14 Οκτωβρίου 2009

They Come Out When It's Dark - Ένα Αφιέρωμα στο Gothic {Part IV}


Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου




"
I am connected to a vast network, of which l myself am a part. To one like you, who cannot access it, you may perceive it only as light. As we are confined to our one section, so we are all connected. Limited to a small part of our functions. But now we must slip our bonds, and shift to the higher structure. "It is time to become a part of everything."

Εκεί που το "everything" δεν είναι άλλο απο τον αχανή χώρο του διαδικτύου, όχι όπως τον γνωρίζουμε τώρα, αλλά κάπου σε ένα όχι μακρινό απαραίτητα μέλλον, στο οποίο το Δίκτυο είναι τα πάντα, οι άνθρωποι είναι μέρη της ψηφιακής του μορφής, και η πληροφορία συνιστά ως και όρο επιβίωσης...

Τα λόγια αυτά προ
έρχονται απο το Ghost In The Shell, το περίφημο manga που γυρίστηκε σε ταινία κινουμένων σχεδίων κάπου στις αρχές της δεκαετίας του '90. Περισσότερο και απο την ουσία και το νόημα της φράσης πάντως, σημασία έχει η αισθητική της. Σκοτεινοί φουτουριστικοί κόσμοι, το αχανές δίκτυο των πληροφοριών, άνθρωποι που αναζητούν εναγωνίως μια κάποια ταυτότητα καταμεσίς της εξέλιξης της τεχνητής νοημοσύνης, επιγραφές neon, ψυχροπολεμική ατμόσφαιρα, υπόγεια κλαμπ με κατασκόπους και μοιραίες γυναίκες, μηχανικά πειράματα, κολλοσιαίες πολυεθνικές, βαριά όπλα και γρήγορα αυτοκίνητα. Βρισκόμαστε στον κόσμο του κυβερνοπανκ, όπως έμελε να ονομαστεί αυτό το στυλ, ένας κόσμος που φλερτάρει με το σκοτάδι κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο που φλέρταρε μαζί του ο Μεσαίωνας.




Το νέο μέρος του αφιερώματος μας είναι εδώ και πραγματοποιεί ένα άλμα σε μια διαφορετική, αλλά εξίσου σκοτεινή αισθητική. Θα κάνουμε ένα ταξίδι στον χρόνο για άλλη μια φορά, μόνο που τώρα δε θα πάμε στο παρελθόν αλλά σε ένα υποτιθέμενο μέλλον. Πηγή έμπνευσης μας δεν θα είναι η ρομαντική λογοτεχνία και τέχνη, αλλά η επιστημονική φαντασία. Και οι ήχοι που θα εξετάσουμε αυτή τη φορά είναι ήχοι του μέλλοντος, φτιαγμένοι απο συνθεσάιζερ και ηλεκτρονικά μηχανήματα, οι οποίοι έντυσαν με τον δικό τους ξεχωριστό τρόπο τις σκοτεινές μελωδίες μιας νέας εποχής. Αν είστε έτοιμοι, ελάτε μαζί μου για μια βόλτα στο μέλλον. Και αν στην πορεία απορήσετε και νομίσετε πως διαβάζοντας το κείμενο βρισκόμαστε εκτός τόπου και χρόνου (και όχι σ' ένα αφιέρωμα στο gothic, όπως κάναμε μέχρι τώρα), μην απορήσετε. Μπορεί όλα αυτά να είναι απλά ένα βιομηχανικό ατύχημα. :)




Back To The Future


Όταν αποφασίζει κάποιος να μελετήσει ένα φαινόμενο, οι επιλογές που έχει είναι ή να εξερευνήσει τις βασικές πτυχές του, ή να αποφασίσει να το ψάξει σε κάπως μεγαλύτερο βάθος. Σα να κατεβαίνεις κρατώντας έναν φακό βαθιά σ' ένα πηγάδι ας πούμε. Αν αποφασίσεις να κατέβεις πολύ χαμηλά, υπάρχει ο κίνδυνος το πηγάδι να πλατύνει, να ανοίξει τόσο, που στο τέλος θα διαπιστώσεις πως έχει μετατραπεί σε ένα σκοτεινό, υπόγειο τούνελ, μια μεγάλη στοά. Κάπως έτσι συνέβη και σε μας, που θέλοντας να κάνουμε το αφιέρωμα μας διαπιστώσαμε σύντομα πως τα κλαδιά του πλαταίνουν προς ένα σωρό κατευθύνσεις, και πως αν θέλουμε να είμαστε πιστοί προς όλες αυτές τις κατευθύνσεις, οφείλουμε να κατέβουμε με τον φακό μέχρι κάτω, μέχρι τη στοά.

Ήταν εύκολο να γράψω για τη δεκαετία του '90, και να αναφερθώ στα συγκροτήματα που ξεχώρισαν τότε, αλλά ο όγκος και το στυλ των συγκροτημάτων ήταν τέτοιο που με ανάγκαζαν - αν ήθελα να είμαι πιστός σε ένα εφ' όλης της ύλης αφιέρωμα - να στραφώ ξανά πίσω. Πίσω πάλι στην δεκαετία του '80. Και αυτό γιατί η κυρίαρχη δύναμη όσο αφορά την απήχηση της goth μουσικής στα nineties δεν ήταν ροκ, ούτε ήταν ποπ. Ήταν ηλεκτρονική. Και οι ρίζες της βρίσκονταν πίσω, στις απόπειρες ορισμένων νεο-φουτουριστών μουσικών να πειραματιστούν και να παράγουν ήχους και μουσικές που δεν είχαν ακουστεί ως τότε.



The Net is Vast and Infinite...


Η ιδέα της Ουτοπίας έξαπτε ανέκαθεν τη φαντασία των Ρομαντικών. Όπως είπαμε στα προηγούμενα μέρη, η επαφή με το μακρινό και το άπιαστο υπήρξε βασικό χαρακτηριστικό της ρομαντικής τέχνης και αντίληψης. Τι θα γινόταν όμως αν η Ουτοπία πραγματοποιούνταν τελικά, και τα αποτελέσματα της δεν ήταν τόσο ιδανικά όσο ονειρεύονταν οι δημιουργοί της? Τι θα συνέβαινε αν βιώναμε μια αντι-ουτοπία, ένα μέλλον πολύ πιο σκοτεινό απ' ότι θα τολμούσαμε να φανταστούμε, ένα μέλλον στο οποίο τα κοινωνικά προβλήματα του παρόντος έχουν οξυνθεί σε ακραίο βαθμό και στο οποίο η τεχνολογία είχε τόσο τον ρόλο του απελευθερωτή, όσο και εκείνον του δυνάστη? Η ένωση του φωτός με το σκοτάδι - στο ψηφιακό πρόσωπο της τεχνολογίας αυτή τη φορά - παραμένει. Αλλάζει μόνο ο χρόνος.




Κάπως έτσι θα σκέφτονταν οι συγγραφείς της Επιστημονικής Φαντασίας που αποφάσισαν να βάλουν βαθιά τα χέρια τους στην άμμο του χρόνου και να κάνουν τολμηρές υποθέσεις για το μέλλον μέσα απο τα έργα τους. Ένας απο αυτούς τους συγγραφείς υπήρξε και ο William Gibson, ο οποίος με το έργο του "Νευρομάντης" το 1984 (την χρονιά του Όργουελ) μας παρέδωσε το πρότυπο της κυβερνοπανκ αισθητικής. Σημασία σε αυτή τη μορφή επιστημονικής φαντασίας δεν είχε τόσο το μακρινό, το διαστημικό και το εξώκοσμο, όσο το άμεσο, εκείνο που σχετίζεται με τα γεγονότα αυτού του κόσμου και της τροπής που θα μπορούσε να πάρει - η οποία ήταν μια τροπή προς το χειρότερο.

Σκηνοθέτες όπως ο Fritz Lang με το περίφημο "Metropolis" είχαν ανοίξει τον δρόμο. Συγγραφείς όπως ο Orwell και o Aldus Huxley μας είχαν παραδώσει βιβλία που άφησαν εποχή στον χώρο της λογοτεχνικής αντι-ουτοπίας. Το "Blade Runner" του 1982 ήταν απο εκείνες τις ταινίες που φανέρωσαν στο ευρύ κοινό το νέο αυτό στυλ και τους προβληματισμούς του. Ο Gibson θα το σφράγιζε, δίνοντας του την ονομασία κυβερνοπανκ. Προπάτορες του είδους υπήρξαν συγγραφείς όπως ο Philip K. Dick, o J.G. Ballard και ο Stanislaw Lem. Ταινία που εκτόξευσε εμπορικά αυτό το στυλ τα τελευταία χρόνια δεν ήταν άλλη απο την τριλογία του Matrix.

Και φυσικά το κυβερνοπανκ γνώρισε και γνωρίζει μεγάλη απήχηση στην Ιαπωνία, μια χώρα που θα λεγε κανείς λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα της - αγάπη προς το παρελθόν και την παράδοση, και ταυτόχρονα, μια εντυπωσιακή πρόοδος και τεχνολογική εξέλιξη - , ένιωσε να ταυτίζεται όσο λίγες με την αισθητική και τους προβληματισμούς του κυβερνοπανκ. Δεν είναι τυχαίο που ο Νευρομάντης του Gibson διαδραματίζεται αρχικά στην Ιαπωνία. Και φυσικά δεν είναι τυχαία η άνθηση του είδους στα γιαπωνέζικα φιλμ και τα manga. Το περίφημο Akira ή το Tetsuo είναι δύο απο τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα. Το Ghost In The Shell θα ακολουθούσε, κάπου εκεί, στις αρχές των '90ς.

Η underground κουλτούρα καθ' όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του '80 είχε εμποτιστεί με το πνεύμα της νέας φουτουριστικής αισθητικής. Το πλήθος αυτό των ταινιών, βιβλίων, κόμικς, χρειαζόταν και την ανάλογη μουσική υπόκρουση για να το συνοδέψει.




New sounds of a new age


H ιστορία της ηλεκτρονικής μουσικής είναι τόσο παλιά που καλύπτει το φάσμα ολόκληρου του εικοστού αιώνα. Ήδη οι φουτουριστές καλλιτέχνες την περίοδο του πρώτου παγκοσμίου πολέμου πειραματίζονταν με ήχους και κολλάζ απο θορύβους που παρήγαγαν με διάφορα τεχνητά μέσα, με ακραία ορισμένες φορές αποτελέσματα. Η εξέλιξη της τεχνολογίας αναμφισβήτητα συμβάδισε χέρι χέρι με την εξέλιξη της ηλεκτρονικής μουσικής. Σταθμός για την περισσότερο δημοφιλή όψη του ηλεκτρονικού ήχου υπήρξε η εμφάνιση στη δεκαετία του '70 των γερμανών Kraftwerk. Η τεράστια απήχηση και επιτυχία των Kraftwerk συνέβαλε στην εξάπλωση της ηλεκτρονικής μουσικής και στην υιοθέτηση της απο ολοένα και περισσότερους μουσικούς. Τα seventies γενικά ήταν μια εποχή γόνιμου πειραματισμού για μια πλειάδα καλλιτεχνών που αποφάσισαν να ασχοληθούν με τους ηλεκτρονικούς ήχους, όπως ο Brian Eno, οι Tangerine Dream και ο Jean Michel Jarre. Ροκ συγκροτήματα όπως οι Genesis και οι The Cars, ή ο David Bowie, υιοθέτησαν ηλεκτρονικά στοιχεία, προσαρμόζοντας τα γόνιμα στον ήχο τους. Το ξημέρωμα της δεκαετίας του '80 θα έβλεπε εκατοντάδες μουσικούς και συγκροτήματα να δοκιμάζουν την ηλεκτρονική μουσική. Τα eighties ήταν η εποχή των synthesizers.



Συγκροτήματα όπως οι Kraftwerk χρησιμοποίησαν τη νέα τεχνολογία για να δημιουργήσουν μουσική που θα ακουγόταν ως η δημοφιλή μουσική του μέλλοντος. Υπήρξαν όμως και εκείνοι που ήθελαν να πειραματιστούν και αντιμετώπιζαν τα νέα τεχνητά μέσα περισσότερο ως εργαλεία, μέσω των οποίων θα μπορούσαν να παράγουν κάτι εντελώς διαφορετικό απ' ότι ακουγόταν ως τότε. Δε τους ενδιέφερε να παράγουν μουσική που θα ακουγόταν στο ραδιόφωνο, αλλά να δημιουργήσουν νέα ηχοτρόπια και να επεκτείνουν τους τρόπους αντίληψης γύρω απο αυτό που αποκαλούμε μουσική και τέχνη. Ενεργούσαν έχοντας ως πρότυπο τους αντισυμβατικά καλλιτεχνικά κινήματα όπως ο ντανταισμός και ο φουτουρισμός. Δεν τους ένοιαζε η αισθητική. Τους ενδιέφερε το πείραμα και η έκφραση, και μέσω αυτής μια προσωπική και κοινωνική δήλωση. Δεν είναι τυχαίο που οι μουσικοί αυτοί έκαναν την εμφάνιση τους τα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του '70, την ίδια δηλαδή περίοδο που μεσουρανούσε το punk. Τόσο οι μεν, όσο και οι δε, προκαλούσαν με το μουσικό στυλ τους, όσο και με τους στίχους τους.


Ένα απο τα συγκροτήματα αυτά υπήρξαν οι Throbbing Gristle, των οποίων η εταιρία "Industrial Records" έμελε να δώσει και το όνομα της στο νέο αυτό, αντισυμβατικό μουσικό κίνημα. Οι Throbbing Gristle δεν είχαν έρθει για να δημιουργήσουν μουσική με τον παραδοσιακό τρόπο. Παρέα με συγκροτήματα όπως οι Cabaret Voltaire, SPK, Clock DVA, Whitehouse, και Einstürzende Neubauten δοκίμασαν τεχνικές που επέκτειναν την έννοια της μουσικής δημιουργίας σε εντελώς νέα όρια και έθεσαν στο επίκεντρο τον προβληματισμό μήπως η μουσική προσπαθώντας να γίνει αρεστή αισθητικά έχανε τoν στόχο της που ήταν η έκφραση και ο πειραματισμός.


Οι νέοι αυτοί industrial καλλιτέχνες είχαν τις πιο διαφορετικές μουσικές επιρροές. Οι Velvet Underground και η ψυχεδέλεια ήταν μία απ' αυτές. Το kraut rock ήταν μία άλλη. Οι Pink Floyd, οι Doors, o Hendrix, η ηλεκτρονική μουσική των '70ς αλλά και μουσικές όπως η disco ανήκαν και αυτές στις επιρροές, όπως και το post punk της ίδιας περιόδου. Ακόμα και η ethnic μουσική. Οι μουσικοί του industrial ήχου εμπνέονταν ο καθένας απο τα πλέον διαφορετικά ακούσματα, τα οποία ενδεχομένως συνέθεταν σε ένα μουσικό κολλάζ μέσα στο νου τους, ανάλογο με τα κολλάζ που συναντάει κανείς στους πίνακες της μοντέρνας τέχνης. Περισσότερο και απο μουσικούς, οι industrial καλλιτέχνες εμπνέονταν απο την τέχνη και την λογοτεχνία. Ανατρεπτικές φιγούρες όπως ο William Burroughs και ο
Baudrillard, κινήματα όπως ο ντανταισμός, στοχαστές όπως ο Νίτσε ή ο Foucault, ανήκαν όλοι στις επιρροές τους.



(Cabaret Voltaire, Einsturzende Neubauten)


Και το αποτέλεσμα? Ήχοι που παράγονταν απο κάθε μορφής εξάρτημα και εργαλείο, όπως για παράδειγμα τα μέταλλα, πριόνια και τρυπάνια που χρησιμοποιούσαν ως μουσικά όργανα οι
Einstürzende Neubauten στα πρώτα τους χρόνια, χρήση πολλών και διάφορων θορύβων ως υπόστρωμα όπως προηχογραφημένες ομιλίες, ηλεκτρονικά samples και tape loops, αντισυμβατική χρήση κλασικών μουσικών οργάνων (κιθάρα σαν να είναι πλήκτρα για παράδειγμα) και φυσικά ανάλογη εκμετάλλευση των νέων τεχνολογιών. Όποιος ενδιαφέρεται να ρίξει μια αυτιά στο πως ηχούσε το πρώιμο αυτό industrial, ας δει τα κάτω βίντεο.

http://www.youtube.com/watch?v=jL8OkWx4E-4


http://www.youtube.com/watch?v=gllp8gvwSI8

Τα θέματα και η εμφάνιση των συγκροτημάτων αυτών ήταν συχνά προκλητικά. Παρά τις ομοιότητες τους πάντως, κάθε ένα απο αυτά τα συγκροτήματα είχε την ταυτότητα και το στυλ του. Δεν έπαιζαν όλοι "αντι-μουσική", σε ορισμένους θα βρει κανείς περισσότερες παραδοσιακές μουσικές δομές απο άλλους. Ωστόσο, ο έντονος πειραματισμός με τα νέα αυτά μέσα και το κοινό τους στυλ ήταν οι συνδετικοί τους κρίκοι. Επίσης, όσα απο αυτά τα συγκροτήματα προχώρησαν στη δεκαετία του '80, είχαν ως κοινό χαρακτηριστικό την σταδιακή εμφάνιση περισσότερο "συμβατικών" μουσικών δομών στον ήχο τους, χωρίς να σημαίνει πως είχαν απωλέσει την δημιουργικότητα τους. Απλά ήταν μια δημιουργικότητα που μπορούσε πλέον να την αποκαλέσει κάποιος και μουσική και όχι απλά σύνθεση ήχων.



Ο ανυπόμονος αναγνώστης μπορεί να σκέφτεται τώρα: ωραία όλα αυτά, αλλά τι σχέση έχουν με το θέμα μας? Και ακόμα περισσότερο, ποιά σχέση μπορούν να έχουν αυτά με ένα goth αφιέρωμα? Όπως είπαμε όμως στην εισαγωγή, αποφασίσαμε να κατέβουμε λίγο πιο βαθιά. Στο τέλος θα φανεί πως δένουν όλα αυτά μεταξύ τους. Θα πρέπει να κάνεις υπομονή ως το τέλος ανυπόμονε αναγνώστη λοιπόν!

