Μάνος Λοΐζος και η ιστορία τριών φίλων... Μια Αφήγηση και ένα Αφιέρωμα. Μέρος Δεύτερο

~

κλικ

Ένα παιδί έπαιζε στο μπαλκόνι του σπιτιού του, μια πολυκατοικία στο κέντρο της Αθήνας. Ξάφνου άκουσε έναν δυνατό θόρυβο, σαν υπόκωφο μουγκρητό, λες και είχαν ξεπροβάλλει θηρία από κάποια ιστορία τρόμου. Σηκώθηκε μεμιάς από τη θέση του, έσκυψε στο περβάζι της μπαλκονόπορτας και κοίταξε κάτω, στον δρόμο.

Ένα τανκ είχε προβάλλει, και πίσω του άλλο ένα. Το παιδί δεν είχε δει ποτέ ξανά κάτι αντίστοιχο από κοντά, μια φορά μόνο σε μια ασπρόμαυρη, πολεμική ταινία στη τηλεόραση. Το τανκ βρυχάτο, σέρνοντας αργά το βραδικίνητο μηχανικό κορμί του, και το παιδί απέμενε να το κοιτάζει με το στόμα ανοιχτό. Όλο και πλησίαζε, όλο και πλησίαζε. Ποιος ξέρει, ίσως να σκαρφάλωνε στην πολυκατοικία πάνω – πιθανό σύντομα να το έβλεπε στην είσοδο του διαμερίσματος τους, με την κάνη στραμμένη μπρος, να τους κοιτάζει.

Ένιωσε τότε ένα χέρι στον ώμο του. «Μη κοιτάζεις άλλο. Πάμε μέσα».

Ήταν η μητέρα του. Πήρε το παιδί από το χέρι, πήγαν μέσα και έκλεισε καλά την μπαλκονόπορτα και το πατζούρι. Το παιδί ίσα που πρόλαβε να ρίξει μια τελευταία ματιά στο πελώριο όχημα, που μούγκριζε σαν δράκος.

Στο σπίτι απλώθηκε σκοτάδι. Ήταν 21^η Απριλίου, του 1967.

Φτιάχναμε καπέλα από χαρτί

είχαμε και ξύλινα ντουφέκια

κι ήτανε ο πόλεμος γιορτή

στα παλιά μας στέκια

Όλοι σε φωνάζαν αρχηγό

κι ήξερες μονάχα να διατάζεις

κι έτρεχα ξοπίσω σου κι εγώ

για να με κοιτάζεις

***

Ήταν ειρωνικό, μα ο Μάνος Λοΐζος είχε προγραμματίσει να παρουσιάσει – σε μία από τις πρώτες τους ακόμα συναυλίες, μέσω της Πανσπουδαστικής – για το ίδιο εκείνο βράδυ της 21^ης Απριλίου, τα «Νέγρικα». Η συναυλία ασφαλώς δεν έγινε, και ο Λοΐζος αναγκάστηκε να φύγει για το εξωτερικό.

Η μοίρα στάθηκε τυχερή για τον ίδιο, σε αντίθεση με άλλους αριστερούς καλλιτέχνες των καιρών, οι οποίοι υπέστησαν τα βασανιστήρια της Χούντας. Ο Μάνος κατέφυγε στο Λονδίνο και παρέμεινε έξι μήνες. Εκεί έβγαζε τα προς το ζην παίζοντας μπουζούκι σε τοπικές κυπριακές ταβέρνές, φέρνοντας στον βορρά έναν αέρα και ένα άρωμα μεσογειακό.

Τελικά επέστρεψε στην Αθήνα. Το στενάχωρο της υπόθεσης ήταν πως το καθεστώς του είχε στερήσει τη δυνατότητα να προβεί στην πρώτη του ηχογράφηση, με τον τρόπο εκείνο που θα επιθυμούσε ο ίδιος – πιθανό αυτή να ήταν τα «Νέγρικα», η αντιρατσιστική και άκρως πολιτικοποιημένη συνεργασία του με τον Γιάννη Νεγρεπόντη. Καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 60 ο Λοΐζος είχε επιδιώξει να δώσει έμφαση στο πολιτικό στοιχείο των τραγουδιών του, έστω και αν προς το παρόν περιοριζόταν να παρουσιάζει τα πολιτικά τραγούδια του ζωντανά μπροστά σε αριστερές νεολαίες της εποχής, ενώ η επίσημη δισκογραφία τα παραμελούσε.

