In quest for a love affair... Αναζητώντας το τέλειο μέρος για διάβασμα

Για εμάς, τους εραστές του διαβάσματος, η αναζήτηση ενός ιδανικού μέρους για ανάγνωση μοιάζει με την αναζήτηση κάποιας αρχέγονης βουκολικής Αρκαδίας: εκεί που σου ψιθυρίζει ο χαύνος ζέφυρος και κόβουν βόλτες ημίγυμνες νύμφες ανάμεσα στα δέντρα – του κάλλους των οποίων ίσα που κλέβεις μια ματιά, την ώρα που το βιβλίο έχει γύρει στα χέρια σου και βυθίζεσαι απαλά σ’ έναν γλυκό μεσημεριανό ύπνο.

Α, ναι – παντού μπορεί να διαβάσει κάποιος! Μα δεν είναι το ίδιο απολαυστική η ανάγνωση όπου κι αν πας! Το περιβάλλον γύρω σου μοιάζει να συμπληρώνει το βιβλίο σου, να προσδίδει μορφή στο περιεχόμενό του, σώμα στην ψυχή του. Κακά τα ψέματα: άλλο να διαβάζεις σε κάποιο πράσινο δροσερό ίσκιο με το τερέτισμα των τζιτζικιών να σου κρατάει συντροφιά• και άλλο καταμεσής ενός πολύβουου beach bar – με το απανωτό μπιτ και τις ρακέτες να ανταλλάσσουν πάσες στο κεφάλι σου (για να μην αναφέρω εκείνο το μωρό που πρέπει πάντα να τσιρίζει και εκείνον τον τύπο που φέρει πρόβα τα μούσκουλά του). Άλλο να ρουφάς εκείνη τη γουλιά από το αχνιστό σου ρόφημα σε μια ήσυχη ζεστή καφετέρια, καταμεσής μιας ηλεκτρισμένης γκρίζας μέρας – κι άλλο να διαβάζεις όπως όπως στο διάλειμμά σου στη δουλειά, με το γραφείο, τον υπολογιστή και τα ξέχειλα σημειώσεις τετράδια να σου υπενθυμίζουν διαρκώς το επαγγελματικό σου χρέος και το ρολόι που αντηχεί αγχωτικά σαν χτύπημα ενός γκονγκ.

Κάθε διαφορετική τοποθεσία προσδίδει κάτι διαφορετικό στο βιβλίο που διαβάζεις! Μπορεί να ανυψώσει την ανάγνωση και να τη μετατρέψει σε μια μοναδική εμπειρία – ή μπορεί να την καταστήσει κάτι κοινό και τυπικό. Μα για εμάς, τους εραστές των βιβλίων, η μετατροπή του αντικειμένου του έρωτά μας σε κάτι κοινό και τυπικό μοιάζει με υποβάθμιση της μοναδικότητάς του. Αλίμονο – αναγκαζόμαστε να διαβάσουμε σε μέρη τυπικά (στον ηλεκτρικό, για παράδειγμα), δέσμιοι της ανάγκης και του χρόνου που τρέχει ασταμάτητα! Μα δεν το απολαμβάνουμε το ίδιο. Ναι, ξέρω από τώρα ποιος είναι ο αντίλογος: «όταν αγαπάς κάτι σε απορροφά τόσο πολύ, που αδιαφορείς για το μέρος που βρίσκεσαι». Και, ναι, αγαπητοί μου, θα συμφωνήσω εν μέρει – μα για τον πρώτο μόνο καιρό του έρωτά σου! Ίδιο είναι μωρέ ένα παγκάκι στην Μονμάρτρη – και ίδιο στην Ομόνοια;… Όσο ερωτευμένος κι αν είσαι, ε, μια διαφορά θα την εντοπίσεις!