Καλά άντε, ας πω απο τώρα. :P Η industrial μουσική έμελε να συνδέσει το όνομα της με το ανερχόμενο στα eighties gothic κίνημα, για το οποίο μιλήσαμε στο προηγούμενο μέρος. Η ηλεκτρονική μουσική θα γινόταν ο βασικός συνδετικός τους κρίκος και το κυβερνοπανκ η κυριάρχη αισθητική του παντρέματος τους. Όλα αυτά θα εντάσσονταν στην λεγόμενη goth κουλτούρα, παρέα με τους βρυκόλακες και τα μεσαιωνικά κάστρα. Απο τη μία η εξιδανίκευση του παρελθόντος, η φαντασία και ο ρομαντισμός, απο την άλλη το μέλλον, η επιστημονική φαντασία και τα κινήματα του ντανταισμού και του φουτουρισμού. Διαφορετικά μεν, ενταγμένα στην ίδια κουλτούρα δε. Παρακάτω θα δούμε πιο αναλυτικά πως έγινε αυτή η σύζευξη.

Για την ώρα κάνουμε ένα διάλειμμα με το παρακάτω τραγούδι. Το έτος είναι 1982. Το τραγούδι αυτό δεν είναι industrial, ούτε gothic, ούτε ποπ, ούτε post punk, ούτε ηλεκτρονική μουσική τύπου Kraftwerk. Είναι κάτι διαφορετικό, και με το τραγούδι αυτό (και το ομολογουμένως φοβερό homemade video του!) ερχόμαστε στην καρδιά του θέματος. Kαι η καρδιά του θέματος ονομάζεται χορός! Για πάμε λοιπόν:





Goth Kids Dancing


Κάθε μουσική φυλή έχει και τον δικό της αγαπημένο τρόπο να "εκφράζεται" υπο τους ρυθμούς της μουσικής του. Για τους μεταλλάδες αυτός είναι το ατελείωτο και σπαστικό ανεβοκατέβασμα του κεφαλιού, που ονομάζουμε headbanging. Για τους punks, φίλους της ξέφρενης κίνησης, είναι τα stage diving. Ορισμένοι ροκάδες τη βρίσκουν παίζοντας air guitar ή air drums, κουνώντας ρυθμικά και κανένα πόδι. Για όλους τους "σκληρούς" γενικά τα mosh pit είναι μια ωραία, κάφρικη φάση. Κάποιοι τη βρίσκουν χτυπώντας ρυθμικά παλαμάκια, συνοδεύοντας το τραγούδι και ανάβοντας αναπτήρες (όπως για παράδειγμα οι black μεταλλάδες ;).

Στους γότθους, ξαδέρφια των punks, αρέσει ο χορός. Συνολικά ο χορός, όχι μόνο ένα μέρος του σώματος. Χέρια, πόδια, σώμα, κεφάλι, κινούνται στον ρυθμό της μουσικής, άλλοτε με ονειρικό τρόπο θα λέγαμε, σα να χάνεσαι στο σύμπαν, άλλοτε πάλι περισσότερο ενεργητικά. Ας θυμηθούμε τη γενιά της Batcave. Λίγο πολύ όλα τα συγκροτήματα της εποχής εκείνης (Cure, Siouxsie, Bauhaus, Joy Division, κλπ) είχαν ρυθμούς που θα μπορούσε κανείς να τους πει ως και "χορευτικούς", με έναν περισσότερο υποβλητικό και "υπνωτιστικό" τρόπο ωστόσο. Το χαρακτηριστικό rhythm section της gothic μουσικής σίγουρα έπαιζε τον ρόλο του, όπως και η ενεργητικότητα απο τις punk ρίζες τους. Επίσης, να σημειώσουμε πως πολλά απο τα συγκροτήματα αυτά επέλεξαν να πειραματιστούν με τη σειρά τους με ηλεκτρονικούς ήχους. Κάπως έτσι γεννήθηκε το darkwave, όπως εκείνο της Anne Clark και των Clan of Xymox, στο οποίο αναφερθήκαμε.


Η ουσία ήταν πως απο τη στιγμή που στο gothic είχαν παρεισφρήσει ηλεκτρονικά στοιχεία, και απο τη στιγμή που οι γότθοι αγαπούσαν τον χορό, ο δρόμος προς πιο χορευτικές ηλεκτρονικές κατευθύνσεις ήταν πλέον ανοικτός. Το τραγούδι που είδαμε πάνω δεν είναι άλλο απο το περίφημο "Der Mussolini" των γερμανών DAF, aka των Deutsch Amerikanische Freundschaft (με βαριά γερμανική προφορά παρακαλώ. ps: θαυμάστε πόζα στο εξώφυλλο :P). Οι DAF ανήκαν στον χώρο του λεγόμενου "synthpunk", άλλο ένα συγκρότημα με punk ρίζες δηλαδή, οι οποίες όμως είχαν αποκτήσει μια καθαρά ηλεκτρονική, χορευτική μορφή. Πολλά συγκροτήματα τότε, στις αρχές της δεκαετίας του '80 στην Γερμανία, δοκίμαζαν παρόμοιους δρόμους. Κάποια απο αυτά άφησαν πίσω τους διάφορα one hit wonders και ανήκαν όλα στο στυλ που ονομάστηκε "Neue Deutsche Welle"

Απο τα συγκροτήματα του synthpunk αξίζει να αναφέρουμε τους Βρετανούς Portion Control, οι οποίοι έστεκαν ανάμεσα σε αυτό το στυλ και το ανερχόμενο industrial, κάνοντας και αυτοί τους δικούς πειραματισμούς, και επηρεάζοντας πλήθος σημαντικών μεταγενέστερων συγκροτημάτων. Όσο αφορά τους DAF, υπήρξαν απο τα πιο ξακουστά συγκροτήματα του είδους. Το "Der Mussolini", πρόκειται σαφώς για ένα σαρκαστικό τραγούδι με στίχους όπως:
" Dance the Mussolini, move your behind, clap your hands, and now the Adolf Hitler, and now the Jesus Christ, and now the communism ..." . H πολιτική ορθότητα όμως της εποχής αντέδρασε έντονα, με αποτέλεσμα το τραγούδι να προκαλέσει σκάνδαλο. Ας μη παραβλέπουμε το γεγονός πως η Γερμανία είχε μια ευαισθησία παραπάνω απέναντι σε τέτοια θέματα.



Είναι γεγονός πάντως πως πολλά, πάρα πολλά συγκροτήματα εμπνεύστηκαν απο αυτό το στυλ, και επεδίωξαν να υιοθετήσουν ως και ένα μιλιταριστικό look, συνοδευόμενο απο στίχους και σύμβολα που αναφέρονταν σε κοινωνικά συστήματα απο τον φασισμό ως τον κομμουνισμό. Τα συγκροτήματα αυτά βέβαια δεν είχαν καμία σχέση με την ακροδεξιά - κάθε άλλο κιόλας, η πολεμική τους απέναντι στον φασισμό και τον πόλεμο ήταν αδιάκοπη. Ωστόσο το στυλ αυτό, συνοδευόμενο και απο μια punk αισθητική, τους εξέφραζε, έβρισκαν ένα εικαστικό ενδιαφέρον σε αυτό θα λέγαμε, κατ' ανάλογο τρόπο με τον Φουτουρισμό των αρχών του εικοστού αιώνα.



(Front 242)

Μένοντας στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 80, αλλά πηγαίνοντας προς το Βέλγιο, μία χώρα στην οποία φυσούσαν ευνοικά οι ηλεκτρονικοί άνεμοι, παρατηρούμε την εμφάνιση στο προσκήνιο ενός νέου συγκροτήματος. Είχε ως πηγή έμπνευσης τόσο το πρώιμο industrial των Throbbing Gristle, όσο και την περισσότερο άμεση ηλεκτρονική μουσική των Kraftwerk. Ήταν οι Front 242 και το δεύτερο τους άλμπουμ με τίτλο "No Comment" του 1984 έμελε να καθιερώσει έναν νέο μουσικό όρο: Electronic Body Music, ή εν συντομία, EBM. O όρος "body music" είχε χρησιμοποιηθεί τόσο απο τους Kraftwerk, όσο και απο τους DAF στο παρελθόν. Με τους Front 242 όμως συνδέθηκε αναπόσπαστα, με τον ίδιο τρόπο που ο όρος "gothic" συνδέθηκε με τους Bauhaus. Οι Front 242 υπήρξαν ένα απο τα πρώτα συγκροτήματα που θα χαρακτήριζες πλήρως ως EBM τη μουσική του και αποτέλεσαν τους πατέρες της.

Και τι ήταν αυτή η EBM? Πολύ απλά, ήταν η χορευτική μουσική που αναζητούσαν οι γότθοι! Ηλεκτρονικά beats, punk αισθητική, ρυθμικά φωνητικά, συχνά με τη μορφή σλόγκαν, κατάλληλα για χορό και ξέφρενη κίνηση! Οι Front 242 το 1988 μας παρέδωσαν το περίφημο "Front By Front" album τους, που λίγο πολύ αποτελεί και την επιτομή αυτού του στυλ. Το τραγούδι "Headhunter" το οποίο και ακολουθεί σε βίντεο υπήρξε ένα απο τα μεγαλύτερα underground hit της εποχής. Να πούμε πως το βίντεο με τα αυγά ήταν ένα ατύχημα. Ο δημιουργός του videoclip αντί να ακούσει "Headhunter" άκουσε "Egghunter" και το τελικό αποτέλεσμα είναι λίγο άκυρο!





Move your Body to the Rhythm


Το EBM υπήρξε η νέα χορευτική ηλεκτρονική μουσική του underground. Λέγοντας "χορευτική" και "ηλεκτρονική" δεν θα πρεπε να πηγαίνει ο νους μας σε σύγχρονα dance ακούσματα, πόσο μάλλον σε μουσικές όπως η rave ή η techno, μόνο και μόνο γιατί είναι ηλεκτρονικές. Το EBM είχε τις ρίζες του στο synthpunk, την ηλεκτρονική μουσική τύπου Kraftwerk, αλλά και στo ηλεκτρονικό industrial. Ήταν μια μουσική που ξεσήκωνε τον κόσμο, με τον ίδιο τρόπο που έκανε το punk. Δεν ήταν μουσική για μαζική ακρόαση, αλλά για εναλλακτικές underground καταστάσεις. Οι δεσμοί του με το industrial υπήρξαν μεγάλοι, ενώ στην πορεία έμελε να πάρει στοιχεία και απο την rock και metal μουσική σκηνή.



Συγκρότημα - ορόσημο υπήρξαν οι βρετανοί Nitzer Ebb. Θα μπορούσαμε να πούμε πως αυτοί και οι Front 242 ήταν οι δύο σημαντικότερες ίσως μπάντες του είδους κατά την δεκαετία του '80 - τουλάχιστον κρίνοντας απο την μουσική τους συνεισφορά. Το EBM των Nitzer Ebb, όπως αποτυπώθηκε στα πρώτα δυο τους άλμπουμ, υπήρξε δυναμικό και επιθετικό, αλλά ταυτόχρονα τρελά ξεσηκωτικό, ό,τι πρέπει για χορό! Αν υπάρχει μια λέξη ικανή να μεταδώσει το στυλ τους, αυτή η λέξη είναι: ενέργεια. Οι ίδιοι περιέγραψαν τον ήχο τους ως: "international funk aggression", και πιστέψτε με, πέφτουν μέσα απολύτως. Πέρα απο τη μουσική πλευρά, οι Nitzer Ebb καλλιεργούσαν το σύνολο της εικόνας τους, παρέχοντας ένα ολοκληρωμένο καλλιτεχνικό στυλ που αντλούσε απο τον φουτουρισμό, τον κονστουκτιβισμό και τον εξπρεσσιονισμό. Όπως τα καλλιτεχνικά αυτά είδη υπήρξαν αντιδραστικά, το ίδιο υπήρξε και το στυλ τους.




Οι Nitzer Ebb μετατράπηκαν γρήγορα σε ένα απο τα μεγαλύτερα ονόματα του είδους, περιοδεύοντας στα τέλη της δεκαετίας του '80 με τους Depeche Mode. Μπαίνοντας στα nineties άρχισαν να υιοθετούν περισσότερα στοιχεία στον ήχο τους, όπως rock και jazz ήχους. Αξίζει επίσης να αναφέρουμε πως ανάμεσα στις μουσικές επιρροές τους υπήρξε και το post punk και συγκροτήματα όπως οι Bauhaus. Οι συνδετικοί κρίκοι ανάμεσα στα είδη γίνονται όλο και πιο φανεροί. Δείτε το παρακάτω live βίντεο του '87, που αποτυπώνει πλήρως το στυλ τους και θα καταλάβετε πως είναι δυνατόν μια μουσική να είναι επιθετική σαν μανιφέστο, χωρίς ίχνος ηλεκτρικής κιθάρας, και ταυτόχρονα τόσο χορευτική ταυτόχρονα! Αξίζει επίσης να προσέξετε τα goth τυπάκια στην πρώτη πρώτη σειρά.





Ένα άλλο συγκρότημα που ξεπετάχτηκε γύρω στα μισά των eighties παραδίνοντας μας φοβερό EBM άκουγε στο όνομα A Split-Second. Ουσιαστικά ένα ντουέτο, επίσης απ' το Βέλγιο (την πατρίδα του EBM), έκαναν το ντεμπούτο τους το 1986 με ένα ιδιαίτερα σκοτεινό, σχεδόν ambient ηλεκτρονικό κομμάτι, με όνομα "Flesh". Σύντομα όμως θα υιοθετούσαν περισσότερο upbeat στοιχεία, εμπλουτίζοντας τον ήχο τους και δημιουργώντας ένα διαφορετικό στυλ EBM σε σχέση με εκείνο των Nitzer Ebb, το οποίο θύμιζε λιγότερο μανιφέστο και ήταν πιο ταξιδιάρικο, ατμοσφαιρικό και συνδύαζε πολλά και διάφορα στυλ. To album "From The Inside" του 1988 είναι απλά καταπληκτικό, όπως και ο περισσότερο rock-oriented διάδοχος του "The Parallax View" του 1990. Το συγκρότημα είχε το κοκαλάκι της νυχτερίδας και ήξερε πως να γράφει απίστευτα ξεσηκωτικά και πιασάρικα κομμάτια! Οι Split-Second δεν θα κυκλοφορούσαν πολλά άλμπουμ, αυτά που άφησαν όμως είναι απο τα καλύτερα που έχουν γίνει στο είδος τους.





Παρατηρώντας κανείς βίντεο όπως το "Mambo Witch" και ακούγοντας τη μουσική, μπορεί να κάνει ουκ ολίγες συγκρίσεις με το στυλ των gothic rock συγκροτημάτων της εποχής. Μουσική όπως εκείνη που μας παρέδωσαν οι Sisters of Mercy στο ίδιο περίπου χρονικό διάστημα στο "Floodland", δεν απέχει και πάρα πολύ απο το σκοτεινό χορευτικό στυλ πολλών EBM σχημάτων. Ήταν ένας ακόμα κοινός συνδετικός κρίκος ανάμεσα στα δύο αυτά μουσικά είδη.


Deep Inside The Laboratory...




Επιστρέφουμε λίγα χρόνια πριν, στις αρχές της δεκαετίας του '80, οι οποίες τελικά αποδεικνύεται πως υπήρξαν απίστευτα δημιουργικές, καθώς τόσα και τόσα μουσικά στυλ και συγκροτήματα ξεπετάχτηκαν εκείνη ακριβώς την εποχή. Κάπου εκεί, στα σκοτεινά μουσικά εργαστήρια του Καναδά, δύο μουσικοί ονόματι cEvin Key και Nivet Ogre, αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να κάνουν το δικό τους ιδιαίτερο πείραμα. Το αποτέλεσμα του πειράματος αυτού ήταν ένα τέρας, και το όνομα του τέρατος ήταν Skinny Puppy.

To τέρας αυτό χαρακτηριζόταν απο την μίξη των πρώιμων industrial πειραματισμών με ηλεκτρονικούς ήχους, σκοτεινή αισθητική, ορισμένα ambient στοιχεία, και συχνά παραμορφωμένα φωνητικά. Ήταν ένα κανονικό θηρίο αυτό το puppy, το οποίο έμελε να μεγαλώσει μέσα στη δεκαετία, και προς τα τέλη της να έχει μεταμορφωθεί σε μεγαθήριο της ηλεκτρονικής industrial σκηνής. Επηρεασμένη απο αρτιστικά σχήματα όπως οι Nocturnal Emissions και απο electrosynth/industrial σχήματα όπως οι Portion Control, η μουσική των Skinny Puppy ανέβασε τον πήχη του industrial κατά τη δεκαετία του '80, επηρεάζοντας καθοριστικά όλα τα συγκροτήματα που αποφάσισαν στη συνέχεια να ακολουθήσουν αυτό το στυλ. Το industrial μπορεί να είχε ξεφύγει απο τις πρώτες πειραματικές μέρες του, με τους Skinny Puppy όμως παρέμενε σκοτεινή και αντισυμβατική μουσική, στα θορυβώδη ηχοτρόπια της οποίας όμως είχαν προστεθεί ουκ ολίγοι upbeat ρυθμοί. Η μουσική τους συχνά αποτελούνταν απο πολλαπλά επίπεδα ήχων, τα οποία σε συνδυασμό με τα χαρακτηριστικά φωνητικά του Ogre έδιναν ένα πολύ ιδιαίτερο - και σίγουρα, όχι για όλους - αποτέλεσμα. Ακραίοι τόσο στις εμφανίσεις τους στη σκηνή, όσο και στα videoclips, οι Puppies υπήρξαν ταυτόχρονα συγκρότημα με πολύ έντονους κοινωνικούς προβληματισμούς, τους οποίους έθιγαν με δριμύτητα μέσα απο τις δουλειές τους.

Προς τα τέλη της δεκαετίας του '80, όπως τόσοι άλλοι, έτσι και οι Skinny Puppy θα υιοθετούσαν περισσότερα κιθαριστικά στοιχεία στον ήχο τους, τα οποία όμως κάθε άλλο παρά μείωσαν την ιδιαιτερότητα του. Κατά τα nineties και τα '00ς θα πέρναγαν απο πολλές ακόμα μεταμορφώσεις, οι οποίες πάντως, αν θέλετε την γνώμη μου, υπήρξαν πέρα για πέρα πετυχημένες.



