώνουμε… Και σκεφτόμαστε: που να βρίσκεται καταχωνιασμένη η Πηγή της Νιότης; Σε κάποιον τόπο μακρινό και ακόμα ανεξερεύνητο; Ή μήπως εδράζεται στη φαντασία μας, στη θέληση μας ν’ αλλάξουμε τον κόσμο, στην ανεξάντλητη διάθεση για εξερεύνηση και γνώση; Στις επίγειες απολαύσεις και στη δύναμη του έρωτα – που όλα τα διαπερνά με το κοφτερό του βέλος; Σε ορισμένες μικρές στιγμές, όταν γινόμαστε ξανά μικροί και ανάλαφροι σα φτερά στον άνεμο;

Να είσαι νέος είναι ένα – Μα να έχεις παράλληλα τις γνώσεις και το μυαλό, που αποκτάς (ενίοτε) μεγαλώνοντας – αυτό θα ήταν το ιδανικό!