Μα ας έχει: ας πούμε πως όλα πηγάζουν από μέσα, από εσένα τον ίδιο. Η αναζήτησή σου απηχεί μια εσωτερική κατάσταση μόνιμης ανησυχίας, μια θέληση για περιπέτεια, έναν άσβεστο νόστο για ταξίδι. Δεν μοιράζονται όλοι το ίδιο πάθος! Κάποιοι εραστές αρκούνται στο αντικείμενο του πόθου τους και μόνο – αδιαφορώντας για το μέρος!

Μα όταν διαπιστώνεις πως το εξωτερικό περιβάλλον μπορεί να επιχρωματίσει τις φράσεις του βιβλίου σου, να τις ντύσει με νέο νόημα, να τις γδύσει από τη γκρίζα σοβαροφάνεια της εκτυπωμένης σελίδας – τότε συνειδητοποιείς πως το Μέσα και το Έξω αλληλοσυμπληρώνονται. Και πως το βιβλίο δεν είναι μόνο οι εκτυπωμένες του σελίδες• μα κι ο ήχος της πόλης που αντηχεί από μακριά• και ο αχνός από το ρόφημα στο πλάι σου• και η γάτα που γουργουρίζει στο πλευρό σου• και η κοπέλα στο απέναντι τραπέζι που ταξιδεύει σ’ έναν δικό της κόσμο• και τα δέντρα που μοιάζουν να μιλούν σε μια άγνωστη γλώσσα• και ο άνεμος που παραδέρνει τα λόγια του ποιητή πέρα από τον χρόνο.

Από τη μέρα που ανακάλυψα τη χαρά του να διαβάζω, μόνος, έξω, δεν έχω σταματήσει να αναζητώ την ιδανική τοποθεσία για διάβασμα. Μα δεν είναι καθόλου εύκολη και δεδομένη αυτή η τελευταία – μια μικρή αλλαγή αρκεί για να σπιλώσει την απόλαυση. Ένας αριθμός να προστεθεί ή να αφαιρεθεί απ’ την μαγική εξίσωση – και το αποτέλεσμα δεν είναι πια το ίδιο. Ένα ανεπιθύμητο χτύπημα στο κινητό• μια κακή σκέψη που ξεπρόβαλε παράταιρη στιγμή• ένας αγενής σερβιτόρος• μια φωνακλάδικη παρέα• μια λάθος μουσική• μια κλιματολογική μεταβολή• μια υπερπληθώρα ερεθισμάτων – ή το αντίθετο, μια έλλειψη ερεθισμάτων, μια αίσθηση μοναξιάς• κι εκείνο το ρημάδι το ρολόι που βαράει συνεχώς μέσα στο κεφάλι σου – και σου υπενθυμίζει τις υποχρεώσεις και τον χρόνο που τρέχει και σένα που πρέπει να πηγαίνεις και, ω, πόσο πρέπει να μαζευτούμε μια μέρα και να σπάσουμε τα σιχαμένα αυτά ρολόγια μια για πάντα!

Και πού δεν έχω δοκιμάσει να διαβάσω: σε έρημες καφετέριες και σε καφετέριες που ξεχείλιζαν• σε σταθμούς τρένων και στάσεις λεωφορείων• σε καταστρώματα πλοίων και σε αεροπλάνα• σε παραλίες και σε δάση• στο κέντρο της πόλης και στην απόμερη επαρχία. Μα, όχι, δεν αρκούν αυτά: έχω καταφύγει σε σκαμμένες στα βράχια θαλασσινές σπηλιές• και σε πεζούλι που αγνάντευε τη θέα ενός νησιού από ψηλά• σε υγρές σκιερές λόχμες• και σε τρένα που διέσχιζαν ερήμους. Έχω διαβάσει σε δωμάτια ξενοδοχείων και σε σπίτια φίλων και γνωστών. Σε καφετέριες που προσπαθούν να είναι κάτι που δεν είναι – και σε άλλες που δεν προσπαθούν και γι’ αυτό τα καταφέρνουν. Σε νυσταγμένους ηλεκτρικούς στο χάραμα. Σε σημεία τουριστικών περιοχών που δεν πατούν τουρίστες. Σε καθίσματα κινηματογράφου. Στην ουρά της τράπεζας. Έχω διαβάσει περπατώντας στον δρόμο, το βιβλίο στο χέρι, όρθιος – είμαι ακόμα εδώ.