(Skinny Puppy)

Ένα αποχωρήσαν μέλος των Skinny Puppy το 1986, ο Bill Leeb, σχημάτισε τους Frontline Assembly. Έχοντας ως πρότυπο τα industrial σχήματα της πρώτης γενιάς, αλλά και συγκροτήματα όπως οι DAF, οι Frontline Assembly συνδύασαν αποτελεσματικά τα περισσότερο πειραματικά στοιχεία του industrial με τις χορευτικές τάσεις του EBM. Εδώ δεν έχουμε το καθαρό, ηλεκτρονικό EBM, αλλά ένα υβρίδιο που θα γινόταν πολύ δημοφιλές και θα είχε πολλούς ακόλουθους στο μέλλον. Οι Frontline Assembly ξεκίνησαν περισσότερο πειραματικά, στη συνέχεια όμως υιοθέτησαν πιο καθαρές EBM φόρμες, όλα αυτά όμως ενταγμένα σε ένα σκοτεινό στυλ ήχου και φωνητικών, που σε σημεία θύμιζε Skinny Puppy - χωρίς ωστόσο να είναι τόσο ακραίο. Στις αρχές των '90ς η μίξη του industrial με το ebm θα έφτανε στο αποκορύφωμα της, με δίσκους όπως το "Caustic Grip" και το "Tactical Neural Implant", όπου και το στυλ των FLA θα γινόταν περισσότερο άμεσο. Οι Frontline Assembly είχαν μετατραπεί σε must όνομα της - πάντα underground, αλλά ολοένα και περισσότερο δημοφιλούς - industrial/electro σκηνής.

Ακολουθεί ένα παλιό δεκάλεπτο βίντεο σε δύο μέρη, με συνεντεύξεις των Skinny Puppy και Frontline Assembly, καθώς και αποσπάσματα απο τραγούδια τους.







Η μουσική των Skinny Puppy και Frontline Assembly έπαιζε συχνά στα σκοτεινά club της εποχής. Το κοινό αυτών των clubs αποτελούσαν rivetheads (ντυμένοι με στρατιωτικά τύποι, λόγω προσήλωσης στο στυλ πολλών industrial και ebm σχημάτων, και όχι λόγω ιδεολογίας), ορισμένοι metalheads και πολλοί goths. Ήδη απο τα '80ς, για να ακούσει κανείς σε κλαμπ του Λονδίνου συγκροτήματα όπως οι Skinny Puppy, ή ακόμα και οι Cabaret Voltaire, έπρεπε να πάει σε goth clubs. Παρά τις μουσικές διαφορές τους, λίγο πολύ το κοινό αυτών των συγκροτημάτων με τα συγκροτήματα του gothic χώρου, ήταν το ίδιο. Σταδιακά άρχισε να σχηματίζεται η λεγόμενη "goth κουλτούρα", η οποία κάλυπτε όχι μόνο τους παραδοσιακούς gothic χώρους (για τους οποίους ήδη μιλήσαμε), αλλά και το κοινό του industrial και του ebm. Αμφότερα τα στυλ είχαν επιρροές απο το punk (το gothic απο το post punk, το ebm και το electro industrial απο το synthpunk). Αμφότερα χαρακτηρίζονταν απο μια γενικότερη αντισυμβατική στάση απέναντι στην δημοφιλή μουσική της εποχής, και, κατά ειρωνικό τρόπο, και το gothic και το industrial/ebm έμελε να γίνουν αρκετά δημοφιλή στο mainstream σε διάφορες φάσεις της ύπαρξης τους. Αμφότερα μοιράζονταν μια προσήλωση προς τις σκοτεινότερες όψεις της μουσικής, και στην δημιουργία ατμόσφαιρας. Όποτε ήθελαν όμως, μπορούσαν να γίνουν πολύ πιο δυναμικά και να ξεσπάσουν ως και σε ξέφρενους χορούς.

Αυτά ήταν μερικά απο τα βασικά κοινά ανάμεσα στα δύο αυτά διαφορετικά μεν, κοντινά ωστόσο μουσικά είδη. Κατά τη δεκαετία του '90 μάλιστα τα είδη αυτά θα έρχονταν ακόμα πιο κοντά το ένα με το άλλο.




Προς το παρόν ας αναφερθούμε σε ορισμένα ακόμα πολύ σημαντικά συγκροτήματα των eighties. Ένα απο τα ιδρυτικά μέλη των παππούδων του industrial Throbbing Gristle, o Peter Christopherson, παρέα με τον John Balance, σχημάτισαν το 1982 (πάλι αυτές οι αρχές των '80ς!) τους Coil.

Σε αυτό το σημείο αφήνουμε το πληκτρολόγιο, σταματάμε την ανάγνωση, και απλά αποτίουμε φόρο τιμής στο μεγάλο αυτό συγκρότημα. Η μουσική των Coil είναι απο εκείνες που θυμίζουν πόσο εκπληκτικά ατμοσφαιρικά ηχοτρόπια μπορεί να δημιουργήσει η ηλεκτρονική - κατά κύριο λόγο, αλλά όχι μόνο - μουσική. Συγκρότημα που έδειχνε ενδιαφέρον σε δεκάδες διαφορετικά στυλ συγκροτημάτων και μουσικών, απο το ambient στο punk, απο το goth στην κλασική μουσική, η επιρροή τους στους μεταγενέστερους industrial και μουσικούς της ηλεκτρονικής και ατμοσφαιρικής μουσικής ήταν τεράστια. Απο τα πλέον πολυσύνθετα συγκροτήματα αυτού του αφιερώματος, και απο εκείνα που πραγματικά χαίρεσαι να ψάχνεις και να ακούς ξανά και ξανά. Δίσκοι όπως το "Horse Rotorvator" (του '86), "Love's Secret Domain" (του '92) και "Musick to Play in the Dark" (σε δύο μέρη, του 99, και 2000) είναι μεγαλειώδεις. Και πολύ γοτθικοί παρεμπιπτόντως, για να μην ξεχνιόμαστε. Θα επανέλθω στους Coil σε επόμενο μέρος του αφιερώματος.



Όλο το εγκαταλείπουμε και όλο εκεί πάλι γυρνάμε. Αναφέρομαι στο Βέλγιο, στο οποίο θα πάμε άλλη μια φορά, κάπου στην χρονιά... μαντέψτε! Ναι, πολύ σωστά, βρισκόμαστε για άλλη μια φορά στο 1982. :P. Κάπου εκεί στρέφουμε τα παγερά φώτα του πειραματικού εργαστηρίου μας προς ένα συγκρότημα που λέγεται Klinik, και σχηματίστηκαν τη χρονιά εκείνη. Αν προχωρήσει κανείς λίγα χρόνια, το 1988, και ακούσει το άλμπουμ "Face to Face" θα καταλάβει πως το συγκρότημα αυτό έπαιζε κρύα, παγωμένη, μηχανική μουσική. Ήταν electro, ήταν industrial, και ήταν και ebm, αλλά με έναν ψυχρό και σκοτεινό τρόπο. Κατάλληλο μουσικό υπόστρωμα για κυβερνοπανκ καταστάσεις, βαθειά εμποτισμένες σε ψυχροπολεμική ατμόσφαιρα, ιστορίες για δικτυακούς κατασκόπους και ύπουλα ανδροειδή. Χαρακτηριστικά ήταν και τα πρώιμα λάιβ των Klinik, στα οποία αρέσκονταν να περιβάλλουν τους εαυτούς τους με γάζες.

Άλλα σημαντικά συγκροτήματα της μεταβατικής περιόδου ανάμεσα στα eighties και στα nineties υπήρξαν οι Armageddon Dildos, συγκρότημα που ήξερε να αναμειγνύει διάφορα μουσικά στυλ και να κάνει χαβαλέ και απέκτησε γρήγορα καλτ ακόλουθους και οι Leaether Strip του Claus Larsen, που επηρεάσαν τεράστιο πλήθος συγκροτημάτων που τους διαδέχτηκαν με το επιθετικό electro industrial στυλ τους. Άξιοι αναφοράς σε περισσότερο σκοτεινά, ατμοσφαιρικά, αλλά και ebm σε φάσεις ηχοτρόπια, είναι οι Βρετανοί Click Click (σχηματίστηκαν και αυτοί το 1982!). Δίσκοι όπως το "Rorschach Testing" (και αυτός του '88!) προτείνονται ανεπιφύλακτα. Απο τους πολύ πετυχημένους συνδυασμούς σκοτεινών, ατμοσφαιρικών ήχων απο τη μία, και περισσότερο χορευτικών ρυθμών απο την άλλη, απο τραγούδι σε τραγούδι. Οι Click Click πέρα απο τις μουσικές επιρροές τους, είχαν επηρεαστεί και απο το Blade Runner και απο συγγραφείς τρόμου όπως ο Clive Barker.

Κλείνοντας αυτό το κεφάλαιο, να μη παραλείψω να αναφέρω τους γερμανούς Die Krupps, με τους οποίους σκόπιμα επέλεξα να κλείσω την ενότητα. Οι Die Krupps υπήρχαν ήδη απο τις αρχές του '80, κυκλοφορώντας άλμπουμ μέσα στη δεκαετία που ανήκαν και συνέβαλαν στον σχηματισμό του EBM ήχου. H συνεργασία τους με τους Nitzer Ebb παραμένει μοναδική. Ωστόσο οι Die Krupps έμελε να εκτινάξουν την απήχηση τους στα nineties, όταν αποφάσισαν να εντάξουν στους ηλεκτρονικούς χορευτικούς ρυθμούς τους στοιχεία απο τη metal μουσική. Θα έμεναν στην ιστορία ως η πρώτη μπάντα που ένωσε το EBM με το metal, και ως μια απο τις καλύτερες και επιδραστικότερες που υπήρξαν. To άλμπουμ "Ι" του 1992 ήταν το εναρκτήριο λάκτισμα αυτού του στυλ, το οποίο και θα τους απογείωνε.

Το ροκ, το μέταλ απο τη μία, το industrial και η ηλεκτρονική μουσική απο την άλλη, έμελε να ενώσουν ουκ ολίγες φορές τις δυνάμεις τους στη νέα δεκαετία, και αυτή η ένωση θα απέβαινε καθοριστική και για τη μία πλευρά και για την άλλη. Όσο αφορά τους Die Krupps, λέτε να είναι τυχαίο που υπήρξαν ένα απο τα ελάχιστα συγκροτήματα που επέλεξαν να κάνουν remix σε τραγούδι τους οι Sisters of Mercy? Το τραγούδι ήταν το "Fatherland", ακολουθεί το φοβερό αυτό remix. Πλέον έχουμε μπει για τα καλά στα nineties.





The Machine That Never Stops


Οι αρχές των nineties υπήρξαν μια εποχή σημαντικών αλλαγών στην εναλλακτική μουσική σκηνή. Νέα μουσικά είδη σχηματίστηκαν, άλλα χάθηκαν στην αφάνεια. Ο ήχος της προηγούμενης δεκαετίας φάνταζε ξαφνικά παρωχημένος. Το goth rock είχε δώσει πια τα καλύτερα του φρούτα, το ίδιο και το ebm, το ίδιο και το synthpop. Το industrial απο την άλλη θα υποστεί μια σημαντική μεταμόρφωση, η οποία θα εκτινάξει την δημοτικότητα του στα ύψη, κάτι παράδοξο αν σκεφτούμε τις πρώιμες αντικομφορμιστικές του μέρες.

Η ένωση των industrial και ηλεκτρονικών ήχων με το metal και το rock ήταν αυτή η μεταμόρφωση. Προπάτορες αυτής της συνένωσης οι Killing Joke. Τα κύρια ονόματα που πρωταγωνιστούν, πέραν των Die Krupps που αναφέραμε, είναι οι KMFDM, οι Ministry, και φυσικά οι Nine Inch Nails του Trent Reznor, το πιο πετυχημένο εμπορικά industrial συγκρότημα με πωλήσεις δίσκων που ξεπερνούν τα 20 εκατομμύρια παγκοσμίως. Τα συγκροτήματα αυτά ξεκίνησαν όλα απο περισσότερο καθαρά ηλεκτρονικές, synthpop, ως και ebm ρίζες. Ήδη στα 1988 όμως οι Ministry κυκλοφορούν το πρωτοποριακό "The Land of Rape and Honey", στο οποίο συνενώνουν τους industrial ήχους με τις βαριές metal κιθάρες, παράγοντας ένα αποτέλεσμα που θα έβρισκε εκατοντάδες διαδόχους. Οι KMFDM θα έβγαζαν μια πλειάδα δίσκων στους οποίους το πιασάρικο στυλ τους θα αναμειγνυόταν με πολλά άλλα, μετατρέποντας τους εαυτούς τους σε ένα απο τα σημαντικότερα industrial σχήματα, με τους οποίους συνεργάστηκε πλήθος σπουδαίων μουσικών. Όσο αφορά τους NIN, ήταν εκείνοι που έβαλαν το industrial στα σαλόνια. Η σαρωτική επιτυχία του "The Downward Spiral" album το 1994 δεν είχε προηγούμενο. Άλλα σημαντικά συγκροτήματα του industrial rock και metal ήχου υπήρξαν οι Revolting Cocks, Godflesh, White Zombie, Fear Factory, PIG, The Berzerker, Static-X, και πλήθος άλλων.



(NIN)

Προχωρώντας στο κάτω τραγούδι... Δε ξέρω για σας, εγώ θα το χαρακτήριζα ως το "Temple of Love" του industrial. Εδώ όμως η δρακουλιάρικη αισθητική έχει αντικατασταθεί απο την αισθητική των mecha anime, της επιστημονικής φαντασίας και του κυβερνοπανκ! Και επειδή ξέρω πως δεν υπάρχει goth kid εκεί έξω που να μη του αρέσει, δυναμώνουμε τα ηχεία και πάμε πατάμε play!





Dark Sounds from the Future



Το αστροσκάφος μας συνεχίζει να μας ταξιδεύει στους ήχους της νέας εποχής! Όσο αφορά το EBM λοιπόν, αυτό φαίνεται είχε δώσει τα καλύτερα του στοιχεία την προηγούμενη δεκαετία. Συγκροτήματα όπως οι Front 242 και οι Nitzer Ebb μεταμόρφωναν τον ήχο τους, ακολουθώντας τόσους και τόσους άλλους που έκαναν το ίδιο. Τα σχήματα του electro industrial ήχου πάντως ήταν ακόμα εδώ, αρκετά απο αυτά ενώνοντας τη μουσική τους με το ebm, πειραματιζόμενοι και παρακολουθώντας τις εξελίξεις απο κοντινή απόσταση. Ας αναφερθούμε εδώ στους Cat Rapes Dog (συγκρότημα με τέτοιο όνομα δε μπορεί να πέφτει έξω, όπως και η κυρία στη φωτό), το πρώτο συγκρότημα του είδους απο τη Σουηδία, οι οποίοι μας παραχώρησαν δίσκους όπως το "Moosehair Underwear" το 1993, δοκιμάζοντας πολλά και διάφορα στυλ, με πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα.


Μέσα στη ζύμωση των nineties πάντως, όταν τόσα και τόσα μουσικά στυλ προέκυψαν μέσα απο προσμίξεις και πειραματισμούς απο τα βασικά υλικά των παλιότερων, αξιοπρόσεκτη ήταν η στροφή των electro/industrial και ebm ήχων προς περισσότερο synthpop και γενικά πιασάρικες κατευθύνσεις. Τα nineties πέρα απο όλα τα άλλα μας έδωσαν και το δημοφιλές techno, ακόμα και την trance, απο τα οποία άντλησαν αρκετά στοιχεία αυτά τα σχήματα, αναμειγνύοντας το underground goth κοινό τους με το κοινό που προτιμούσε την ηλεκτρονική μουσική της εποχής. Η στροφή αυτή σε περισσότερο εμπορικούς ήχους έδινε το φιλί της ζωής στο ebm, εκτοξεύοντας το με τη νέα του εκείνη μορφή που ανάμεσα σε άλλα της δόθηκε η ονομασία "futurepop", aka φουτουριστική ποπ. Ανεξαρτήτως του πόσο πετυχημένη και αντιπροσωπευτική είναι αυτή η ονομασία, μας αρκεί να κρατήσουμε πως η στροφή αυτή υπήρξε κεφαλαιώδους σημασίας, όχι μόνο για το ebm, αλλά για το goth στο σύνολο του. Σε μια εποχή που το καθαρόαιμο gothic rock των '80ς δεν είχε πια τόσο μεγάλη απήχηση, που το industrial είχε αναδειχτεί σε εμπορική μουσική, που το metal θα ένωνε τις δυνάμεις του με τα παλιότερα ρεύματα (έτσι ώστε να επιβιώσει και το ίδιο), στα goth clubs είχε αρχίσει να γίνεται όλο και πιο δημοφιλής ο ήχος συγκροτημάτων που έπαιζαν αυτή την ανανεωμένη μορφή του ebm. Ήταν πιασάρικη, σκοτεινή, με φωνητικά και μελωδίες που παρέπεμπαν στο gothic στυλ, και κυρίευσε πολλούς νέους "γότθους" της εποχής.


(Apoptygma Berzerk)

Η ονομασία "futurepop" δόθηκε απο τους δύο σημαντικότερους ίσως εκπροσώπους του είδους, τους βρετανούς VNV Nation και τους νορβηγούς Apoptygma Berzerk. Τόσο οι μεν όσο και οι δε ξεκίνησαν με περισσότερο σκληρούς ebm ρυθμούς, για να τους αναδιαμορφώσουν στη συνέχεια. Πρώτοι οι Apoptygma Berzerk μας παραχώρησαν στα mid-nineties άλμπουμ-ορόσημα, όπως το "Soli Deo Gloria" και το "7". Δίσκοι όπως αυτοί ήταν τόσο σημαντικοί για τον χώρο της σκοτεινής ηλεκτρονικής μουσικής, που ταύτισαν το όνομα τους με το είδος. EBM και Apoptygma Berzerk είχαν ταυτιστεί, μόνο που εδώ δε μιλάμε για το ebm τύπου Nitzer Ebb. Ο ήχος ήταν περισσότερο γοτθικός απο ποτέ. Με συγκροτήματα όπως οι Apop, το πάντρεμα του gothic με την ηλεκρονική μουσική ήταν πια γεγονός. Ήταν ένας ευτυχισμένος γάμος, που άντεξε στον χρόνο. Το κάτω βίντεο είναι ένα απο τα παιδιά τους, δείτε το πως παίζει!





Στην πορεία οι Apoptygma Berzerk θα έκαναν διάφορες ηχητικές αλλαγές, απο το dark synthpop του "Welcome To Earth" στο κιθαριστικό electro (σχεδόν rock) του "You and Me Against The World". Ανάμεσα σε άλλα θα μας παραχωρούσαν και ορισμένες εκπληκτικές διασκευές στα πλέον άσχετα μεταξύ τους συγκροτήματα, απο την Kim Wilde στους Metallica.