Η έλευση της Χούντας έκανε ακόμα χειρότερα τα πράγματα. «Η δικτατορία μας τίναξε όλους στον αέρα, μας σκόρπισε, μας διαμέλισε, μας σακάτεψε. Ωστόσο, έστω και ανάπηροι, καθένας με τις δυνάμεις του, όλοι κάτι προσπαθήσαμε να κάνουμε για να αντισταθούμε. Τα εμπόδια έμοιαζαν ακόμη βατά, είχαμε πίστη, ελπίζαμε...». Τέτοια είναι τα λόγια της γυναίκας του, Μάρως. Και ο Μάνος συνέχισε τον δρόμο του. Αφού δεν του έδινε τη δυνατότητα το καθεστώς να εκφραστεί ελεύθερα, θα επεδίωκε τουλάχιστον να εκφραστεί, να συνεχίσει τον δημιουργικό του δρόμο – και ποιος ξέρει, ίσως κατόρθωνε να μεταδώσει έστω κι έμμεσα τις ιδέες του μέσω των τραγουδιών.

***

Μπορείτε να βρείτε τη συνέχεια του κειμένου στο ακόλουθο λινκ:

Mάνος Λοΐζος και η ιστορία τριών φίλων... Μια Αφήγηση και ένα Αφιέρωμα, Μέρος Δεύτερο

Συνολικά πρόκειται για ένα από τα πλέον πολύπλοκα εγχειρήματα μου σε θέμα γραπτών κειμένων, μέχρι σήμερα... Προσπάθησα να δέσω μεταξύ τους το ιστορικό/μουσικό αφιέρωμα από τη μία, με μια φανταστική αφήγηση από την άλλη, ενδεδυμένη με τους στίχους των τραγουδιών του Μάνου. Στόχος μου ήταν να έχω έτοιμο το δεύτερο μέρος ανήμερα 17 Νοέμβρη.

Μου πήρε κόπο και χρόνο να το ετοιμάσω και θα εκτιμούσα οποιαδήποτε άποψη και σχόλιο σας! (ναι, είναι μεγάλο σε έκταση, το ξέρω, αλλά ορισμένα πράγματα εμπεριέχουν ορισμένη επένδυση χρόνου, τόσο για να γίνουν, όσο και για να αξιολογηθούν)

Το πρώτο μέρος της ιστορίας, για όσους δεν το είδαν, είναι αυτό.

Γιατί ο Μάνος υπήρξε ένας από τους αυθεντικότερους Έλληνες δημιουργούς και σε καιρούς σαν αυτούς που ζούμε είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε τι μας έχει πει... Όχι με εκείνον τον ξερό τρόπο που κάνουν στα σχολεία, βάζοντας τα παιδιά στις χορωδίες να απαγγέλουν μηχανικά Θεοδωράκη και Λοΐζο, χωρίς να τα ενημερώνουν για το περιεχόμενο των τραγουδιών, ξεζουμίζοντας ουσιαστικά τα κομμάτια, αφαιρώντας κάθε τους νόημα... Αλλά ουσιαστικά: Να ακούμε τη μουσική του, να κατανοούμε τα μηνύματα της.

Όσο αφορά τον εαυτό μου, μετέφρασα σε λόγια και ιστορίες τις σκέψεις και τα συναισθήματα που μου γεννάνε τα τραγούδια. Θα ήταν όμορφο να υπήρχε κάποια έκθεση στα σχολεία, με θέμα της αυτό ακριβώς: τι σκέψεις σας δημιουργεί η μουσική του Μάνου, αντί για γιορτές και πανηγύρια.

Εμένα πάντως αφυπνίζει μέσα μου τη μυρωδιά της θάλασσας και την καθαρότητα ενός γαλάζιου ουρανού. Μου φανερώνει πως, ναι, είναι δυνατόν να υπάρχουν άνθρωποι με αξίες και αγνότητα καρδιάς συνάμα, ενήλικες με ψυχή παιδιού. 

Δεν έχω να προσθέσω κάτι περισσότερο. Τα υπόλοιπα είναι μέρος της αφήγησης... Ποιός ξέρει, ίσως κάπου εκεί να βρισκόμαστε και μεις.