Κάποια μέρη μου έκαναν κλικ, κάποια όχι – σε κάποια η ανάγνωση ήταν απολαυστική, σε άλλα έμοιαζε καταναγκαστική. Αχ, πόσο μοιάζουν τελικά αυτές οι απόπειρες ανάγνωσης με τον έρωτα τον ίδιο! Το ένα σου βρωμάει, το άλλο σου ξινίζει – μα, να, εδώ κι εκεί, ίσως πετύχεις κάποιες φορές εκείνο που θα ισορροπήσει το μέσα και το έξω σου: τον μεγάλο εναρμονιστή του περιεχομένου του βιβλίου σου με το εξωτερικό σου περιβάλλον!

Είναι κι αυτό τελικά θέμα χημείας.

Συμπλήρωσα το κείμενο με μια σειρά από φωτογραφίες προερχόμενες από διάφορα (και εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους) μέρη που έχω κατά καιρούς διαβάσει. Θεωρώ εντελώς αυτονόητο πως το σπίτι σου εντάσσεται (και οφείλει να εντάσσεται) πάντα στις πρώτες επιλογές – αν δεν απολαμβάνεις την ανάγνωση σπίτι σου, μην περιμένεις να την απολαύσεις έξω.

Για άλλη μια φορά μπορούμε να κάνουμε μια αντιστοιχία με τον έρωτα: πρώτα ξεκινάς απ’ τον εαυτό σου – και μετά πας έξω. Μα η εξωτερική ανάγνωση συνιστά μια εμπειρία από μόνη της, γι’ αυτό και εστίασα εκεί. Μοιάζει πραγματικά με την αναζήτηση κάποιας αρχέγονης νήσου – και αν τελικά γυρέψεις πάλι την προσωπική σου Ιθάκη, αξίζει να έχεις πρώτα περιπλανηθεί ως κάποια μακρινή Ωγυγία.

Η φωτογραφία με την οποία κλείνω αυτό το κείμενο δεν είναι δική μου – η μόνη που ξετρύπωσα από το διαδίκτυο. Δεν γνωρίζω ποια είναι η πηγή της και ποιο μέρος απεικονίζει – υποθέτω κάποια καφετέρια στην Ευρώπη. Μα από πολλές απόψεις θα μπορούσα, στην όψη τουλάχιστον, να πω πως είναι η ιδανική για μένα. Η τέλεια! Αχ, και να έμπαινα μέσα σου και να απορροφούσα τη ζέστη σου και τη γλυκιά σου θαλπωρή! Αυτή η μακρινή και άγνωστη είναι το νησί μου – ο παντοτινός προορισμός μου.

Μα καθώς αγνοώ που βρίσκεται – δεν μπορώ παρά να συνεχίσω το ταξίδι. In quest for a love affair.

Στη Φωλιά του Κούνελου

Από μικρός μου άρεσε να τρυπώνω σε φιλόξενα λημέρια και απόμερες γωνιές, τέτοιες που σου παρείχαν κάποια αίσθηση απόδρασης απ’ τη βαβούρα του κόσμου. Την οχλοβοή, το θόρυβο, τις εξελίξεις, την επικαιρότητα που πάντα τρέχει λαχανιασμένη – και εμείς για κάποιο λόγο οφείλουμε να τρέχουμε ξωπίσω της, λες και αν σταματήσουμε για λίγο να πάρουμε μια ανάσα θα χάσουμε τον αγώνα δρόμου. Όχι. Κάποιες φορές αποζητάς να δραπετεύσεις από οτιδήποτε τρέχει γύρω σου χωρίς εσένα. Ίσως και απ’ τον ίδιο το χρόνο. Και άσε τους άλλους να λαχανιάζουν.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι ν’ αποδράσεις, όχι το ίδιο αποτελεσματικοί, ούτε μακροπρόθεσμα εξίσου ικανοποιητικοί. Κάποιες φορές όμως ο κόσμος όλος μπορεί να περικλείεται σε ένα μέρος μόνο. Μπορεί να είναι ένας τόπος εξόρμησης, ή μια γωνιά στο ίδιο σου το σπίτι. Μπορεί να είναι μια ψυχολογική κατάσταση. Ή ενδεχομένως η συντροφιά ενός ανθρώπου, τέτοια που να αισθάνεσαι ελεύθερος – γιατί υπάρχουν και εκείνες οι παρέες που νιώθεις το ακριβώς αντίθετο.