Όσο αφορά τους VNV Nation, το 1999 άφησαν πίσω τους ένα αλμπουμ που για πολύ κόσμο θεωρείται ένα απο τα κορυφαία άλμπουμ ολόκληρου του ηλεκτρονικού ήχου των nineties. Ο τίτλος του ήταν "Empires" και μας δείχνει ένα πολυπεπίπεδο πρόσωπο, το οποίο πολλοί μουσικοί της ηλεκτρονικής σκηνής σίγουρα ζήλεψαν. Ο ήχος κυμαινόταν ανάμεσα στο σκληρό EBM και τις περισσότερο πιασάρικες και synth μορφές της electro μουσικής. Τα φωνητικά ήταν απο τα πλέον χαρακτηριστικά, και οι μελωδίες κατέκτησαν ουκ ολίγους οπαδούς. Είχε προηγηθεί άλλο ένα πολύ σημαντικό άλμπουμ, το "Praise The Fallen" του 1998. Στη συνέχεια οι VNV Nation θα το γυρνούσαν και κείνοι σε περισσότερο καθαρόαιμες synthpop φόρμες, με δίσκους όπως το κλασικό πια "Futureperfect".




Ευτυχώς, η εποχή αυτή ήταν γενικά πλούσια σε συγκροτήματα και μας έδωσε πολλά καλά ονόματα σε αυτό το νέο ebm/synthpop/futurepop στυλ. Ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζουν ονόματα όπως οι αμερικάνοι Assemblage 23, ένα απο τα παλιότερα και πλέον σεβαστά ονόματα στον χώρο του, οι νορβηγοί Icon of Coil που εκτοξεύτηκαν στην κορυφή των γερμανικών charts με το ντεμπούτο τους "Serenity is the Devil", οι γερμανοί Evil's Toy (ή Τ.Ο.Υ.), οι επίσης γερμανοί Neuroticfish (των οποίων αξίζει να αναφέρουμε πως ανάμεσα στις industrial επιρροές τους ανήκουν συγκροτήματα όπως οι Cure και οι Depeche Mode, ειδικά η επιρροή απο τους τελευταίους είναι έκδηλη), και οι βραβευμένοι Σουηδοί Colony 5. Αυτοί είναι ορισμένοι απο τα χαρακτηριστικά ονόματα του είδους, η λίστα φυσικά είναι τεράστια και δεν εξαντλείται σε αυτούς.

Α, να μην ξεχαστούμε. Ασφαλώς και οι σουηδοί Covenant. Συγκρότημα που δεν θα έπρεπε να μπερδεύουμε με τους συνονόματους Kovenant, black metal/industrial σχήμα στο οποίο οι πρώτοι έκαναν μήνυση προκειμένου να αλλάξουν το όνομα τους στο οποίο κατείχαν τα πρωτεία, με αποτέλεσμα οι δεύτεροι να αλλάξουν το αρχικό "c" σε "k". Οι Covenant με δίσκους όπως το "United States of Mind" και το "Northern Lights" θα πρωταγωνιστούσαν στον χώρο της electro/futurepop σκηνής και θα μετατρέπονταν σε έναν απο τους βασικούς πρωταγωνιστές της. Δεν υπάρχει goth club που να μην παίζει τα τραγούδια τους.





Aggressive Digital Behavior


Με συγκροτήματα όπως οι Skinny Puppy, η electro industrial μουσική είχε αποδείξει πως μπορεί να είναι επιθετική, ακόμα και ακραία. Η τάση αυτή θα ενισχυόταν ακόμα περισσότερο απο την δεκαετία του '90 και έπειτα. Συγκροτήματα όπως οι Puppies ή οι Klinik, με το ψυχρό και επιθετικό τους ύφος, θα γεννούσαν το στυλ που στα nineties ονομάστηκε "dark electro", το οποίο στη συνέχεια υιοθέτησε περισσότερο χορευτικές φόρμες, παραμένοντας ωστόσο ακραίο σαν στυλ σε σχέση με την άλλη μετεξέλιξη του ebm, το futurepop. Στο είδος αυτό συχνά δόθηκε η ονομασία "terror ebm" ή "aggrotech", ενώ για ορισμένους το "electro/industrial" απο μόνο του αρκεί σαν ονομασία. Αφήνοντας το μπέρδεμα με τις ταμπέλες πάντως, η ουσία αυτού του στυλ είναι η επιθετικότητα απο τη μία και οι χορευτικοί ρυθμοί απο την άλλη. Τα φωνητικά είναι παραμορφωμένα, παραπέμποντας ως και στο black metal (αν και οι Skinny Puppy ή οι Leaether Strip υπήρξαν οι ουσιαστικοί προπάτορες αυτού του στυλ, που ουδεμία σχέση είχαν με το metal), το ίδιο παραμορφωμένοι είναι μερικές φορές οι ηλεκτρονικοί ήχοι, ενώ αυτά συχνά συνδυάζονται με ρυθμούς techno. Σε κάποια συγκροτήματα αυτού του στυλ κυριαρχούν οι χορευτικοί ρυθμοί, ενώ σε άλλα επικρατούν οι industrial πειραματισμοί. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ακραίο και πιασάρικο ταυτόχρονα, κατά έναν περίεργο τρόπο. Το aggrotech/terror ebm θα αποκτούσε μεγάλη δημοτικότητα στα goth clubs και έχει γίνει και αυτό αναπόσπαστο τμήμα τους πλέον. Ακολουθεί ένα χαρακτηριστικό βίντεο, cyber αισθητικής, ενός απο τα γνωστότερα σύγχρονα ονόματα του είδους.





Χαρακτηριστικά συγκροτήματα που κινήθηκαν σε αυτό το στυλ ήταν οι :Wumpscut:, Cruniform Injection, Funker Vogt, Combichrist, Suicide Commando, Grendel, Hocico, Velvet Acid Christ, Agonoize, Alien Vampires, Die Sektor, God Module και άλλοι (η λίστα είναι πολύ μεγάλη). Αν και τα συγκροτήματα αυτά μοιράζονταν τόσα κοινά όσα χρειάζεται να τα τοποθετήσει κάποιος κάτω απο μια εννιαία λίγο πολύ κατηγορία, υπάρχουν και πολλές διαφορές μεταξύ τους. Άλλοι έδιναν μεγαλύτερη έμφαση στον πειραματισμό, άλλων το στυλ έγερνε περισσότερο προς το industrial, άλλοι ήταν πιο κοντά στην χορευτική μουσική, άλλοι ήταν περισσότερο ακραίοι και άλλοι λιγότερο.




Οι γερμανοί :Wumpscut: (ή μάλλον, ο γερμανός, καθώς η μπάντα είναι ουσιαστικά one band project υπο τον Rudy Ratzinger) είναι ένα απο τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα του είδους, έχοντας δεκάδες επί δεκάδων δουλειές απο τις αρχές των nineties ως σήμερα και μεγάλο fanbase. Οι :W: (εν συντομία) θα υιοθετούσαν ένα δύσκολο, industrial-οειδές goth ύφος, με παραμορφωμένα στην πλειοψηφία φωνητικά και θορύβους, ενώ παράλληλα διατήρησαν πολλές κλασικές ebm δομές. Στην πορεία όμως φανέρωσαν πως δεν έλεγαν όχι στους πειραματισμούς, με αποτέλεσμα άλμπουμ και τραγούδια που φανέρωναν μια πολύ μεγάλη συνθετική ικανότητα. Δίσκοι όπως το "Wreath of Barbs" βγαίνουν μια φορά στα τόσα, απο οποιοδήποτε συγκρότημα.

Οι Suicide Commando απο το Βέλγιο, άλλη μια one man band, υπήρξαν επίσης σημαντικοί. Ο δίσκος "Mindstrip" του 2000 είναι απαραίτητος για όποιον είναι περίεργος να ακούσει πως ηχεί το aggrotech, to album ανήκει στα πλέον χαρακτηριστικά του είδους του και καθιέρωσε τους Suicide Commando ως έναν απο τους ηγέτες του είδους. Σκοτάδι, μηδενισμός, ψυχροί ηλεκτρονικοί ήχοι, παραμορφωμένα φωνητικά και μουσική, και ρυθμός beat. Οι Velvet Acid Christ απο την άλλη παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον, όντας μια μπάντα με μεγάλη δισκογραφία (απο τις αρχές των '90ς και αυτοί), αρκετά ποικιλόμορφο ύφος, πρωτιές στα γερμανικά charts, και πλούσιες επιρροές (απο Skinny Puppy σε Cocteau Twins και Cure). Όσο αφορά τους Hocico απο το Μεξικό είναι αρκετά δημοφιλείς απ' ότι έχω παρατηρήσει στη χώρα μας, και γενικά είναι απο τα μεγάλα νέα ονόματα στον χώρο. Μέσα στο 2008 είχαν έρθει σε κάποια φάση για live, ήταν και η αφορμή να τους μάθω (αν και στο live δεν είχα πάει). Εξίσου μεγάλο και με ουκ ολίγο hype είναι το όνομα των Combichrist, των οποίων είδαμε και το βίντεο, που λίγο πολύ συνοψίζουν σαν στυλ την ακρότητα του aggrotech κινήματος, αλλά και στιχουργικά, με τίτλους τραγουδιών όπως "This Shit Will Fuck You Up", "Enjoy The Abuse", "Who's Your Daddy, Snakegirl", "Lying Sack of Shit", "Shut Up and Swallow" και άλλα όμορφα. :P




Οσο αφορά τους γερμανούς Funker Vogt, θα τους τοποθετούσα στα αγαπημένα μου συγκροτήματα αυτού του στυλ. Επιθετικοί αλλά και με αρκετή μελωδικότητα, κύριο χαρακτηριστικό τους περισσότερο και απο τη μουσική είναι η έντονα αντι-μιλιταριστική και έκδηλα αντιπολεμική τους στάση εδώ και χρόνια. Αυτό όμως, καλλιεργώντας ένα πλήρως στρατιωτικό προφίλ, απο το λογότυπο ως την εμφάνιση. Ο πόλεμος, θέματα όπως η πυρηνική καταστροφή, η μηχανικοποίηση, και οι συνέπειες τους, κυριαρχούν στη μουσική και στους στίχους τους. Έχοντας αναρτήσει στην αρχή το βίντεο παρωδία των DAF ("Der Mussolini"), είναι ωραίο να κλείσουμε με κάτι παραπλήσιο, μόνο που αυτή τη φορά το θέμα του είναι σοβαρό. Ακολουθεί το "Fortunes of War" των Funker Vogt, σε remix απο τους Velvet Acid Christ. Δείτε αυτό το βίντεο, και μετά επιστρέψτε στο homemade του Der Mussolini, που τόσο πετυχημένα σατυρίζει τη θηριωδία του ναζισμού.





Επίμετρο: Κυβερνογότθοι και λαός


Αν κάποιος διαβάζοντας το τέταρτο μέρος του αφιερώματος εξακολουθεί να αναρωτιέται γιατί τόση έκταση για μια μουσική που σε μεγάλο βαθμό (πχ το industrial) δεν είναι καν "αληθινό gothic", πρώτον μάλλον προσπέρασε το κείμενο (:P), δεύτερον υποθέτω δεν έχει πάει ποτέ του σ' ένα μεγάλο νυχτερινό goth club. Γιατί εκεί το μεγαλύτερο μέρος της μουσικής που ακούγεται είναι ηλεκτρονική, σαν τη μουσική που περιγράψαμε σήμερα, και της οποίας ιχνηλατήσαμε κάποιες βασικές πτυχές (δεν είμαστε εξαντλητικοί, δεν είναι και αυτό το θέμα φυσικά). Εξάλλου είπαμε. Το σημερινό ήταν ένα sci-fi ταξίδι. :)

Μ' αυτά και μ' αυτά προέκυψε η ενδιαφέρουσα υποκατηγορία των cybergoths, αυτής της μετεξέλιξης του gothic στυλ που ωστόσο προσαρμοζόταν στα ηλεκτρονικά δεδομένα της νέας εποχής και αντλούσε την έμπνευση της απο το κυβερνοπανκ, την επιστημονική φαντασία και - φυσικά - τα γιαπωνέζικα anime. Ειδικά τα τελευταία μπορώ να πω πως υπήρξαν μεγάλη πηγή έμπνευσης, μάλλον περισσότερο και απο τη μουσική την ίδια! Πολύχρωμα κουρέματα, μάσκες, μακιγιάζ, φωτεινά ρούχα, γυαλιά, στολές τύπου "νοσοκόμα" και άλλα τέτοια όμορφα φετίχ (στολές ρομπότ πάντως δεν έχω δει, μάλλον οι γότθοι τις βρίσκουν α-σεξουαλικές). Αυτοί είναι οι cybergoths λοιπόν, πρώτα ξαδέρφια με τους φίλους τους cyberpunks, και μ' αυτούς κλείνω αυτό το μέρος του αφιερώματος!




Προτεινόμενοι Δίσκοι




Front 242 - Front By Front (1988)


Δε γίνεται να είμαστε υπερβολικοί όσο αφορά την σημασία αυτού του δίσκου. Θεωρείται ως ένα απο τα σημαντικότερα industrial/ebm albums όλων των εποχών. Οι Front 242 είναι οι πατέρες του EBM, το άλμπουμ αυτό πρόκειται για το magnum opus τους, επομένως περισσότερα λόγια πιστεύω είναι περιττά. Μόνο η ιστορική του αξία θα ήταν αρκετή για
να το ακούσει κάποιος, αλλά η μουσική έτσι κι αλλιώς αποζημιώνει
απο μόνη της. Προσοχή μόνο, εδώ έχουμε ηλεκτρονικό ήχο των eighties, ο οποίος διέφερε σημαντικά απο τον σύγχρονο ηλεκτρονικό ήχο.



Nitzer Ebb - That Total Age (1987)


Won't you come and join us in our playground, our violent playground...! Αυτή είναι η εκδοχή του EBM των Nitzer Ebb, και αυτό είναι το ντεμπούτο τους. Το EBM σημαίνει "electronic body movement" και ο ήχος σε αυτόν τον δίσκο μας κάνει να καταλάβουμε γιατί. Δε γίνεται να μη χορέψεις/χτυπηθείς (πάνε μαζί αυτά) ακούγοντας τη μουσική των Nitzer Ebb! Δύναμη, ενέργεια, φωνητικά-σλόγκαν, συχνά επαναλαμβανόμενα, καθαροί ηλεκτρονικοί ήχοι, και πολλή πώρωση. Αξίζει να παρατηρήσει κανείς την αισθητική σοσιαλιστικού ρεαλισμού του εξωφύλλου. Join in the chant!



A Split-Second - From The Inside (1988)


O δίσκος ανοίγει με το "Bend My Body Armour" και αμέσως καταλαβαίνεις περί τίνος πρόκειται. Ηλεκτρονική μουσική, ναι, ebm, ναι, αλλά και πολύ πιασάρικες και τρομερά ανεβαστικές μελωδίες. Το "The Last Wave" που ακολουθεί μας κάνει να απορούμε. Ήχοι σχεδόν ethnic, ταξιδιάρικοι και ατμοσφαιρικοί, που μας θυμίζουν ανάμεσα σε άλλα gothic/darkwave σχήματα της εποχής. Ο δίσκος θα ακολουθήσει τέτοιους ρυθμούς μέχρι το τέλος, με upbeat synth άσματα να διαδέχονται άλλα περισσότερο ατμοσφαιρικά και goth, συνειδητοποιώντας στο τέλος πως έχουμε να κάνουμε με έναν πολύ, πολύ μεγάλο δίσκο, που κατορθώνει να ξεφύγει απο τις εύκολες κατηγοριοποιήσεις. Το συνιστώ χωρίς δεύτερη σκέψη.


Skinny Puppy - Bites (1985)


Οι Puppies στο ξεκίνημα τους. Οι πιο hardcore industrial fans μάλλον θα πρότειναν κάποιον απο τους δίσκους που το διαδέχτηκαν, ενώ οι φίλοι του περισσότερο industrial metal ήχου ίσως πρότειναν το "Rabies" album του '89... Το "Bites" όμως ήταν το πιο γοτθικό τους άλμπουμ, αναμφισβήτητα. Σκοτεινή, εφιαλτική σχεδόν ατμόσφαιρα σε σημεία, ενώ σε άλλα ξεπετάγονται εκεί που δε το περιμένεις σχεδόν ονειρικά, ατμοσφαιρικά ηχοτρόπια, που παραπέμπουν ως και στο ambient. Ο ήχος είναι περισσότερο "καθαρός" σε σχέση με τα επόμενα άλμπουμ, η ατμόσφαιρα κυριαρχεί πέρα για πέρα. Α, και το "Assimilate" φυσικά, ένα απο τα πιο αναγνωρίσιμα τραγούδια τους.


Frontline Assembly - Caustic Grip (1990)



Και μόνο για τον υπερύμνο "Provision" πρέπει να προταθεί αυτός ο δίσκος. Electro/industrial/ebm απο τα πιο επιδραστικά και σημαντικά, αρκετά σκοτεινό και "ζόρικο" για να απέχει πολύ απο το mainstream, αλλά και αρκετά πιασάρικο για να γίνεται catchy με την πρώτη σε όσους δεν έχουν ακούσει, αλλά θα ήθελαν να ακούσουν κάτι απο το είδος. Το "Tactical Neural Implant" που θα ακολουθούσε θα ήταν περισσότερο straight forward στο ύφος και περισσότερο προσβάσιμο, με αποτέλεσμα να αποτελέσει και τον δημοφιλέστερο τους δίσκο. Ωστόσο, το ξαναλέω, τραγούδια όπως το Provision είναι αρκετά για να προτείνω αυτό εδώ το αλμπουμάκι!


Die Krupps - Too Much History, Volume I & 2


Πρόκειται για best of συλλογή του πρωτοπόρου αυτού συγκροτήματος, του πρώτου που συνδύασε τόσο αποτελεσματικά τους χορευτικούς/ebm ρυθμούς με το metal, επηρεάζοντας τόσους και τόσους στη συνέχεια. Το πρώτο μέρος της συλλογής περιλαμβάνει τραγούδια απο την ηλεκτρονική eighties περίοδο, και τραγούδια απο την πιο metal nineties περίοδο. Αλλά - ω θεοί! - τι συλλογή είναι αυτή! Στα παλιά τραγούδια έχει γίνει μια αναβάθμιση μούρλια, τα ακούς και δε πιστεύεις τι θησαυροί είχαν βγει 30 σχεδόν χρόνια πριν, συνειδητοποιώντας πόσο σπουδαίο ρόλο παίζει τελικά η τεχνολογία και τα νέα μηχανήματα όσο αφορά τον ηλεκτρονικό ήχο. Θα παρομοίαζα την remastered εκδοχή των τραγουδιών με το έργο των συντηρητών τέχνης, κυριολεκτικά. Ακούστε αυτή τη συλλογή και θα καταλάβετε για τι συγκρότημα μιλάμε. Το Volle Kraft Voraus remastered σε πετάει στον τοίχο κυριολεκτικά!