Mάνος Λοΐζος και η ιστορία τριών φίλων... Μια Αφήγηση και ένα Αφιέρωμα. Μέρος Πρώτο

Κάθε ανάγνωση βιβλίου ξεκινάει με το γύρισμα μιας σελίδας – κάθε πτήση με το πάτημα ενός κουμπιού. Και αν το βιβλίο έχει λάβει τη μορφή μιας ιστοσελίδας, τότε το ποντίκι και το πληκτρολόγιο συνιστούν τους μοχλούς και τα κουμπιά της πτήσης σου… Όχι, δεν κοιτάζεις απλά σε μια οθόνη. Έχεις εισέλθει σε έναν χώρο πέρα από τον χρόνο, εκεί που το φανταστικό συμπλέκει με την ιστορία. Και γύρω σου αντηχούν αχνά οι μουσικές, νότες ιπτάμενες, ονειρικές, ξεχειλίζοντας ήλιο και αλμύρα.

Ίσως ακόμα να μην το έχεις καταλάβει. Συνέχισε όμως να διαβάζεις και θα το διαπιστώσεις. Το κύμα της μουσικής θα σε παρασύρει σε μια θάλασσα που αντανακλά τη λάμψη απ’ το φεγγάρι – ένα φεγγάρι από κείνα που μεθοκοπάνε, που πλανεύουν, που ρίχνουν καθεστώτα.

Επέτρεψε μου να αναλάβω την πλοήγηση του μικρού αυτού διαδραστικού (και επίπεδου, σε μορφή οθόνης) σκάφους. Θα βάλω τα λόγια, όχι όμως τον ρυθμό. Γνωρίζω τον προορισμό, όχι την διαδρομή – λέω να αυτοσχεδιάσω όσο αφορά το τελευταίο κομμάτι! Δεν ανησυχώ καθόλου, είμαι βέβαιος πως θα απολαύσουμε την βόλτα… Η μουσική του Μάνου, βλέπεις, θα μας καθοδηγήσει. Σαν πυξίδα που κοιτάζει πάντα στον βορρά της μελωδίας, σαν χάρτης θησαυρού σε μακρινές, ανατολίτικες σπηλιές.

πηγή

Σήμερα θα κάνουμε ένα αφιέρωμα στον Μάνο Λοΐζο. Και επειδή το «σήμερα» είναι σχετικό, καθώς εσύ μπορεί να διαβάζεις το κείμενο σε ανύποπτη στιγμή συγκριτικά με μένα που το γράφω, και επειδή είπαμε πως θα ταξιδέψουμε στα όρια μεταξύ της ιστορίας και του φανταστικού, έτσι και το «αφιέρωμα» θα ξεφύγει από τα συνηθισμένα. Ας αφήσουμε τη φαντασία μας ελεύθερη! Τι σκέψεις μας μεταδίδει η μουσική του Μάνου; Τι ιδέες πλάθει μέσα μας; Ας δώσουμε έμφαση εκεί!

Ο ίδιος, ακούγοντας την μουσική του Μάνου, μεμιάς φέρνω στο νου μου ιστορίες. Χαρακτήρες που θα μπορούσαν να έχουν υπάρξει, σε κάποια χώρα που πιθανό να θυμίζει τη δική μας. Ένα εξωτικό λιμάνι, κάπου μεταξύ Ανατολής και Δύσης, πλημμυρισμένο από κόσμο, λουσμένο στο ηλιόφως. Δες το με τα μάτια της φαντασίας σου, βρίσκεται εκεί! Καράβια από χώρες μακρινές, αγγελιοφόροι με μυστήρια χαμόγελα, παζάρια με αλλόκοτα αντικείμενα, μυρωδιές και γεύσεις που σε πλημμυρίζουν με συνήθειες τόπων μακρινών  - ίσως όμως και του δικού σου τόπου, σε εποχές αλλοτινές. Η ζωηρή οχλαβοή του πλήθους, τα παιδιά που τρέχουν στην προκυμαία, ο μονόφθαλμος πειρατής, η γριά μάντισσα, η νεαρή ξελογιάστρα, το σφύριγμα των γλάρων ενώ λοξοδρομούν ανάμεσα στα ξάρτια.

Στο φιλντισένιο μου μαρκούτσι

γαλέρες έρχονται και πάνε

ρεσάλτα κάνουνε οι μούτσοι

κι οι πειρατές μεθοκοπάνε

στο καπηλειό το λιμανίσιο

Θάλασσα πικροθάλασσα

γιατί να σ’ αγαπήσω…

Κάπου εκεί αντικρίζω τέσσερις φιγούρες, καταμεσής του πλήθους. Ένας νέος, ίσαμε είκοσι χρονών, λεβέντης, ψηλός, παλικάρι. Δύο καλοί του φίλοι βρίσκονται κοντά, σε ένα τραπέζι πάνω, παίζοντας ζάρια και γελώντας. Ο ένας εξίσου ψηλός, μα μαυριδερός στο δέρμα και με χαμόγελο που αστράφτει. Ο άλλος είναι μικροκαμωμένος και λεπτός, με βλέμμα μελαγχολικό. Στο πλευρό τους μια κοπέλα, μαυρομάλλα, γελαστή, όμορφη σαν τα καράβια που αράζουν στην προκυμαία.