Μα τα πάνω πάνε κι έρχονται, άστατα σαν μεθυσμένες θάλασσες. Ενώ η συντροφιά εκείνων των μικρών, χαρτόδετων πραγμάτων που λέγονται βιβλία είναι πάντα εκεί. Την κατάλληλη διάθεση χρειάζεσαι μόνο, λίγο διαθέσιμο χρόνο και… αυτό ήταν. Έχεις αποδράσει. Και, ποιος ξέρει. Ίσως συμβάλλεις ώστε ν’ αποδράσει και κανείς άλλος, αφήνοντας πίσω του σπασμένα κάγκελα και αλυσίδες. Αν και πρωτίστως το ταξίδι των βιβλίων είναι ταξίδι μοναχικό.

Να γιατί έχω γεμίσει τον προσωπικό χώρο μου με βιβλία. Σε ένα μόνο μέρος στοιβάζονται εκατοντάδες διαφορετικοί προορισμοί απόδρασης. Κάποιες φορές φτάνω ως και ν’ απλώνω τυχαία το χέρι – και να πιάνω το επόμενο εισιτήριο. Ποιος να είναι ο προορισμός άραγε; Ελαφρύς ή σοβαρός; Πίσω στο χρόνο ή στη νεότερη εποχή; Ρεαλιστικός ή φανταστικός; Ελληνικός ή ξένος; Εκατοντάδες προορισμοί να επιλέξεις. Μα και αν αποφασίσω κυριολεκτικά να φύγω, όπου και αν κατευθυνθώ – το βιβλίο βρίσκεται πάντα εκεί, στην τσάντα, στις αποσκευές.

Πόσοι κόσμοι να χωρέσουν βέβαια σ’ ένα δωμάτιο μόνο. Όπως γίνεται φανερό απ’ τις φωτογραφίες, έχω φροντίσει να γεμίσω ασφυκτικά το χώρο μου, τον οποίο και θα χαρακτήριζα ως το αντίθετο της μινιμαλιστικής αισθητικής! Όσο πιο γεμάτος, τόσο το καλύτερο! Μια φορά κι έναν καιρό ήταν λίγα ράφια όλα κι όλα. Κάποια στιγμή η βιβλιοθήκη δεν ήταν αρκετή και προστέθηκε δεύτερη. Τα τελευταία χρόνια η κατάσταση (ή το πρόβλημα, αν προτιμάτε) εκτραχύνθηκε και προστέθηκε έξτρα βιβλιοθήκη στον απέναντι τοίχο – τώρα τα βιβλία βρίσκονται και απ’ τη μία και απ’ την άλλη πλευρά.

Μα δυστυχώς το πρόβλημα έμελλε να επιδεινωθεί. Τα τελευταία δυο περίπου χρόνια τα βιβλία έγιναν τόσα, που δε χωράνε πλέον στα ράφια, ούτε σε διπλές σειρές – στοιβάζονται αναγκαστικά πάνω στο τραπέζι, ένα τραπέζι που κάποτε ανέπνεε και ξεσκονιζόταν σαν όλα τα τραπέζια! Τον παλιό καλό καιρό, τότε που υπήρχε χώρος πάνω του.

Μα ούτε αυτό αρκεί. Πολύ περισσότερα είναι τα βιβλία που στοιβάζονται κάτω απ’ το τραπέζι. Και είναι μπερδεμένα μεταξύ τους, έτσι που καταντάει εφιάλτης αν αναζητώ ένα συγκεκριμένο μέσα απ’ τον σωρό.