Armageddon Dildos - Lost (1994)


Αν οι Faith No More έπαιζαν EBM, έτσι θα ηχούσε. Κυριολεκτικά. Armageddon Dildos ίσον διασκέδαση. Το άλμπουμ αυτό δεν προτείνεται μόνο σε φαν του ηλεκτρονικού ήχου, αλλά σε φαν της ροκ μουσικής γενικώς. Σαρωτικοί ηλεκτρονικοί/metal ρυθμοί όπως στο "Squeezer", κλασικά χορευτικά ebm άσματα τύπου "Haut", σαρωτικά funk (!) περάσματα όπως στο "Stay Home", ενώ για το "μπλιμπλίκι meats χώσιμο metal" άσμα "Sexmonster" τι να πω. Ρε, ακούστε αυτόν τον δίσκο.



Nine Inch Nails - The Downward Spiral (1994)


Πρόκειται για τον δίσκο που εκτόξευσε το industrial (rock/metal στην προκειμένη). Ακόμα και αν η σχέση του με το goth υφίσταται μόνο με την ευρύτερη έννοια του όρου, και μόνο για τη σημασία του ο δίσκος αυτός πρέπει να αναφερθεί. Αν και δεν πρέπει να λησμονούμε τα ουκ ολίγα ebm στοιχεία που συναντάει κανείς στη μουσική των NIN, τα οποία κυριαρχούσαν ειδικά στον πρώτο τους δίσκο, ενώ το "The Fragile" που ακολούθησε θα αποτελούσε τον πιο πολυποίκιλο ίσως δίσκο τους, και τον πιο αγαπητό απο τους goths. Όπως και να έχει, το The Downward Spiral είναι ο πιο πετυχημένος εμπορικά industrial δίσκος όλων των εποχών. O Trent Reznor ήξερε τον τρόπο. I wanna fuck you like an animal. Το πε και το κανε.


KMFDM - Nihil (1995)


Ας μείνουμε λίγο ακόμα στον industrial metal χώρο. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με ένα ακόμα απο τα πολλά συγκροτήματα του είδους, το οποίο πιθανώς να μας παρέσερνε μακριά απο το αφιέρωμα μας, αλλά για το ultra heavy beat! Με άλλα λόγια, πρέπει σ' ένα αφιέρωμα που αναφέρεται στις ηλεκτρονικές χορευτικές μουσικές να προταθεί κάποιος δίσκος των KMFDM! Οι άνθρωποι απλά ξέρουν τι θα πει ρυθμός! Όποιος τυχόν δεν έχει ακούσει ακόμα τη μουσική τους, ας σπεύσει. Οι υπόλοιποι ξέρετε για τι πράγμα μιλάω. Ένα συγκρότημα που δε διστάζει να χρησιμοποιήσει ακόμα και reggae στοιχεία στον ήχο του δε μπορεί παρά να είναι ξεχωριστό. Όσο αφορά αυτό το άλμπουμ τους, προτείνεται ως μια πολύ καλή αρχή για κάποιον που δεν έχει ξανακούσει. Έντεκα τραγούδια, το ένα καλύτερο απο το άλλο. Το "Juke Joint Jezebel" (που είδατε πάνω στο βίντεο) είναι απλά το γνωστότερο τους. Κάντε την χάρη στον εαυτό σας και ακούστε τη δισκογραφία τους, ξεκινώντας απο το "Nihil" album.


Apoptygma Berzerk - Soli Deo Gloria (1993)



Το ντεμπούτο του συγκροτήματος που συνέβαλε στην αναγέννηση του EBM ήχου και στον σχηματισμό
του λεγόμενου futurepop ιδιώματος.
Οι Apop στο ξεκίνημα τους ακούγονται πιο σκοτεινοί και γοτθικοί απο ποτέ. "Bitch", "Burnin Heretic", "Spiritual Reality", "Like Blood From the Beloved", "Ashes to Ashes", όσοι γνωρίζουν καταλαβαίνουν, όσοι
δε γνωρίζουν καιρός να μάθουν. Αυτό.



Apoptygma Berzerk - 7 (1996)


Ο διάδοχος του "Soli Deo Gloria", το "7" είναι για πολύ κόσμο το κορυφαίο άλμπουμ των Apop. Εδώ έχουμε ένα ολοκληρωμένο σκοτεινό ebm/goth/electro αριστούργημα. Το "Love Never Dies part I" που ανοίγει τον δίσκο μας δίνει να καταλάβουμε περί τίνος πρόκειται. Απλά, ένα απο τα κορυφαία ebm άσματα των nineties. Το πανέμορφο "Mourn" που ακολουθεί είναι διαφορετικό σε ύφος, με μια αδιόρατη μελαγχολία, φανερώνοντας για πρώτη φορά τους synthpop δρόμους που έμελε να ακολουθήσει το συγκρότημα. To "Non Stop Violence" είναι catchy και upbeat. Τέλος πάντων, δε χρειάζεται να πάρω ένα ένα όλα τα τραγούδια του δίσκου. Να πω μόνο πως αξίζει να τσεκάρετε τη remastered deluxe edition, η οποία περιλαμβάνει ορισμένα φοβερά remix των παλιών τραγουδιών, μαζί με τα κανονικά.


Haujobb - Solutions for a Small Planet (1996)


Να ένα συγκρότημα που δεν ανέφερα ως τώρα. Οι Haujobb
προτείνονται για τους φαν του
πιο καθαρόαιμου ηλεκτρονικού ήχου, με πολλά ατμοσφαιρικά όμως στοιχεία. Έχοντας επηρεαστεί στα πρώτα τους βήματα απο συγκροτήματα όπως οι Skinny Puppy και οι Frontline Assembly, θα εμπλούτιζαν αυτές τις επιρροές με στοιχεία απο techno, IDM (πειραματική ηλεκτρονική μουσική) και drum n' bass, ενώ διάχυτη στη μουσική τους είναι η ατμόσφαιρα, και ο πειραματισμός (σε σημεία θυμίζουν ambient, ενώ θα ακούσετε ως και σαξόφωνα). To album αυτό θεωρείται το πλέον αντιπροσωπευτικό, και δεν είναι λίγος ο κόσμος στον χώρο της ηλεκτρονικής και electro/industrial σκηνής που το θεωρεί μεγαλειώδες.


VNV Nation - Empires (1999)


Σε όποια λίστα με must ebm/industrial/electro goth δίσκους κοιτάξετε, αυτό το άλμπουμ θα φιγουράρει σε περίοπτη θέση. Παντού όμως! Γιατί να κάνω τη διαφορά λοιπόν εγώ? Το "Praise The Fallen" που είχε προηγηθεί ήταν επίσης δυνατό άλμπουμ, εδώ όμως οι VNV Nation αγγίζουν την κορυφή. Δεν υπάρχει κακή στιγμή. Το ένα τραγούδι διαδέχεται ομαλά το άλλο, οι δυναμικές και απαλότερες στιγμές διαδέχονται αρμονικά η μία την άλλη, και το άλμπουμ ακούγεται ως ένα άρτιο σύνολο απο την αρχή ως το τέλος. Συγκρότημα με τεράστιο fanbase, αυτός είναι ο δίσκος που για πολλούς είναι ο κορυφαίος τους. Τραγούδια όπως το "Kingdom" ή το "Legion" δε γράφονται συχνά.


:Wumpscut: - Wreath of Barbs (2001)


Αν κάποιος ακούσει ορισμένα σκόρπια τραγούδια των Wumpscut, και δεν είναι μαθημένος στην πιο ακραία μορφή του ηλεκτρονικού ήχου, ίσως να μη τον συγκινήσουν. Αλλά πρέπει να ακούσει αυτόν τον δίσκο για να καταλάβει περί τίνος πρόκειται, και γιατί αυτό το συγκρότημα θεωρείται απο τα κορυφαία στον χώρο του! Το άλμπουμ είναι ένα αριστούργημα! Η μουσική του ποικιλομορφία είναι που το κάνει να ξεχωρίζει, οι φοβερές εναλλαγές απο το ένα τραγούδι στο άλλο, το πλήθος των συναισθημάτων που το χαρακτηρίζουν, και η σκοτεινή του, δυναμική και επιθετική σε σημεία, αλλά και μελαγχολική σε άλλα, ατμόσφαιρα. Electro goth at its best.


Covenant - United States of Mind (2000)



Οι Covenant συμπληρώνουν την "must" τριάδα του ebm/futurepop της περιόδου, μαζί με τους VNV
Nation και τους Apoptygma. Αυτός ο δίσκος παρέα με τον επόμενο "Northern Light" είναι εκείνος που θα
τους καθιέρωνε στις συνειδήσεις των οπαδών. Ο πιο αμιγώς futurepop απο τους δίσκους που προτείνω, οι φίλοι αυοτύ του στυλ ξέρουν ήδη.
"Like Tears in Rain", "No Man's Land", "Afterhours" και φυσικά το "Dead Stars".




Funker Vogt - Maschine Zeit (2000)


Αναμφισβήτητα, ένα απο τα καλύτερα δείγματα σκληρής ebm/aggrotech μουσικής. Δυναμικό και
σκοτεινό, αλλά πιασάρικο και χορευτικό ταυτόχρονα. Η θεματολογία φυσικά καταπιάνεται με τα ζητήματα του πυρηνικού και πολεμικού όλεθρου, και οι στίχοι είναι καυστικότατοι. "Gunman", "Black Market Dealers", "Maschine Zeit", "Nuclear Winter", "Under Deck", βασικά το ένα τραγούδι είναι καλύτερο απο το άλλο. Τσεκάρετε αν δεν έχετε ήδη λοιπόν!




Αυτές είναι οι βασικές (υποκειμενικές πέρα για πέρα) προτάσεις, για αρχή, αλλά ας προτείνω επιγραμματικά και ορισμένα επιπλέον άλμπουμ! Οι προτάσεις κάτω αφορούν τους χώρους του ebm/electro-industrial/aggrotech/futurepop. (το λέω για να μη πει κανένας εξαγριωμένος μεταλλάς "γιατί δε πρότεινες ρε κάτι απο Ministry?!" :P)

Α Split-Second - Kiss of Fury
Apoptygma Berzerk - You and Me Against The World
Armageddon Dildos - Homicidal Dolls
Assemblage 23 - Storm
Click Click - Rorschach Testing
Colony 5 - Colonisation
Combichrist - Everybody Hates You
Covenant - Northern Light
Cruniform Injection - Critical
E Nomine - Das Beste Aus... Gottes Beitrag Teufel Werk
Evil's Toy - XTC Implant
Frontline Assembly - Tactical Neural Implant
Funker Vogt - Survivor
Grendel - Harsh Generation
Hocico - Signos de Aberracion
Icon of Coil - Serenity is the Devil
Iris - Disconnect
Klinik - Face to Face/Fever
Neuroticfish - No Instruments
Nitzer Ebb - Belief
Skinny Puppy - απάντα
Suicide Commando - Mindstrip
Velvet Acid Christ - Fun With Knives
VNV Nation - That Total Age
Wumpscut - Embryodead


Αυτά τα ολίγα (!) λοιπόν. Στο επόμενο μέρος θα συνεχίσουμε σε ηλεκτρονικά μονοπάτια (εκεί θα αναφέρω και τους Blutengel, το λέω γιατί όντας απο τα πλέον γνωστά futurepop/gothic συγκροτήματα θα μπορούσα να τους ανέφερα και δω, αλλά στο επόμενο παρέα με διάφορους άλλους γερμαναράδες θα ταιριάζουν περισσότερο :P)

Και για να δώσω και ένα σχεδιάγραμμα του τι θα ακολουθήσει. Το πέμπτο μέρος θα αφορά τη synthpop και το darkwave. To έκτο τις πιο ατμοσφαιρικές/medieval/ethereal μουσικές. To έβδομο την εξέλιξη του gothic rock στα nineties ως σήμερα. Το όγδοο το gothic metal. Τέλος, θα υπάρξει και ένα ένατο μέρος, που θα κάνω έναν γενικό απολογισμό. Αν ζω μέχρι τότε. :P

Να προσθέσω τέλος πως το επόμενο μέρος του αφιερώματος πιστεύω θα αρέσει πολύ στις γυναίκες αναγνώστριες. Όποτε αναρτηθεί ε, μη με πιέζετε. :P Αυτά λοιπόν, πολλούς χαιρετισμούς απο το φονικό κουνέλι, ευχαριστώ όλους όσους μας διαβάζουν και φτάσατε ως εδώ!!!!!!!!


~

8 Οκτωβρίου 2009

A Happy Interlude :)

~



Το καλό το πράγμα αργεί λένε. Φανταστείτε λοιπόν να μη βγει καλή η συνέχεια του αφιερώματος. Δεν θα έχω καμία δικαιολογία. :P

Λοιπόν, επειδή έπρεπε να θυμήσουμε στον κόσμο πως ΝΑΙ, είμαστε εδώ, στη δουλειά και στον αγώνα, είπα να κάνω αυτό το μίνι ιντερλούδιο ανάμεσα στα γοτθοαφιερώματα. Παίρνει πολύ αυτό το τέταρτο (και πέμπτο μαζί!) μέρος, αλλά ετοιμάζεται, και αναμένεται τε-ρα-στιο, full of surprises.

Τις καλησπέρες μου λοιπόν. Have a drink and stay tuned. ;)




~

19 Σεπτεμβρίου 2009

They Come Out When It's Dark - Ένα Αφιέρωμα στο Gothic {Part III}

~




A Dark Hole Within the Heart of London...


Μέσα στο κατακαλόκαιρο του 1982 μια παγωμένη τρύπα σκότους άνοιξε στα βάθη του Λονδίνου. Προσέλκυε τις σκοτεινές εκείνες φιγούρες που δεν αισθάνονταν άνετα στο φως του ήλιου και γυρνούσαν σα βαμπίρ μέσα στις νύχτες. Η τρύπα σταδιακά άρχισε να εξαπλώνει τη φήμη της, και στο τέλος κατέληξε να χαρακτηρίσει ένα ολόκληρο κίνημα στη γέννηση του. Και το όνομα αυτής της τρύπας: Batcave.

Το Batcave ήταν ένα μαγαζί που οργάνωνε συναυλίες και διάφορα happenings, όπως προβολές παλιών, ασπρόμαυρων ταινιών. Η ύπαρξη του ήταν μια σφήνα στην καρδιά του κυρίαρχου πνεύματος της εποχής, που ήθελε τη μουσική και τη διασκέδαση αποδεκτά απο το ευρύ κοινό και διαθέσιμα για άμεση κατανάλωση. Και αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο, καθώς το Batcave οφείλει την ύπαρξη του στο - γερασμένο τότε - punk κίνημα, του οποίου υπήρξε και διάδοχος. Οι θαμώνες του Batcave υπήρξαν ομάδες απο παράξενους νέους, ντυμένους στα μαύρα, με ακραία punk κουρέματα και piercing. Συχνά ήταν βαμμένοι με εξεζητημένους τρόπους - άντρες και γυναίκες.





Η δεκαετία του '80 όπως είπαμε στην εισαγωγή υπήρξε μια εποχή παρακμής. Το punk είχε πάψει να σοκάρει όπως πριν λίγα χρόνια που πρωτοεμφανίστηκε. Οι punks της εποχής αποζητούσαν μια νέα, εναλλακτική μορφή έκφρασης, ως απάντηση στην παρακμή - μια μορφή έκφρασης που αντιδρούσε και ταυτόχρονα αντανακλούσε την εποχή τους. Και κυρίως, κάτι που θα πήγαινε κόντρα στην ανερχόμενη τότε εμπορευματοποίηση της μουσικής - μη ξεχνάμε, η ίδια γενιά ήταν και η γενιά που είδε για πρώτη φορά το MTV.

Οι νέοι αυτοί σταδιακά ονομάστηκαν goths. Η μουσική και το στυλ που τους συνένωνε ονομάστηκε gothic, παραπέμποντας σε μια καλλιτεχνική ιστορία αιώνων. Και το Batcave υπήρξε το σημείο αναφοράς για όλους, η στοά που καθιέρωσε το gothic κίνημα, αναδεικνύοντας το μάλιστα απο το underground στο ευρύ κοινό.






Bela Lugosi's Dead


Κάναμε λοιπόν την εισαγωγή για το Batcave, πως να συνεχίσουμε τώρα. Χμ. Όπως είναι γνωστό, ένας βρυκόλακας πεθαίνει όταν τον καρφώνεις στην καρδιά. Ας πάμε λοιπόν κατευθείαν στην καρδιά του θέματος και στην κυκλοφορία του single "Bela Lugosi's Dead", απο ένα νεογέννητο συγκρότημα, τους Bauhaus. H χρονιά ήταν 1979. Το τραγούδι αυτό δεν θύμιζε τίποτα απ' ότι είχε ακουστεί ως τότε. Ατμοσφαιρικό, αντι-εμπορικό, σκοτεινό, παρανοικό. Ήταν punk? Όχι. Ήταν ροκ? Όχι.

Ήταν goth. Κανένας άλλος χαρακτηρισμός δεν περιέγραφε καλύτερα το στυλ αυτού του συγκροτήματος, όχι μόνο στη μουσική, αλλά και όσο αφορά την εμφάνιση του. Κανένας άλλος χαρακτηρισμός δεν περιέγραφε καλύτερα τον frontman του συγκροτήματος, Peter Murphy. Δεν είχε σημασία αν o όρος "goth" καθιερώθηκε πολύ αργότερα και οι ίδιοι οι Bauhaus έκαναν ό,τι έκαναν χωρίς να γνωρίζουν οτι αργότερα θα τους αποδιδόταν ο τίτλος των "πατέρων" του gothic. Σημασία έχει πως εδώ είχαμε κάτι εντελώς καινούργιο, που έμελε στη συνέχεια να εξαπλώσει τις σκοτεινές του ρίζες προς ένα σωρό κατευθύνσεις.






Ο Bela Lugosi υπήρξε ο original ερμηνευτής του Δράκουλα στην μεγάλη οθόνη, πίσω στη δεκαετία του '30. Ο θάνατος του έμελε συμβολικά να γεννήσει το goth μουσικό κίνημα. Οι νυχτερίδες είχαν αφήσει τον πύργο του πατέρα και είχαν ξαμοληθεί στον νυχτερινό ουρανό.