Αυτά θα είναι τα πρόσωπα της ιστορίας μας. Μια ιστορία που ξεκινάει σ’ ένα μακρινό, ζεστό λιμάνι…. 

***


Αυτό που μόλις διαβάσατε δεν είναι παρά μόνο η αρχή..!

Σκοπός μου δεν ήταν να κάνω απλά ένα αφιέρωμα... αλλά να αφήσω την φαντασία μου να περιπλανηθεί στα ηχοτρόπια του Μάνου Λοΐζου, που τόσα χρόνια με έχουν συντροφέψει... Το αποτέλεσμα ήταν ένα αφηγηματικό αφιέρωμα, αλλά και ένα δίηγημα, με θέμα την ιστορία τριών φίλων, σε κάποια φανταστική χώρα, της οποίας το όνομα δεν έχει σημασία...

Και επειδή το θέμα είναι μουσικό (τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως, αν και τα φαινόμενα απατούν), επέλεξα να παρουσιάσω το πλήρες κείμενο στα φρέσκα ακόμα "Μουσικά Χνάρια" μας.

Ακολουθεί το link για το πρώτο μέρος. Περάστε και ταξιδέψτε μαζί μας...


Μάνος Λοΐζος και η Ιστορία Τριών Φίλων - Μέρος Πρώτο

Την Πέμπτη που μας έρχεται, 14 Νοέμβρη, θα επανέλθω στις ραδιοφωνικές συχνότητες του CR Radio (μετά από τρεις εβδομάδες - πλέον θα κάνω εκπομπές μία με δυο φορές τον μήνα, λόγω έλλειψης χρόνου), για να παρουσιάσω, εκτός απροόπτου, το ίδιο αφιέρωμα σε μουσική μορφή!

Η εκπομπή θα ξεκινήσει στις 22.00 και θα πάει ως αργά το βράδυ. Το link είναι αυτό:


CR Radio


Χρειάζεται να κάνετε κλικ πάνω στο κίτρινο ραδιοφωνάκι για να μας ακούσετε.

Τα υπόλοιπα επιλέγω να τα πω αφηγηματικά... Εσείς δεν έχετε παρά να σερβίρετε τον εαυτό σας ένα ποτήρι κρασί, να φέρετε στο νου σας όμορφα λιμάνια και να μας ακολουθήσετε...

πηγή φωτογραφίας

Κάποια Κείμενα για τον Lou Reed

Μας άφησε λοιπόν και ο Lou Reed. Είμαι βέβαιος πως θα βρει μια καλή θέση, εκεί, στην γνωστή μεγάλη μπάντα τ' ουρανού, εκπλήσσοντας τον κόσμο με τα χαρακτηριστικά "αλήτικα" φωνητικά του, τις μουσικές του καινοτομίες και τον ωμό κοινωνικό ρεαλισμό των στίχων του.

Ο ίδιος θέλησα να αποτίνω έναν πολύ μικρό φόρο τιμής. Έκατσα λοιπόν όλη μέρα χθες, από το πρωί ως το βράδυ και, στο φρεσκότατο ακόμα, μουσικό κουνελοblog, έγραψα τρία κείμενα στη σειρά, για τρεις από τους σημαντικότερους του δίσκους. Τα κείμενα είναι τα ακόλουθα:

The Velvet Underground - White Light / White Heat

Lou Reed - Transformer

Lou Reed - Berlin

Και επειδή τα "Μουσικά Χνάρια" βρίσκονται ακόμα στο βρεφικό τους στάδιο, θα προτιμούσα να τα λέμε στα εκεί λημέρια με τους μουσικόφιλους bloggers, όχι εδώ.

Θα βρείτε εξάλλου τα πάνω κείμενα σε ένα ενιαίο αφιέρωμα στο ενημερωτικό site του Exit News:

Τέσσερα Ιστορικά Άλμπουμ του Lou Reed

Αυτά. R.I.P. Lou Reed. It's been a Perfect Day, listening to your music...

~

Νέο Μουσικό Blog: Τα Χνάρια του Κούνελου!