Είναι ωραία όμως έτσι. Θα μπορούσαν θεωρητικά τα μισά από αυτά να βρουν καταφύγιο σε κάποιο πατάρι ή καμιά ντουλάπα… μα που η χαρά μετά να περιβάλλεσαι από τα βιβλία σου! Να τα βλέπεις παντού γύρω σου! Προσπαθώ να σκεφτώ τις μελλοντικές γενιές, αν θα αποζητούν ανάλογη αισθητική τέρψη στο θέαμα των σειρών από βιβλία, ή αν τα άδεια πλέον ράφια τους θα περιλαμβάνουν ένα Ipad όλο κι όλο. Σύμφωνοι, η ανάγνωση είναι εκείνη που έχει σημασία, σε τελική ανάλυση… μα κάποιες φορές τίθεται θέμα αισθητικής. Με τον ίδιο τρόπο θα μπορούσαν να καταργηθούν τα τζάκια μια για πάντα, καθώς υπάρχουν εναλλακτικοί πια τρόποι θέρμανσης… μα τίποτα ανάλογο δε συγκρίνεται με την ομορφιά ενός τζακιού.

Περιττό να προσθέσω πως ο συνδυασμός βιβλιοθήκη και τζάκι (και λίγο κατάλληλο φαγητό ή ποτό, μαζί με την ανάλογη μουσική υπόκρουση) αγγίζουν τη σφαίρα της τελειότητας.

Καθώς μιλάμε για βιβλία, σκέφτηκα πως ήταν καλή ευκαιρία να παρουσιάσω ορισμένα από τα αγαπημένα μου. Ξεχώρισα είκοσι. Στην πραγματικότητα είναι πολύ περισσότερα. Μα ας πούμε πως αυτά τα είκοσι ανήκουν στα βιβλία που κατέχουν ιδιαίτερη σημασία για μένα. Σύμφωνα με την ακόλουθη λοιπόν εικόνα, από αριστερά προς τα δεξιά και από πάνω προς τα κάτω, έχουμε τα εξής (η σειρά είναι τυχαία):

1 # “Watchmen”, του Άλαν Μουρ. Με άφησε και συνεχίζει να με αφήνει άφωνο, κάθε φορά που το διαβάζω.

2 # “Το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ”, Όσκαρ Γουάιλντ. Κλασικό και αγαπημένο.

3 # “Ο Λύκος της Στέπας” του Χέρμαν Έσσε. Διαβασμένο πρώτη φορά στα πρώιμα φοιτητικά μου χρόνια, η επίδραση αυτού του βιβλίου πάνω μου ήταν όμοια με την επίδραση ενός σεισμού πάνω στο έδαφος. Λίγα βιβλία μου το προκαλούν αυτό πια.

4 # “Η Εποχή των Άκρων”, Eric Hobsbawm. Όλες οι «Εποχές» του Hobsbawm ανήκουν, απλά, στα κορυφαία βιβλία Ιστορίας που γράφτηκαν ποτέ.

5 # “Ιστορία Χωρίς Τέλος”, του Μίχαελ Έντε. Πρέπει να γράψω αναλυτικά κάποια στιγμή για το συγκλονιστικό αυτό παραμύθι, που μόνο παραμύθι δεν είναι.

6 # “O Κίτρινος Φάκελος”, M.Καραγάτση. Από τα ελληνικά μυθιστορήματα που παραμένουν μπροστά από την εποχή τους.

7 # “The Ultimate Hitchhikers Guide to the Galaxy”. Όλη η σειρά του Douglas Adams. Η ευφυΐα και το χιούμορ παντρεύτηκαν την επιστημονική φαντασία και έκαναν πολλά παιδιά.