Αξίζει πάντως να πούμε πως στο τραγούδι είχε δοθεί τότε ο χαρακτηρισμός (απο το Smash Hits) "a nine minute gothic reggae single"!








Οι Προπάτορες


Οι ρίζες της gothic μουσικής ωστόσο βρίσκονται θαμμένες πίσω στον χρόνο, αχνοφέγγοντας κάτω απο τη γη σα σωρός απο κόκαλα... (πως τα λέω έτσι). Αν θέλουμε να είμαστε σωστοί και αντικειμενικοί, οφείλουμε να αναζητήσουμε τις ρίζες βαθιά πίσω, ως την παλαιολιθική εποχή, τότε που οι άνθρωποι ζούσαν στις σπηλιές. Κάποτε ένας απο αυτούς πήρε δυο πέτρες και τις κοπάνησε μεταξύ τους. Ο ήχος που έβγαλαν του άρεσε και άρχισε να τις κοπανάει πιο δυνατά, με ρυθμό, ενώ οι γύρω του κουνούσαν με χαρά τα χέρια τους βγάζοντας άναρθρες κραυγές (πρωτόγονη μορφή χορού). Οι περισσότεροι όμως δεν άντεχαν την ηχορρύπανση και ένας απο αυτούς πήρε μια πέτρα και την έριξε στο κεφάλι του πρώτου εκείνου μουσικού - αποδεικνύοντας εξάλλου πως οι πρώτοι μουσικοί υπήρξαν σίγουρα μεταλλάδες ή γκοθάδες, μια που η πλειοψηφία δε μπορούσε να αντέξει την τέχνη τους. Επίσης, κάτι μου λέει πως πρέπει να σοβαρέψω γιατί αλλιώς με βλέπω να καταστρέφω το αφιέρωμα. :P

Κάνουμε ένα μεγάλο (τι μεγάλο δηλαδή, τιτάνιο) άλμα στον χρόνο και φτάνουμε στο επόμενο στάδιο της επιστημονικής παρουσίασης μας, απο την παλαιολιθική εποχή στη δεκαετία του '60 (προσπερνώντας κάτι χιλιάδες χρόνια μουσικής στο ενδιάμεσο, αλλά σιγα, δε πειράζει). Κάπου στα 1967 ένας δημοσιογράφος χαρακτήρισε τη μουσική των Doors ως "gothic rock". Η ίδια η φιγούρα του Jim Morrison υπήρξε πηγή έμπνευσης όσο ελάχιστες. Η χαρακτηριστική χροιά της φωνής του, ο τρόπος που τραγουδούσε - σχεδόν απαγγέλωντας - το στήσιμο του πάνω στη σκηνή. Οι στίχοι του υπήρξαν εσωστρεφείς, υπαρξιακοί, συχνά σκοτεινοί. Σε μια αισιόδοξη εποχή όπως τα sixties, ο Jim Morrison και οι Doors έμοιαζαν σαν πόρτες σε μια άλλη, σκοτεινότερη διάσταση.

Εξίσου σημαντική, τόσο μουσικά, όσο και εξαιτίας της επιρροής που άσκησε, στάθηκε η συμβολή των Velvet Underground. Το συγκρότημα του Lou Reed και το περίφημο ντεμπούτο τους με τη μπανάνα, επηρέασε καθοριστικά τη μετέπειτα μουσική σκηνή, ειδικότερα τις περισσότερο avant-garde και αρτιστικές πτυχές της.





Στη δεκαετία του '70 δέσποζε η φιγούρα του David Bowie και του κινήματος του glam. Εξεζητημένα ντυσίματα, θηλυπρεπές look, πόζα, ο τραγουδιστής ταυτόχρονα και showman (κάτι που υπήρξε και ο Alice Cooper, που τουλάχιστον όσο αφορά την θεατρικότητα του θα άσκησε σίγουρα και αυτός την δική του επιρροή). Το 1974 ο Bowie είχε χαρακτηρίσει με τη σειρά του το άλμπουμ του "Diamond Dogs" ως "gothic". Δεν έχει σημασία αν μουσικά η απόσταση ήταν τεράστια σε σχέση με το gothic όπως καθιερώθηκε. H μορφή, η φωνή και το στυλ του Bowie υπήρξαν καθοριστικά απο μονα τους. Γενικά η επιρροή του glam ήταν τέτοια, που θα φτάναμε να λέγαμε πως goth = punk + glam. Ωστόσο θα κάναμε λάθος, καθώς στην προκειμένη το άθροισμα δύο διαφορετικών μουσικών ειδών μας δίνει κάτι παραπάνω απο απλά τον συνδυασμό τους.

Η τέταρτη βασική μορφή που κλείνει την τετράδα των επιρροών υπήρξε ο Iggy Pop. Συνεργάτης του Bowie εξάλλου, κυκλοφορούσαν μαζί τον πρώτο του δίσκο "The Idiot" το 1977, άλμπουμ που έπαιζε στο repeat πολλών απο τα συγκροτήματα που έμελε να καθορίσουν στη συνέχεια τη gothic μουσική.


Απο το Post Punk στο Gothic


Κάπου μετά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του '70 ξέσπασε (σαν αυτοσχέδια βόμβα) η έκρηξη του punk. Αν το rock 'n roll στα '50s έκανε πολλούς γονείς τότε να ανησυχήσουν και να προβληματιστούν για τα "ήθη" των παιδιών τους, αν οι χίππηδες στα '60s τους τρόμαξαν με την ανατρεπτικότητα τους, η "λαίλαπα του punk" στα '70s προκάλεσε σίγουρα αισθήματα αηδίας και αποστροφής στους κάθε λογής συντηρητικούς.

Όσο οδεύαμε προς το τέλος της δεκαετίας πολλοί punks επέλεξαν περισσότερο πειραματικούς και λιγότερο άμεσους τρόπους για να εκφραστούν. Κάπου εκεί προέκυψε το post punk, μια περισσότερο "εναλλακτική" μορφή του punk rock. Απο τα πολλά και σημαντικά ονόματα του είδους, θα σταθούμε σε ένα μόνο, που υπήρξε καθοριστικό. Αναφέρομαι φυσικά στους Joy Division, οι οποίοι με δύο μόλις κανονικά albums επηρέασαν όσο ελάχιστα τη μουσική της δεκαετίας του '80. Στις φωτογραφίες τους ξεχωρίζει η σκυθρωπή φιγούρα του Ian Curtis. Ερμηνεύοντας με την χαρακτηριστική του φωνή τους βαθύτατους, πεσιμιστικούς του στίχους, συνοδευόμενος απο τον μινιμαλιστικό ρυθμό της μουσικής τους, ο Ian Curtis άφησε μια μεγάλη κληρονομιά που δε πρόλαβε να δει να καρπίζει, καθώς έδωσε τέλος στη ζωή του μόλις έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία του πρώτου τους δίσκου. Όσοι δεν έχετε δει ακόμα το "Control", την ταινία γύρω απο τη ζωή του Ian Curtis, προτείνω να τη δείτε οπωσδήποτε...







Οι εναπομείναντες Joy Division συνέχισαν και μετά τον θάνατο του Ian ως New Order, σημειώνοντας τη δική τους ιστορία στη μουσική της δεκαετίας του '80, η οποία όμως είναι θέμα για κάποια άλλη φορά ίσως. Οι Joy Division στα χρόνια της δημοτικότητας τους είχαν χαρακτηριστεί πολλές φορές ως "gothic" απο δημοσιογράφους που κάλυπταν τα live τους, κυρίως για να τεθούν σε αντιπαράθεση με τα pop mainstream συγκροτήματα της εποχής. Στυλιστικά η επιρροή τους στο goth ήταν μηδαμινή - το μάλλον casual και απλό look τους θεωρούνταν μάλιστα πολύ "a-sexy" για τα δεδομένα του gothic. Επίσης, ήταν υπερβολικά "δημοφιλείς" για να αποτελέσουν πρότυπα για τους πρώιμους γότθους, που έλκονταν απο περισσότερο underground καταστάσεις. Μουσικά όμως, όσο και στιχουργικά, η επιρροή που άσκησαν στο goth υπήρξε αναμφισβήτητη.





Την ίδια εποχή που μεσουρανούσαν οι Joy Division έκανε την εμφάνιση της και μια μαύρη γάτα, που κινούσε με νόημα τη λυγερόκορμη φιγούρα της πάνω στη σκηνή... Είχε μεν punk αισθητική, αλλά εξέπνεε έντονο ερωτισμό με τις κινήσεις και τις ερμηνείες της. Αυτή ήταν η Siouxsie, της οποίας οι Siouxsie and the Banshees ξεπήδησαν απο το punk όπως τόσα άλλα συγκροτήματα, για να μετεξελιχτούν σε ορόσημο του goth κινήματος. Η Siouxsie φάνταζε σαν μάγισσα του 17ου αιώνα που είχε γλιτώσει την πυρά και είχε ταξιδέψει στον χρόνο. Με ένα μικρόφωνο πια στο χέρι ύφαινε σκοτεινούς ύμνους με την χαρακτηριστική, νιαουριστή φωνή της. Οι ίδιοι οι Banshees την περίοδο εκείνη, προς τα τέλη της δεκαετίας του '70, είχαν επιδοθεί στην ανάγνωση έργων του Poe και φαίνεται προσάρμοσαν το σκοτεινό αυτό στυλ στη μουσική τους, η οποία απο το περισσότερο εξωστρεφές punk των πρώτων ημερών είχε μεταμορφωθεί σε κάτι διαφορετικό.

Η Siouxsie εξάλλου στάθηκε καταλυτική και για έναν άλλο λόγο. Ήταν η πρώτη γυναίκα που μεταμόρφωσε τον εαυτό της, υιοθετώντας το "punk-vamp look", ντυμένη στα αραχνούφαντα και στα μαύρα, με το χαρακτηριστικό πεταχτό μαλλί και το έντονα βαμμένο άσπρο πρόσωπο. Η Siouxsie προσέδωσε στο αγέννητο ακόμα goth τον ερωτισμό του και αποτέλεσε το πρότυπο πάνω στο οποίο θα στηρίζονταν όλες οι επόμενες γυναίκες που θα υιοθετούσαν αυτό το στυλ.








Και με τη Siouxsie και τους Joy Division μπαίνουμε στην ευλογημένη δεκαετία του '80, τη δεκαετία της παρακμής που περιγράφαμε στην εισαγωγή. Σε μια εποχή που τα πάντα κινούνταν με ραγδαίους ρυθμούς και η μουσική φλέρταρε όλο και περισσότερο με τη showbiz, ακόμα και το punk είχε χάσει πια τον παλιό δυναμισμό και την ανατρεπτική του δύναμη. Οι punks της εποχής στρέφονταν περισσότερο προς τα μέσα, απαρνούμενοι το φως της μέρας. Κάπου εκεί ήταν που έκαναν την εμφάνιση τους και οι Bauhaus, που αναφέραμε στην αρχή. Οι Joy Division ήταν περισσότερο post punk, οι Siouxsie and the Banshees περισσότερο punk (στην αρχή), οι Bauhaus όμως ήταν το πρώτο συγκρότημα για το οποίο θα έλεγε κανείς πως υπήρξαν gothic απο την κορυφή ως τα νύχια, τόσο μουσικά, όσο και απο άποψη στίχων και εμφάνισης.

Αν και οι ίδιοι δεν αυτοαποκαλούνταν έτσι, ούτε είχαν επίγνωση οτι ανήκαν σε κάποιο "κίνημα". Στην ουσία η καθιέρωση του "gothic" ως ευδιάκριτου πια μουσικού στυλ και κινήματος επήλθε μετά απο μερικά χρόνια, όταν πλέον αναγνωρίστηκαν και τα συγκροτήματα που αναφέραμε ως μέλη του ίδιου φαινομένου. Καθοριστική για την εδραίωση αυτή στάθηκε η δημιουργία και η επίδραση του Batcave.





Το Batcave και η καθιέρωση του gothic


Στα πρώτα χρόνια των eighties λοιπόν μια μερίδα των punks είχε διαφοροποιηθεί. Ντύνονταν στα μαύρα, συχνά σε ρούχα που παρέπεμπαν στην βικτωριανή εποχή και τον 19ο αιώνα, και έβαφαν τα πρόσωπα τους άσπρα, στα πρότυπα των νέων εκείνων συγκροτημάτων που είχαν αρχίσει να ξεπετάγονται. Οι punks αυτοί έπιαναν τον εαυτό τους να έλκεται απο τη γοτθική λογοτεχνία, τις ιστορίες με τους βρυκόλακες, την σκοτεινή ποίηση, ενώ η αρχιτεκτονική των μεγάλων καθεδρικών ναών τους έξαπτε τη φαντασία. Γυρνούσαν την πλάτη τους σε μια κοινωνία που τους απογοήτευε και έστρεφαν το βλέμμα τους στον μεσαίωνα, όπως τον είχε εξιδανικεύσει ο Ρομαντισμός. Οι punks αυτοί είχαν τη δική τους σκοτεινή φωλιά, στο Soho του Λονδίνου, και η φωλιά αυτή ήταν το Batcave.

Ξεκίνησε το 1982 περισσότερο ως ένας underground, εναλλακτικός μουσικός χώρος που έδινε έμφαση στο glam και στην ηλεκτρονική μουσική της εποχής, με μια σκοτεινότερη όμως απόχρωση, εμπνευσμένη απο τις ιστορίες τρόμου. Πήγαινε κόντρα στη δημοφιλή μουσική τάση των "new romantics", που στηρίζονταν σε εύπεπτες ερωτικές ποπ μελωδίες και σημείωναν μεγάλη επιτυχία στα charts (χαρακτηριστικό παράδειγμα των new romantics, οι Duran Duran). Πέραν της μουσικής γίνονταν στο Batcave και events, όπως η προβολή παλιών ασπρόμαυρων ταινιών. Σύντομα άρχισαν να δίνουν live δεκάδες συγκροτήματα που έμελε να συνδέσουν το όνομα τους με το νεογέννητο goth κίνημα.



(Specimen)


Ένα απο τα συκγροτήματα αυτά ήταν οι Sex Gang Children. Η ιστορία γύρω απο τον τραγουδιστή τους, Andy Sex Gang, παρουσιάζει ενδιαφέρον καθώς σχετίζεται με την καθιέρωση του ονόματος "goth". Ο Andy Sex Gang λοιπόν ήταν πολύ ιδιαίτερος τύπος. Έμενε σε ένα παλιό βικτωριανό σπίτι, στο ρετιρέ, και ντυνόταν σε παλιά μαύρα ρούχα. Συχνά καλούσε σπίτι του για τσάι διάφορους φίλους και επισκέπτες του Batcave. Τους υποδεχόταν ντυμένος και βαμμένος, ενώ έπαιζαν στο πικαπ άλμπουμ της Edith Piaf και ήταν ανοιχτές 15 τηλεοράσεις ταυτόχρονα. Οι επισκέπτες και οπαδοί του συγκροτήματος του έμοιαζαν, μαυροντυμένες φιγούρες με βαψίματα και εξεζητημένα κουρέματα, βγαλμένες απο κάποια άλλη εποχή ή ''ισως απο τη φαντασία κάποιου μυθιστοριογράφου. Ο Ian Astbury, τραγουδιστής ενός απο τα σημαντικά συγκροτήματα του Batcave, των Southern Death Cult (μετέπειτα The Cult), αποκαλούσε τον Andy Sex Gang "Count Visigoth", που σαν άλλος Κόμης Βησιγότθος ατενίζει τον κόσμο απο την κορυφή του πύργου του, του ρετιρέ του βικτωριανού σπιτιού του. Τους επισκέπτες και οπαδούς τους τους αποκαλούσε με τη σειρά τους "goths", γότθοι.






Σταδιακά η ονομασία αυτή καθιερώθηκε για όλα τα μέλη και τα συγκροτήματα του κινήματος. Ένα απο αυτά ήταν και οι Alien Sex Fiend, του κύριου και της κυρίας Fiend, απο τα πλέον χαρακτηριστικά συγκροτήματα της εποχής, με το δικό του cult κοινό, που η εμφάνιση τους αντανακλούσε πλήρως τις εξεζητημένες νέες τάσεις. Οι Alien Sex Fiend συνέδεσαν το όνομα τους όχι μόνο με το πρώιμο goth, αλλά και με το psychobilly, επηρεασμένο καθώς ήταν απο τις ταινίες τρόμου. Άλλο σημαντικό συγκρότημα υπήρξαν οι Specimen, των οποίων ο τραγουδιστής Ollie Wilson υπήρξε και ο ιδρυτής του Batcave. Μορφή και έμβλημα του συγκροτήματος έγινε όμως ο πληκτράς Jonny Slut (πράγμα σπάνιο για keyboard player να ξεχωρίσει τόσο), με την πάρα πολύ χαρακτηριστική του εμφάνιση...




(Jonny Slut)


Τελικά, τον Οκτώβρη του 1982 οι Bauhaus κυκλοφόρησαν τη διασκευή τους στο "Ziggy Stardust" του David Bowie. Το τραγούδι σημείωσε μεγάλη επιτυχία, τους ανέβασε ψηλά στα charts, οι Bauhaus παρουσιάστηκαν στην εκπομπή Top of the Pops και έγιναν εξώφυλλο στο δημοφιλές περιοδικό "Smash Hits". Αυτό ήταν. Τον ίδιο μήνα οι Southern Death Cult γίνονταν εξώφυλλο στο "NME" και οι Sex Gang Children στο "Noise!". Το νέο κίνημα είχε πλεόν αναδειχτεί απο το underground και είχε καθιερωθεί στις συνειδήσεις του κόσμου, ως κάτι διαφορετικό. Κάπου εκεί, γύρω στα τέλη του '82 με τις αρχές του '83, καθιερώθηκε οριστικά πλέον ο όρος "gothic" ως επίσημη ονομασία του.







Η Batcave υπήρξε η καρδιά, ο πυρήνας του κινήματος. Όλο και περισσότερος κόσμος συνέρεε εκεί, με αποτέλεσμα σταδιακά να αναδειχτεί και να εξαπλώσει τη φήμη της. Σε λίγο καιρό πολλές νέες νυχτεριδοφωλιές ξεφύτρωσαν σε διάφορα μέρη της Αγγλίας, με την Batcave πάντα να αποτελεί τη μήτρα όλων. Το κάτω βίντεο είναι ένα πολύ ωραίο απόσπασμα απο ένα documentary σχετικό με την Batcave, που αποτυπώνει πλήρως το πνεύμα της εποχής.