Nαι λοιπόν. Τρία και μισό χρόνια μετά την πρώτη της εμφάνιση στα blogs, και η Κουνελοχώρα αποκτάει αδερφάκι!!! Περιττό να σας πω πως η συγκίνηση είναι μεγάλη στο κουνελοσόι!

Κυρίες και κύριοι, σας παρουσιάζω με χαρά το νέο μου blog, αποκλειστικά μουσικού περιεχομένου, στο οποίο θα προβαίνουμε σε παρουσιάσεις δίσκων από όλο το φάσμα της μουσικής ιστορίας του εικοστού αιώνα, ενώ στην πορεία θα συμπεριλάβουμε και τιτάνια αφιερώματα πάνω σε πολλά και διάφορα μουσικά στυλ... Σκοπός μου είναι να δημιουργήσω σταδιακά ένα πλήρες μουσικό αρχείο-βιβλιοθήκη εκατοντάδων δίσκων, χωρισμένο όλο κατά δεκαετίες και μουσικά είδη, ιδανικό για όποιον ενδιαφέρεται να εντρυφήσει στην ιστορία της μουσικής!

Ιδού λοιπόν το νεογέννητο! Ένα μικροσκοπικό κουνέλι! Δείτε τα τοσοδούλικα χνάρια που αφήνει! Κι όμως, κάποια μέρα επιθυμεί να μεγαλώσει και να κάνει άλματα, χοπ, χοπ, όλο και ψηλότερα!


Νέο Κουνελοblog: Μουσικά Χνάρια (< click!)


Εμπρός, οι μουσικόφιλοι, περάστε να του κάνετε ποδαρικό!!



Γιατί αυτό το Blog κούνελε?



Λοιπόν, εδώ και κάποιο καιρό έχω ξεκινήσει στο γκρουπ της εκπομπής μας στο facebook (αυτό εδώ) να κάνω παρουσιάσεις δίσκων, επιθυμώντας να αναβαθμίσω την όλη φάση και να εμπλουτίσω το γενικότερο concept της εκπομπής. Ωστόσο, ας λέμε τα πράγματα με το όνομα τους: Το facebook δεν είναι για τέτοια. Εκεί κυριαρχεί ο κανόνας της επιφάνειας, της μίμησης, των ασήμαντων ποστ και του γρήγορου αντανακλαστικού, τόσο γρήγορο όσο χρειάζεται για να πατήσει κάποιος ένα "like". Το facebook είναι το fast-food των κοινωνικών δικτύων. Ποιός κάθεται να διαβάζει μακροσκελή κείμενα και αφιερώματα, για τα οποία ο άλλος έχει επενδύσει ένα σεβαστό ποσοστό χρόνου?

Αισθανόμουν λοιπόν πως "χαραμίζονται" οι παρουσιάσεις μου. Χαίρομαι βέβαια που ορισμένα παιδιά στο γκρουπάκι έδειξαν και δείχνουν γνήσιο ενδιαφέρον γι' αυτές (κάποιοι από σας διαβάζετε τώρα αυτό το κείμενο), ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός πως τέτοια κείμενα καταλήγουν να χάνονται εκεί μέσα, όπως η σταγόνα στον ωκεανό. Δεν με ενδιαφέρουν τα αυτοματοποιημένα γρήγορα αντανακλαστικά των "likes". Με ενδιαφέρει κάποιος να διαβάζει όσα γράφω. Έπρεπε λοιπόν να συμπεριλάβω τα κειμενάκια κάπου αλλού. Κάπου που θα είναι δυνατό να μπορεί να τα βρει κάθε ενδιαφερόμενος, σε περισσότερο προσεγμένη μορφή, ταξινομημένα ανά είδη και χρονολογίες, και συνοδευόμενα από άφθονες φωτογραφίες...

Εδώ, στην Κουνελοχώρα, δεν επιθυμούσα να τα τοποθετήσω, καθώς θα χανόταν ο χαρακτήρας που έχω δώσει στο blog μέχρι σήμερα. Η λύση ήταν προφανής: έπρεπε να φτιάξω ένα νέο blog!

Και σε τελική ανάλυση, καλύτερα είναι τα reviews που βλέπουμε σε διάφορα "αναγνωρισμένα" μουσικά site? Όχι κύριοι, δεν είναι.

Αυτά τα ολίγα λοιπόν! Με τους μουσικόφιλους ελπίζω να τα λέμε και στο αδερφό ιστολόγιο... Δεν έχετε παρά να ακολουθήσετε τα χνάρια μας... Και μη φοβάστε. Η διαδρομή θα είναι όμορφη. :)

~