8 # “Η Αθανασία”, Μίλαν Κούντερα. Από τα βιβλία του Κούντερα που έχω διαβάσει μέχρι τώρα (είναι 6-7) είναι το αγαπημένο μου. Ήταν επίσης η πρώτη φορά που διάβασα βιβλίο δυο φορές συνεχόμενες – το τελείωσα και το έπιασα πάλι απ’ την αρχή, αμέσως, για μια δεύτερη ανάγνωση.

9 # “Lowside of the Road – A Life of Tom Waits”. Η μουσική του Waits σημαίνει πολλά για μένα και το βιβλίο αυτό είναι μια φοβερή βιογραφία. Έχω κάνει σχετικό ραδιοφωνικό αφιέρωμα στο παρελθόν (διάρκειας 6 ωρών), μα πρέπει να το συνοδέψω και από ένα αντίστοιχο γραπτό κάποια στιγμή…

10 # “The Silmarillion”, J.R.R.Tolkien. Στην αγγλική του έκδοση, ένα έπος που όμοιό του δεν έχει γραφτεί στη φανταστική λογοτεχνία του 20^ου αιώνα.

Και συνεχίζουμε με τη δεύτερη δεκάδα.

11 # “Πόλεμος και Ειρήνη”. To έπος του Τολστόι παραμένει, για μένα, το κορυφαίο έργο κλασικής λογοτεχνίας που έχω διαβάσει μέχρι σήμερα. Έχω διαβάσει κι άλλα σπουδαία έργα, μα ως τώρα κανένα δεν το έχει ξεπεράσει.

12 # “Αναφορά στον Γκρέκο”, Νίκου Καζαντζάκη. Ένα έργο που αποπνέει ελευθερία, ταξίδι και αναζήτηση.

13 # “H Διαλεκτική του Διαφωτισμού”, των Μαξ Χορκχάιμερ και Τέοντορ Αντόρνο. Ή αλλιώς, το κορυφαίο έργο της περίφημης «Σχολής της Φρανκφούρτης», που τόσο επηρέασε την κοινωνιολογική και φιλοσοφική σκέψη του 20^ου αιώνα. Δύσκολο βιβλίο, βαρύ στην κριτική του, μα πάντα σημαντικό για όσους θα ήθελαν να δουν τον κόσμο να αλλάζει.

14 # “1984”. Πασίγνωστο βιβλίο σε όλους, μα πόσοι αλήθεια έχουν διαβάσει τον «Μεγάλο Αδερφό»; Οι αλήθειες που περιλαμβάνει το έργο αυτό του Όργουελ είναι ανατριχιαστικές.

15 # “Η Ναυτία”, Ζαν Πωλ Σαρτρ. Το είχα διαβάσει πρώτη φορά στα 21 μου και λίγα είχα εμπεδώσει. Το ξαναδιάβασα πρόσφατα και με πέταξε στον τοίχο. Να γιατί πρέπει να επανερχόμαστε σε κάποια βιβλία μετά από καιρό.

16 # “Ο Επαναστατημένος Άνθρωπος”. Λέγαμε για όσους θέλουν να δουν τον κόσμο να αλλάζει… Ε, λοιπόν, αυτό το περίφημο δοκίμιο του Καμύ γύρω από τα όρια και το νόημα της επανάστασης οφείλει να είναι απαραίτητο ανάγνωσμα σε όλους αυτούς – και όχι μόνο.

17 # “Οδυσσέας”, Τζέιμς Τζόυς. Αυτό δεν είναι βιβλίο. Είναι ο κόσμος όλος.

18 # “To Άρωμα του Ονείρου”. Μόνο γλυκές εικόνες πλημμυρίζουν τις αισθήσεις μου, τόσο με αυτό, όσο και με όλα τα βιβλία του Τομ Ρόμπινς.

19 # “Αδερφοί Καραμαζώφ”, Ντοστογιέφσκι. Λίγα βιβλία έχουν γραφτεί με τόσο βάθος, τόση ενδοσκόπηση.

20 # “Κωμικοτραγική Ιστορία του Νεοελληνικού Κράτους”. Το πόνημα αυτό του Βασίλη Ραφαηλίδη είναι η ιστορία που θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία, αν ζούσαμε σε μια χώρα της προκοπής.