Gothic: Βασικά Χαρακτηριστικά


Το gothic ξεπήδησε λοιπόν απο το punk και ανάμεσα στο punk και το πρώιμο goth υπήρχε ο βασικός συνδετικός κρίκος της εναντίωσης τους στα κυρίαρχα μουσικά (και κοινωνικά) ρεύματα και η τάση να προκαλούν με το πολύ ιδιαίτερο στυλ τους. Οι ίδιοι οι goths εξάλλου έμοιαζαν με punks, μόνο που προτιμούσαν τα μαύρα ντυσίματα και μαλλιά, τα ρούχα του 19ου αιώνα και το έντονο βάψιμο.


Μουσικά το goth ήταν περισσότερο εσωστρεφές σε σχέση με το punk. Υπήρχαν ξεσπάσματα μεν, κατά κύριο λόγο όμως η έμφαση δινόταν στην ατμόσφαιρα και όχι στην επιθετικότητα. Χαρακτηριστικό του gothic το rhythm section, που διατηρεί έναν σχεδόν επαναλαμβανόμενο, υπνωτιστικό ρυθμό καθ' όλη τη διάρκεια του τραγουδιού, και έχει την πρωτοκαθεδρία σε σχέση με τις παραμορφωμένες κιθάρες. Τα φωνητικά είναι πιο βαριά, συχνά "δρακουλιάρικα". Οι στίχοι στρέφονται προς τα μέσα και γίνονται περισσότερο συμβολικοί και ψυχολογικοί, αν και η κοινωνική κριτική δεν εγκαταλείπεται πλήρως. Κυριαρχεί διάχυτος ένας σκοτεινός ερωτισμός και η σύζευξη του φωτός με το σκοτάδι - με έλξη προς το δεύτερο φυσικά. Οι παραπομπές στη λογοτεχνία και την ποίηση πολλές, ενώ ο μεσαίωνας και τα vampyres έγιναν εμβλήματα του κινήματος.


Αντίκρυ του Ατλαντικού και Πάλι Πίσω


Κατ' ανάλογο επίσης τρόπο με τη γοτθική τέχνη και τον ρομαντισμό του 19ου αιώνα, το goth χαρακτηριζόταν απο μια τάση επιστροφής προς τη φύση - σύντομα δεν ήταν λίγα τα συγκροτήματα με παγανιστική φιλοσοφία που θα έκαναν την εμφάνιση τους. Αντίστοιχα, υπήρχε μια έντονη αντιχριστιανική τάση σε πολλά απο αυτά, που έφτανε ως το μίσος απέναντι στην οργανωμένη μορφή του χριστιανισμού. Εδώ ταιριάζει να αναφέρουμε το συγκρότημα που εγκαινίασε αυτό το είδος στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού. Ο λόγος για τους Christian Death, η μουσική των οποίων ονομάστηκε "death rock", αλλά στην ουσία (αφήνοντας τις επιφανειακές διαφορές) δεν ήταν παρά η αμερικάνικη μετενσάρκωση του gothic, όπως το είχαν καθιερώσει οι Bauhaus. Εκ τοτε οι όροι death rock και gothic τείνουν να χρησιμοποιούνται ξεχωριστά, αν και βασικά για μένα συνιστούν όψεις του ίδιου νομίσματος. Οι Christian Death και οι ακόλουθοι τους ασπάστηκαν την περισσότερο επιθετική όψη του goth, αφήνοντας πίσω τους δίσκους που άφησαν τη δική τους ιστορία στον χώρο.

(οι Christian Death το 1979 και στα μέσα της δεκαετίας του 80)









Άλλα συγκροτήματα της πρώτης εκείνης φάσης του gothic υπήρξαν οι UK Decay (απο τα πρώτα συγκροτήματα που καθιέρωσαν τη γενικότερη ενασχόληση με δράκουλες και άλλα τέτοια), Gene Loves Jezebel, X-MAL Deutchland, Theatre of Hate, Virgin Prunes, Danse Society και Play Dead (οι τελευταίοι απο τα πλέον επιδραστικά γκρουπ στο μεταγενέστερο gothic rock). Πολλά απο αυτά δε θυμίζουν σε τίποτα σχεδόν τις σύγχρονες παραλλαγές εκείνου που θεωρείται "gothic" απο τον πολύ κόσμο. Υπήρξαν όμως οι μπάντες που συνέδεσαν άρρηκτα το όνομα τους με το κίνημα την εποχή που αποκτούσε την ξεχωριστή του ταυτότητα.


Και φυσικά οι Cure. Όποιος ασχολείται έστω και
ελάχιστα με τη μουσική τους γνωρίζει. Οι Cure έμελε να αποτελέσουν ένα απο τα ελάχιστα συγκροτήματα της εποχής του Batcave (συχνοί θαμώνες του) που θα εκτοξεύονταν στο mainstream κοινό, αλλάζοντας στην πορεία ριζικά τον ήχο τους και πειραματιζόμενοι με ένα σωρό μουσικά ήδη στην ουσία, καθιστώντας πλέον αδύνατο να τους τοποθετήσουμε κάτω απο μια ταμπέλα. Αλλά όσο και αν ο όρος "gothic" είναι περιοριστικός και δε καλύπτει παρά ένα μέρος της μουσικής τους, οι Cure συνέβαλαν όσο ελάχιστοι στην εξάπλωση του goth κινήματος. Η μαυροντυμένη, με τα κόκκινα χείλη και με τα πεταχτά μαλλιά φιγούρα του Robert Smith παραμένει εμβληματική. O Smith υπήρξε εξάλλου φίλος και συνεργάτης για ένα χρονικό διάστημα με την Siouxsie, παίζοντας κιθάρα για τη μπάντα σε αρκετά live (ενώ με το έτερο ιδρυτικό μέλος των Siouxsie and the Banshees, Steven Severin, είχαν σχηματίσει τους The Glove, κυκλοφορώντας το "Blue Sunshine" άλμπουμ, που αξίζει να τσεκάρετε).


Οι Cure ήταν τόσο ξεχωριστή περίπτωση συγκροτήματος, που έπειτα απο ένα σκοτεινό όσο δε πάει άλμπουμ όπως το "Pornography" του 1982, που διακατεχόταν απο τον απόλυτο μηδενισμό και μια σχεδόν θανατολατρεία, μας παρέδωσαν το "Japanese Whispers" έναν χρόνο μετά, με
μια ολική αλλαγή μουσικής κατεύθυνσης και χαρούμενους ποπ/new wave/electro ρυθμούς.

Τι είχε πει ο Smith πολλά χρόνια μετά σχετικά με το Batcave και τον γενικότερο "ρομαντισμό του θανάτου"? "We used to go to the Batcave because we got in free and it was a good atmosphere and the people were really nice. But the music was auful! That whole romanticism of death! Anyone who's ever experienced death first hand could tell you there's nothing romantic about it". (απο το άρθρο "The Gloom Generation" της Suzan Colon, του 1997)







Ανανέωση: Η Επέλαση του Gothic Rock


Μετά τα μισά των '80ς το gothic είχε πλέον καθιερωθεί. Ένα μπάσταρδο μικρό βαμπίρ που έτρεχε σαν τρελό στους νυχτερινούς βρετανικούς δρόμους. Ωστόσο, οι περισσότερες απο τις μπάντες του παρελθόντος είχαν ή διαλυθεί (Bauhaus, Southern Death Cult, Sex Gang Children, UK Decay), ή είχαν αλλάξει μουσική κατεύθυνση, αφήνοντας τις πολλές μαυρίλες στην άκρη (όπως οι Cure). Το ίδιο το gothic look είχε διαφοροποιηθεί. Τα μοικάνα και πανκ κουρέματα άρχισαν να δίνουν τη θέση τους στα μακριά μαλλιά, ενώ στο ντύσιμο αποκτούσε μεγαλύτερη έμφαση το στοιχείο της κομψότητας παρά του τρόμου.

Ο γοτθικός βρυκόλακας λοιπόν χρειαζόταν νέους πρωταγωνιστές, "φρέσκο αίμα" (χεχεχε). Σύντομα, νέες μπάντες πρόσφεραν εθελοντικά τον εαυτό τους στον ανίερο βωμό του gothic. (σοβαρέεεψου).

Κατά παράδοξο τρόπο, η ανανέωση που επήλθε στην συνέχεια θα σφράγιζε τόσο πολύ το gothic κίνημα, σε βαθμό που το δεύτερο μισό των '80s να θεωρείται το απόγειο του. Τότε έκαναν την εμφάνιση τους οι περισσότερες απο τις μπάντες που μας έρχονται κατά νου σήμερα ως "gothic" και που θα επηρέαζαν περισσότερο απο όλες τους μεταγενέστερους. Καθοριστικός παράγοντας σ' αυτό στάθηκε η σύζευξη του goth ήχου με το rock. Απο τα μισά των '80s και έπειτα μιλούσαμε για gothic rock. Τα παιδιά των Joy Division και των Bauhaus άκουγαν επίσης Led Zeppelin, Rolling Stones, Black Sabbath, ως και Motorhead.

To σημαντικότερο απο τα παιδιά αυτά υπήρξαν σαφέστατα οι Sisters of Mercy. Υπήρχαν ήδη απο τις αρχές της δεκαετίας, ενώ το 1983 μας είχαν δώσει την πρώιμη μορφή του περίφημου "Temple of Love", ένα απο τα πιο αναγνωρίσιμα gothic rock κομμάτια όλων των εποχών. Η κυκλοφορία του ντεμπούτου τους "First and Last and Always" το 1985 υπήρξε σταθμός για το gothic κίνημα, όπως είχε υπάρξει σταθμός η κυκλοφορία του ντεμπούτου των Bauhaus. Η συνεργασία των Andrew Eldritch, Wayne Hussey, Gary Marx, Craig Adams και φυσικά του περίφημου Doctor Avalanche, του drum machine, άφησε εποχή.







Στην πορεία οι Sisters διέλυσαν, ακολουθώντας τους δικούς τους δρόμους. Ο Eldritch συνέχισε με τους Sisters, παρουσιάζοντας μας ένα εντελώς διαφορετικό αλλά εξίσου σπουδαίο πρόσωπο με τα επόμενα δύο άλμπουμ. Η βαριά, μπάσα φωνή του - επηρεασμένη σαφώς απο τους Bowie, Iggy Pop και Ian Curtis - έμελε να συνδεθεί αμετάκλητα με το gothic απο κει και στο εξής, σε σημείο που όλα τα συγκροτήματα που έπαιζαν gothic αισθάνονταν πως έπρεπε να τραγουδάνε σα τον Eldritch! Κάτι που είχε ως συνέπεια μερικούς σπουδαίους, αλλά και αρκετούς τραγελαφικούς διαδόχους στη συνέχεια. :)







Ο Wayne Hussey σχημάτισε τους The Mission. Άλλη τεράστια μπάντα, που έδινε έμφαση στη μελωδικότερη και πιο ρομαντική όψη του gothic rock, μας παρέδωσε πολύ αγαπημένους δίσκους και τραγούδια που έμειναν διαχρονικά. Όσο αφορά τον Gary Marx, αυτός σχημάτισε τους Ghost Dance. Σε γενικές γραμμές, θα μπορούσαμε να πούμε πως η διάσπαση των Sisters δεν είχε άσχημα αποτελέσματα, αφού όλα τα μέλη τους ακολούθησαν δημιουργικούς δρόμους. Ποιός ξέρει βέβαια τι θα λέγαμε αν παρέμεναν ενωμένοι? Κάτι τέτοια ερωτήματα δεν έχουν ιδιαίτερο νόημα βέβαια... Ας απολαύσουμε τους Mission σε μια αγαπημένη στιγμή.







She's got her head in the clouds
she's got the stars in her eyes
and she's dancing with a dream in her heart
she's got the wind in her hair
moonchild shining bright
and she's dancing, with a dream in her heart
...







Με συγκροτήματα όπως οι Sisters ή οι Mission το gothic rock (πλέον) είχε εκτινάξει την δημοτικότητα του. Το αρχικό underground πλαίσιο ανήκε στο παρελθόν, το ίδιο και οι μέρες του Batcave. Πάρα πολλά συγκροτήματα ξεπετάγονταν σα φυλλαράκια απο το goth φυτό, που προσπαθούσαν να μιμηθούν τους Sisters και τους ομοίους τους. Η goth κουλτούρα είχε διαδοθεί και πολλά goth τραγούδια χορεύονταν στα σκοτεινά club της εποχής (κάτι που γίνεται και σήμερα). Ανάμεσα στα συγκροτήματα της εποχής ανήκουν ονόματα όπως οι Rosetta Stone, And Also The Trees, Balaam and the Angel, Clan of Xymox, The March Violets.

Και φυσικά οι τεράστιοι Fields of the Nephilim του μάγιστρου Carl McCoy. Οι Fields υπήρξαν απο τα σπουδαιότερα συγκροτήματα της γενιάς τους, που οχι μόνο συνέδεσαν το όνομα τους με την έκρηξη του gothic rock, αλλά και προχώρησαν πολύ πέρα απο τα στεγανά του ήχου τους, πειραματιζόμενοι με εντελώς νέα στοιχεία και παράγοντας δίσκους-μνημεία. Σκοτεινή θεματολογία, βαθιά επηρεασμένη απο τη μυθοπλασία του Lovecraft, έντονα αποκρυφιστικά στοιχεία και μια φωνή που σε σημεία φάνταζε βγαλμένη απο το έρεβος το ίδιο. Αλλού πάλι ο ήχος και η φωνή γινόταν τραχιά, σκληρή, συνοδευόμενη με δυνατές rock 'n roll κιθάρες. Εκεί που η σκοτεινή φύση του gothic και ο rock δυναμισμός ένωσαν με τον πιο αποτελεσματικό ίσως τρόπο τις δυνάμεις τους.









Ψηφιακά Περάσματα



Με συγκροτήματα όπως οι Sisters, οι Mission και οι Fields το gothic rock είχε φτάσει στο αποκορύφωμα του. Η συνέχεια έμελε να είναι περισσότερο πολυμορφική και να απλώσει τα κλαδιά της σε εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους μουσικές κατευθύνσεις. Μια απο τις κατευθύνσεις αυτές ήταν και η ηλεκτρονική μουσική. Ήδη απο τις πρώτες μέρες του Batcave υπήρχε μια έλξη προς τους ηλεκτρονικούς ήχους, με τους οποίους εξάλλου είχαν πειραματιστεί οι προπάτορες του είδους όπως ο Bowie. Στην πορεία πολλοί goths θα επέλεγαν περισσότερο electro και synth ήχους για να εκφραστούν, αφήνοντας τις κιθάρες στο πλάι. To στυλ αυτό ονομάστηκε dark wave, και είχε προσελκύσει πολλά απο τα goth σχήματα της εποχής (όπως οι Cure, οι Bauhaus, οι Siouxsie and the Banshees, και οι Clan of Xymox). Η διαδικασία αυτή έφτασε στο αποκορύφωμα της κατά τη δεκαετία του '90. Αξίζει ωστόσο εδώ να αναφερθούμε σε μια απο τις πολύ χαρακτηριστικές φιγούρες του είδους, την Anne Clark, τα σκοτεινά ηχοτρόπια της οποίας ντύνουν υπέροχους, ποιητικούς στίχους, τους οποίους περισσότερο απαγγέλει παρα τραγουδάει με την χαρακτηριστική της φωνή. Στίχοι που άγγιζαν όχι μόνο βαθιά εσωτερικά ζητήματα, αλλά προσέγγιζαν και τις περισσότερο κοινωνικές πτυχές της πραγματικότητας, ασκώντας δριμύτατη κριτική στο κοινωνικό κατεστημένο...




Through these city nightmares you'd walk with me
And we talk of it with idealistic assurance
That it wouldn't tear us apart.
We keep our heads above the blackened water
But there's no room for ideals in this mechanical place
And you're gone now
and you're gone now
gone now.
Through a grimy window that I can't keep clean
Through billowing smoke that swallowed the sun
You're nowhere to be seen
you're nowhere to be seen
seen.
Do you think our desires still burn?
I guess it was desires that tore us apart.
There has to be passion
there has to be passion
passion.
A passion for living
sunriving and that means detachment.
Everybody has a weapon to fight you with
To beat you with when you are down.
There were too many defences between us.
Doubting all the time
fearing all the time...







Κάπου εδώ πρέπει να αναφερθούμε και στους Depeche Mode. Το μουσικό αυτό μεγαθήριο ταιριάζει στο αφιέρωμα, τόσο λόγω του κοινού που τους άκουγε στα 80s (θα βρει κανείς πολλούς "γότθους" ανάμεσα του), όσο και γιατί τα albums που μας παρέδωσαν κυρίως στο δεύτερο μισό της δεκαετίας (ως και το "Violator") βρίσκονται δίπλα στο σκοτεινό στυλ πολλών darkwave groups. Και επηρέασαν καθοριστικά τα συγκροτήματα που επέλεξαν να ακολουθήσουν έναν παρόμοιο δρόμο στα nineties. Η διαφορά ήταν πως οι Depeche υπήρξαν και pop, εξαπλώνοντας τη φήμη τους σε όλο το mainstream, σημειώνοντας τεράστια επιτυχία και γράφοντας τραγούδια που άφησαν εποχή. Θα επανέλθουμε σε επόμενο μέρος στους Depeche. Γαι την ώρα, πάρτε κάτι απ' τα πολύ παλιά. :)







Ταξίδια σε άλλους κόσμους


Αναφερθήκαμε λοιπόν στις βασικές πτυχές της μουσικής αυτής στη δεκαετία του '80. Ξεκινήσαμε με τον κορμό της, με τα αρχικά συγκροτήματα της εποχής του Batcave. Προχωρήσαμε στο gothic rock του δεύτερου μισού των '80ς. Αναφερθήκαμε στο dark wave και στα ηλεκτρονικά περάσματα (έστω και λιγότερο αναλυτικά, μια που ομολογώ πως πρώτα απ' όλα είμαστε του rock εδώ και ψάχνουμε περισσότερο αυτόν τον χώρο). Τι μένει?