Η Φάτσα απολαμβάνει, αν μη τι άλλο, το χώρο

Υπάρχουν δυο κατηγορίες ανθρώπων, όσο αφορά τις αναγνωστικές τους συνήθειες. Οι σωστοί άνθρωποι και οι λάθος άνθρωποι. Οι σωστοί άνθρωποι διαβάζουν ένα-ένα τα βιβλία τους, με τη σειρά. Περιμένουν πρώτα να τελειώσουν ένα για ν’ αρχίσουν ένα άλλο. Και δεν αγοράζουν καινούργια βιβλία, εκτός αν έχουν τελειώσει την ανάγνωση των παλιών.

Εγώ δυστυχώς ανήκω στους λάθος ανθρώπους. Αν τα βιβλία ήταν γυναίκες, θα επιδιδόμουν σε ατελείωτες ελεύθερες σχέσεις μαζί τους – από τη μία στην άλλη και μετά πίσω, δοκιμάζοντας εμπειρίες με πολλές και διαφορετικές, απολαμβάνοντας τις χαρές του αδάμαστου έρωτα, περιφρονώντας τις συμβατικές καταστάσεις. Κάποια στιγμή άρχισα ν’ αγοράζω βιβλία σε πολλαπλάσιο ποσοστό συγκριτικά με τον αριθμό εκείνων που προλάβαινα να διαβάσω… με τη λογική πως η ανάγνωση θα γίνει ούτως ή άλλως, αργά ή γρήγορα – επομένως ας τα πάρω μια ώρα αρχύτερα. Κάπως έτσι λοιπόν έχει συσσωρευτεί ένας τεράστιος αριθμός τίτλων που βρίσκονται εκεί στα ράφια μου (ή στο τραπέζι, ή στο πάτωμα) που δεν έχω διαβάσει ακόμα – μα σκοπεύω να το κάνω άμεσα.

Χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, επέλεξα 12 κλασικά λογοτεχνικά έργα ανάμεσά τους. Αυτά είναι:

1 # Σελίν, «Ταξίδι στο Κέντρο της Νύχτας».

2 # Τάσος Αθανασιάδης, «Η Αίθουσα του Θρόνου».

3 # Τζων Στάινμπεκ, «Τα Σταφύλια της Οργής».

4 # Κερτ Βόνεγκατ, «Σφαγείο νο. 5».

5 # Εμίλ Ζολά, «Νανά».

6 # Βιρτζίνια Γουλφ, «Στο Φάρο».

7 # Σάμιουελ Μπέκετ, «Μολλοϋ»

8 # Νικολάι Γκόγκολ, «Νεκρές Ψυχές».

9 # Σταντάλ, «Το Κόκκινο και το Μαύρο».

10 # Μπουλγκάκωφ, «Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα».

11 # Τζέην Ώστεν, «Υπερηφάνεια και Προκατάληψη».

12 # Ντόρις Λέσινγκ, «Το Χρυσό Σημειωματάριο».

Μεταξύ των βιβλίων ξεχωρίζουν κάποιες ακριβές, πολυτελείς εκδόσεις στ’ αγγλικά, για τις οποίες είμαι πραγματικά υπερήφανος. Πρόκειται για βιβλία που απολαμβάνεις όχι μόνο να τα διαβάζεις, μα και να τα κοιτάζεις, να τα κρατάς στα χέρια σου, να τα πασπατεύεις – συνδυάζοντας την ομορφιά με το περιεχόμενο. Να ήταν οι γυναίκες σαν αυτά.

Τα βιβλία αυτά διακοσμούν περίοπτες θέσεις στα ράφια μου. Επέλεξα ορισμένα από τα ωραιότερα και σας τα παρουσιάζω.

1 # “The Sandman series”, Neil Gaiman. Το σπουδαίο αυτό κόμικ του Gaiman, ένα από τα σπουδαιότερα που έχουν γραφτεί ποτέ, σε τέσσερις τόμους πολυτελείας. Στη φωτογραφία βλέπουμε τον πρώτο τόμο.