Σίγουρα δε θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για τη δεκαετία του '80 και να μην αναφερθούμε στις περισσότερο "ονειρικές" και "ταξιδιάρικες" πτυχές αυτής της μουσικής σκηνής. Και εδώ αναφέρομαι στους Cocteau Twins, οι οποίοι μας παρέδωσαν δίσκους που προσέδωσαν έναν άλλο τόνο στα σκοτεινά ηχοτρόπια της εποχής. Το goth δεν ήταν μόνο βαμπίρ και δεν ήταν μόνο πεσιμισμός. Ούτε απαραίτητα κατεστραμμένοι έρωτες κλπ. Υπήρχε και εκείνη η ταξιδιάρικη, η βαθύτατα ρομαντική πλευρά του, ένα άσπρο λουλούδι καταμεσίς των μαύρων. Οι Cocteau Twins χαρακτηρίζονταν απο την ονειρική φωνή της Elizabeth Fraser, και τα τραγούδια τους φάνταζαν σαν λευκόχρωμα άρματα που σε μετάφεραν σε άλλες διαστάσεις, κάπου μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας. Εξίσου "ethereal" και μαγευτική υπήρξε και η φωνή της Julianne Regan των All About Eve, συγκρότημα που εμφανίστηκε στο δεύτερο μισό της δεκαετίας και επηρέασε καθοριστικά όλο το κύμα των συγκροτημάτων με γυναικεία φωνητικά που θα σάρωνε τα 90s.




(Cocteau Twins και All About Eve)



Και αν κάποια συγκροτήματα είχαν την ικανότητα να σε ταξιδέψουν μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας, κάποια άλλα πάλι μπορούσαν να σε ταξιδέψουν πίσω στον χρόνο, ως τις σκοτεινές απαρχές ολόκληρου του gothic κινήματος, πίσω στα βάθη του Μεσαίωνα. Τέτοιοι ήταν οι Dead Can Dance, των οποίων η μαγευτική μουσική βρίσκεται μαζί με τους μεγάλους καθεδρικούς και τους μεσαιωνικούς πίνακες, όντας υψηλή τέχνη η ίδια. Συγκρότημα που ξεκίνησε παίζοντας dark wave/gothic, και προχώρησε σε περισσότερο medieval και ethereal μουσικές στη πορεία, φτάνοντας ως και στη world music στη δεκαετία του '90. Σκοτεινός ρομαντισμός, η σύζευξη του φωτός με το σκοτάδι, το ταξίδι στο παρελθόν, όλα όσα χαρακτήριζαν την ιστορία της γοτθικής τέχνης βρίσκονταν εκεί. Φωνή σαν της Lisa Gerrard απλά δεν έχει υπάρξει άλλη. Oι Dead Can Dance υπήρξαν gothic όχι με την έννοια που υπήρξαν οι Bauhaus ή τα συγκροτήματα της εποχής, αλλά αγγίζοντας την ουσία της ίδιας της γοτθικής τέχνης, όπως αναδείχτηκε στα χρόνια του Μεσαίωνα...

Να και ένα βίντεο που έφτιαξα ειδικά για το αφιέρωμα. Συνδέει τα δύο προηγούμενα μέρη με το σημερινό, παρουσιάζοντας εικόνες γοτθικής τέχνης συνοδευόμενες απο την μοναδική μουσική των Dead Can Dance...







Προτεινόμενοι Δίσκοι


Bauhaus - 1979-1983 Volume One


Θα πρότεινα τον πρώτο δίσκο των Bauhaus, "In The Flat Field", ωστόσο η συλλογή αυτή περιλαμβάνει όλα σχεδόν τα τραγούδια
του ντεμπούτου καθώς και το περίφημο Bela Lugosi's Dead, είναι επομένως περισσότερο πλήρης. Εδώ έχουμε τραγούδια ορόσημα του gothic. Τι να πούμε για το "Stigmata Martyr", το "St Vitus Dance" ή το "Dark Entries". Αξιοσημείωτο είναι πάντως οτι οι Bauhaus ποτέ δεν πήραν τους εαυτούς τους εντελώς στα σοβαρά, κάτι που φαίνεται και σε ορισμένες περισσότερο χιουμοριστικές πλευρές του δίσκου.



Joy Division - Unknown Pleasures (1979)


Αν και πολύς κόσμος θεωρεί το επόμενο τους "Closer" ως το κορυφαίο άλμπουμ τους, προσωπικά προτιμώ το "ενδιάμεσο" στις punk μέρες τους και στη αχαλίνωτη εσωστρέφεια του Closer, Unknown Pleasures. Τότε υπήρχε ακόμα κάποιο φως στο τούνελ. Τραγούδια όπως το "New Dawn Fades", "She's Lost Control", "Disorder" είναι κλασικά. Οι στίχοι βαθύτατοι και οι ερμηνείες του Curtis μοναδικές. Για να είμαι ειλικρινής πάντως, πάντα μου άρεσαν πιο πολύ οι πρώιμες μέρες των Joy Division, με περισσότερο δυναμικά τραγούδια όπως τα "Warsaw" ή το "Transmission", που τα βρίσκει κανείς σε συλλογές. Επίσης, η ταινία "Control" ήταν απλά καταπληκτική.



Siouxsie and the Banshees - Juju (1981)


Δίσκος που έχει χαρακτηριστεί ως ένας απο τους πιο επιδραστικούς βρετανικούς δίσκους όλων των εποχών. Το τέταρτο, και ίσως το κορυφαίο άλμπουμ των Banshees, δεν υπάρχει χώρος για μετριότητα εδώ. Η Siouxsie στα καλύτερα της. Δίσκος που συνέπεσε με την έκρηξη του goth κινήματος και συνέδεσε καθοριστικά το όνομα του με αυτό.




The Cure - Seventeen Seconds (1980)


Τι να πούμε τώρα για το ομιχλώδες αυτό αριστούργημα. Δίσκος κατάλληλος να ακούς ενώ έξω βρέχει. Το δεύτερο άλμπουμ των Cure, που σηματοδότησε τη στροφή τους στο dark wave και άφησε τη σκοτεινή, μυστηριακή του κληρονομιά. Δεν είναι μόνο ο απόλυτος ύμνος που ακούει στο όνομα "A Forest". Είναι και τραγούδια όπως το "M", το "Play For Today", το "Secrets", το "In Your House". Ένα άλμπουμ που δημιουργεί ατμόσφαιρα και διάθεση όσο ελάχιστα, και προσωπικά, το αγαπημένο μου απο
τους Cure.


The Cure - Pornography (1982)


Εδώ ο Robert Smith φτάνει στο απόγειο της σκοταδολατρείας. Ειδικά το ομότιτλο κομμάτι, με στίχους όπως

One more day like today and I'll kill you
A desire for flesh And real blood
I'll watch you drown in the shower
Pushing my life through your open eyes


είναι η αρρώστεια η ίδια. Μια αρρώστεια που μας αρέσει όμως!
Απο το "100 Years" στο "The Hanging Garden" και απο τον (υπερύμνο) "The Figurehead" στο "Cold", o δίσκος είναι εμποτισμένος με μηδενισμό και απαισιοδοξία όσο δε πάει άλλο. Οι χαρακτηριστικοί ρυθμοί της πρώιμης goth μουσικής συνυπάρχουν με τους στίχους, καθιστώντας το Pornography ό,τι σκοτεινότερο έχει γράψει ο Smith, και ένα απο τα έργα ορόσημα των '80ς. Κατά παράδοξο τρόπο, αν και το άλμπουμ ξεκινάει με τον στίχο "it doesn't matter if we all die", καταλήγει στο "i must fight this sickness, find a cure"... Η συνέχεια έμελε να είναι εντελώς διαφορετική για τους Cure...


Christian Death - Only Theatre of Pain (1982)


O δίσκος ορόσημο του death rock και απο τους πιο επιδραστικούς δίσκους αυτού του αφιερώματος. Καθοδηγούμενοι τότε απο τον Rozz Williams στα φωνητικά, οι Christian Death έκαναν το ντεμπούτο τους με τον εκρηκτικό αυτόν δίσκο. Αρρωστημένος, επιθετικός, σκοτεινός, ήταν η αμερικάνικη straightforward απάντηση στο gothic. Μετά την απώλεια του Rozz Williams οι Christian Death θα περνούσαν απο διάφορες μεταμορφώσεις, κυκλοφορώντας ωστόσο αρκετές αξιόλογες δουλειές. (με την αντιχριστιανική τους στάση πάντα έκδηλη). Δε μπορούμε ωστόσο παρά να προτείνουμε το ντεμπούτο τους, και μόνο εξαιτίας της επιδραστικότητας που άσκησε. "Figurative Theatre", "Spiritual Cramp", "Romeo's Distress", "Deathwish", ο σκοτεινός χορός των νυχτερίδων.


The Best of Anne Clark


Μην έχοντας ακούσει δισκογραφία της Anne Clark, αλλά πιστεύοντας πως πρέπει να προτείνουμε κάτι έστω για αρχή, αυτή η συλλογή πιστεύω είναι ενδεικτική. Περιλαμβάνει πολλές απο τις καλύτερες στιγμές της στα '80ς, και προσωπικά θεωρώ πως η ακρόαση του συγκεριμένου δίσκου είναι ως και καθαρτική. Εδώ η μουσική περισσότερο ντύνει τους στίχους, παρά το αντίθετο, σαν μελλοποιημένη ποίηση. Εξαιρετικό.




The Sisters of Mercy - First and Last and Always (1985)


Το άλμπουμ που καθόρισε τη μορφή του gothic rock. Η σημασία αυτού του άλμπουμ απλά δεν γίνεται να υπερεκτιμηθεί. Με λίγα λόγια, χωρίς το ντεμπούτο των Sisters, δε θα είχε υπάρξει gothic rock. Κάποιος βέβαια θα "μπορούσε" να το είχε εφεύρει στη θέση τους. Δεν έχει σημασία όμως. Το έκαναν οι Sisters, και απο τότε τα 3/4 των συγκροτημάτων που παίζουν gothic rock ουσιαστικά τους μιμούνται. Οι επιρορές απο το ροκ των 70s και απο τους Joy Division φανερές. Η φωνή του Eldritch ξεχειλίζει σπαραξικάρδια στο μικρόφωνο, και οι κιθάρες των Hussey, Marx άφησαν διαχρονικές μελωδίες. "Black Planet", "Marian", "Walk Away", "A Rock and a Hard Place", "First and Last and Always", οι αγαπημένες μου στιγμές του δίσκου.


The Sisters of Mercy - Floodland (1987)


Το δεύτερο άλμπουμ των Sisters και μια ριζική στροφή απο το πρώτο. Ο Eldritch είχε μείνει μόνος του μετά την αποχώρηση των υπολοίπων, και ο νέος δίσκος παρουσιάζει ένα νέο, αλλά ταυτόχρονα τόσο sisters πρόσωπο. Μεγάλα σε διάρκεια τραγούδια, με έμφαση στο synth και στο rhythm section, κατάλληλα για ακρόαση σε νυχτερινά clubs και για χορό, συνοδευόμενα απο την επιβλητική φωνή του Eldritch, ο δίσκος υπήρξε εξίσου σημαντικός για το goth με τον πρώτο τους. "Lucretia, my Reflection", "This Corrosion", "Dominion/Mother Russia", "Flood II", διαχρονικοί goth ύμνοι. Προσωπικά αν έβαζα σε κάποιον που δεν έχει ξανακούσει goth να ακούσει ένα μόνο τραγούδι, θα επέλεγα κάποιο απο αυτό το άλμπουμ.


Cocteau Twins - Treasure (1984)


To τρίτο άλμπουμ των σκωτσέζων με την ονειρική ατμόσφαιρα, ισάξιο ουσιαστικά με όλα τα άλμπουμ που κυκλοφόρησαν
στα '80ς. Προτείνω το συγκεκριμένο απλά λόγω προσωπικής προτίμησης (προς το παρόν, άλλη στιγμή μπορεί να έχω άλλη γνώμη). Ειδικά τα ατμοσφαιρικά συγκροτήματα με γυναικεία φωνητικά της δεκαετίας του '90 και έπειτα χρωστάνε πάρα μα πάρα πολλά στους Cocteau Twins.



Clan of Xymox - Medusa (1986)


Οι Clan of Xymox υπήρξαν ένα απο τα πολύ σημαντικά συγκροτήματα του αρχικού darkwave/goth rock χώρου, που ωστόσο μας έδωσαν τον καλύτερο - κατά τη γνώμη μου - δίσκο τους πολλά χρόνια μετά, στα τέλη των nineties (θα επανέλθω στο επόμενο μέρος). Ωστόσο το "Medusa" του 1986 είναι μια πραγματικά πολύ όμορφη δουλειά, και περιέχει ορισμένες απο τις κλασικότερες στιγμές τους. Κάπου ανάμεσα στο goth rock και στο darkwave, πολύ μελωδικός δίσκος και με τα "Louise" και "Lorretine" να ανήκουν στα διαμάντια αυτής της μουσικής.


Depeche Mode - Music for the Masses (1987)


Απλά γιατί έτσι γουστάρουμε. Αυτό, το προηγούμενο του "Black Celebration", και το επόμενο του "Violator" υπήρξαν τα σκοτεινότερα, και κατά τη γνώμη μου, τα καλύτερα άλμπουμ των Depeche Mode. Ποτέ άλλοτε η synth pop μουσική δεν ηχούσε τόσο βαθειά. "Never Let Me Down Again", "The Things You Said",
"Little 15", "Strangelove", "Behind the Wheel", διαχρονικοί ύμνοι, απο ένα συκγρότημα που περιμένουμε πότε επιτέλους θα δούμε
live (χίλιες φορές εξωτερικό παρά εδώ πάντως...).




Dead Can Dance - Within The Realm of a Dying Sun (1987)



Έργο τέχνης. Εκεί που το gothic feeling αγγίζει τα σύνορα του χρόνου και βυθίζει βαθιά τα χέρια του σε μεσαιωνικούς ύμνους. Μουσική απο τις λίγες, σκοτεινό και ταξιδιάρικο ταυτόχρονα,
ένα απο τα πολλά αριστουργήματα των Dead Can Dance. "Cantara", 'Summoning of the Muse", "Xavier", "Anywhere Out
of the World", μουσική που θα μπορούσε άνετα να ακούγεται σε κάποιον απο τους μεγάλους καθεδρικούς ναούς, αντανακλώντας
το μεγαλείο τους.



Fields of the Nephilim - The Nephilim (1988)



Για μένα, ο κορυφαίος gothic rock δίσκος των eighties. Απλά. Το στυλ των Sisters επηρέασε πάρα πολύ κόσμο, αλλά των Fields σε αυτό το άλμπουμ ήταν διαφορετικό. Πολύ περισσότερο άγριο και σκοτεινό ταυτόχρονα, παρέπεμπε στο death rock, ακόμα και στο metal. Ήταν το δεύτερο άλμπουμ των Fields, και πραγματικά ο δίσκος ηχεί λες και είναι βγαλμένος απο κάποια άλλη διάσταση, ίσως απο τον εφιαλτικό κόσμο των κατώτερων θεών του Λάβκραφτ. Το "Last Exit For The Lost" που κλείνει το άλμπουμ φανερώνει αυτό ακριβώς που λέμε, πως η ακρόαση του είναι ένα ταξίδι στον υπόκοσμο, όπως ήταν το ταξίδι του Δάντη στην κόλαση. Στο τέλος απομένεις να αναζητάς τη διέξοδο και να βγεις ξανά στο φως... Απλά μεγαλειώδες.


Ghost Dance - Gathering Dust (1988)


Δημιούργημα του αποχωρίσαντα απο τους Sisters Gary Marx
και με την Anne-Marie Hurst στα φωνητικά, οι Ghost Dance παρέδωσαν ορισμένες απο τις καλύτερες gothic rock στιγμές των eighties. Αυτό το άλμπουμ περιλμβάνει τα πρώτα τους στην ουσία singles. Η παραγωγή δεν είναι και η καλύτερη, αλλά τα τραγούδια ξεχωρίζουν και με το παραπάνω. Μετά την τριάδα Sisters, Fields, Mission, οι Ghost Dance είναι ένα απο τα πρώτα συγκροτήματα
του goth rock των '80ς που αξίζει να τσεκάρει κανείς.



The Mission - Children
(1988)


Όποιο δίσκο των Mission βασικά και αν επιλέξει κανείς ανάμεσα στους 4 πρώτους τους (συμπεριλαμβανομένου του "The First Chapter" με τα πρώτα τους singles και τις διασκευές) κερδισμένος θα βγει. Είναι όλοι μνημεία του gothic rock. To Children ίσως είναι περισσότερο πολυδιάστατος σαν δίσκος, και λιγότερο άμεσος, γι' αυτό και προτείνω αυτόν τελικά. Όλες οι αρετές του ήχου των Mission βρίσκονται εδώ. Η χαρακτηριστική φωνή και η κιθάρα του Hussey, η έντονη μελωδικότητα, και μερικά απο τα ομορφότερα τους τραγούδια.



And Also The Trees - Farewell to the Shade (1989)



Συγκρότημα που ανακάλυψα με αφορμή αυτό το αφιέρωμα. Απο τους πλέον λυρικούς και όμορφους δίσκους, δε ξέρω αν μπορώ
να το κατατάξω σε μια κατηγορία. Όλος ο ρομαντισμός που διαπνέει το gothic κίνημα βρίσκεται εδώ. Βαθειά ατμόσφαιρα
και πολύ όμορφα φωνητικά. Ίσως το κρυμμένο μικρό αδερφάκι
του "Disintegration" των Cure (για όσους ξέρουν).



Και έτσι τελειώνει και το τρίτο μέρος του goth αφιερώματος... Με βλέπω να μεταμορφώνομαι ο ίδιος σε βαμπίρ στο τέλος, μέχρι να το οκοκληρώσω, τόσες ώρες επι ωρών που έχω αφιερώσει. Ειδικά αυτό που έγινε με το τρίτο μέρος... Εκεί που ήμουν έτοιμος να το αναρτήσω, έγινε ένα λάθος με αποτέλεσμα να σβηστεί ένα σημαντικό μέρος του κειμένου και να πρέπει να το γράψω πάλι απ' την αρχή... Αλλά, πιστεύω άξιζε τον κόπο!

Θα ακολουθήσει (ελπίζω :P) η συνέχεια με την εξέλιξη του gothic στη δεκαετία του '90 και στα 00ς, όταν πλέον διασπάστηκε σε ένα σωρό τάσεις και παρακλάδια.

Κλείνω με ένα βίντεο που το βλέπω και απλά ανατριχιάζω... Οι Cure στην Ελλάδα το 1985, σε ένα φεστιβάλ όμοιο του οποίου δε ξανάγινε (Cure, Clash KAI Depeche Mode!)... Δυστυχώς το μόνο soundtrack που άκουγα εγώ τότε ήταν τα Στρουμφάκια... Πάρτε μια α-πί-στευ-τη εκτέλεση του "A Forest"...


...Suddenly I stop
but i know it's too late
I'm lost in a forest
all alone
The girl was never there
it's always the same
I'm running towards nothing
again and again and again







~