2 # “Οι Περιπέτειες του Χακλμπέρι Φιν”. Μια πανέμορφη έκδοση του αγαπημένου έργου του Μαρκ Τουέιν, που φαίνεται να έχει έρθει από τον 19^ο αιώνα.

3 # “Τα Παραμύθια του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν”. Όλα τα παραμύθια του σε έναν υπέροχο τόμο.

4 # “The MAD Archives”. Το ξεκίνημα του θρυλικού περιοδικού MAD, σε τέσσερις τόμους. Κάποια στιγμή θα γράψω ένα σχετικό αφιέρωμα.

5 # “The Lord of The Rings”. Η τριλογία του Τόλκιν σ’ έναν υπέρογκο τόμο, διακοσμημένο από τις ονειρικές εικονογραφήσεις του Alan Lee.

6 # “The Foundation Trilogy”. Η τριλογία του Ασίμοφ, ένα από τα κορυφαία έργα επιστημονικής φαντασίας, σ’ έναν πολύ όμορφο τόμο με σκληρό εξώφυλλο.

7 # “Frankenstein”, Mary Shelley. Mια ακόμα έκδοση που μοιάζει να έχει ξεπροβάλλει απ’ τον 19^ο αιώνα, ταιριαστή σε αυτό το τόσο κλασικό έργο.

8 # “A Christmas Carol & Other Christmas Stories”. Όλες οι χριστουγεννιάτικες ιστορίες του Ντίκενς σε μια έκδοση γιορτινή σαν τα Χριστούγεννα.

Υπάρχουν ορισμένοι συγγραφείς που κατέχουν επίτιμη θέση στα ράφια – μα ακόμα σημαντικότερη στη διαμόρφωση της σκέψης μου και στις προσωπικές μου εμπειρίες. Επέλεξα λοιπόν να παρέχω μια ξεχωριστή θέση σε τρεις από αυτούς.

Μια σημαντική γωνιά λοιπόν της βιβλιοθήκης καταλαμβάνουν τα βιβλία του Κορνήλιου Καστοριάδη. Μακάρι να βρω κάποτε το χρόνο να μιλήσω εκτενώς για τη φιλοσοφία και την πολιτική του σκέψη.

Δεν είναι μικρός εξάλλου ο χώρος που πιάνουν τα βιβλία ενός άλλου στοχαστή – του Φρίντριχ Νίτσε. Αν και η φωτογραφία περιλαμβάνει ένα μέρος από τους σχετικούς τίτλους με τους οποίους έχω καταπιαστεί. Υπήρξαν και εκείνα που διάβαζα παλιά, έχοντάς τα δανειστεί από τη βιβλιοθήκη της σχολής μου.

Τέλος, καταφεύγοντας στον υπέροχο χώρο των κόμικς, αναμφισβήτητα ο κορυφαίος των κορυφαίων δεν είναι άλλος από τον Alan Moore. Να θεωρείτε βέβαιο εκτενές αφιέρωμα στο μέλλον.

Θα μπορούσα να μιλήσω για πολλά ακόμα. Μα ας αφήσω και ένα περιθώριο που να φλερτάρει με το άγνωστο, τι λέτε. Ελπίζω να μιλήσουμε αναλυτικά για πολλά από τα βιβλία αυτά στο μέλλον. Ο χρόνος, ξέρετε, είναι ο πολυτιμότερος σύμμαχος της ανάγνωσης. Μα προς το παρόν τελειώνει η περιήγηση στη φωλιά του Κούνελου.

Προς τις βιβλιοφάγες υπάρξεις εκεί έξω… τους χαιρετισμούς μου, σύντροφοι.

Ps – Το «φονικό κουνέλι» που βλέπετε στη φωτογραφία είναι δώρο της φίλης και αναγνώστριας Μυρσίνης. Μπορείτε να δείτε τις χειροτεχνίες της από αυτό το γκρουπ στο Facebook.